Yeditepe Üniversitesi Hastanesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı’ndan Doç. Dr. Alp Demirağ, toplumda görülme sıklığı oldukça yaygın olan tip 1 diyabetin pankreas nakli sayesinde ortadan kalktığını vurguluyor.

Amerika’da organ nakli ihtisası yaptıktan sonra Amerika ve İsviçre’de pankreas nakilleri gerçekleştiren Demirağ, “Bu ameliyatlardan sonra hasta artık diyabeti unutarak normal yaşamını sürdürüyor. Oralarda yaptığımız nakiller gayet başarılıydı. Hedefimiz Türkiye’de de bu nakilleri gerçekleştirmek. Türkiye’de pankreas nakli aktif olarak yapılmıyor. Yapılmamasının en büyük nedeni ise halkımızın bunu bilmemesi. İnsanlar gerçekten TİP 1 diyabet için böyle bir kurtuluş olduğunu bilmiyorlar” diyor.

Demirağ, pankreasın işlevleriyle ilgili bir sorun olduğunda yerine başka bir çözüm üretildiğini belirterek şunları söylüyor:

“Pankreas olmadığı zaman yaşayabiliriz. Mesela karaciğer olmadığı zaman yaşayamayız. Çünkü karaciğer birçok atık maddenin vücuttan atılmasını sağlıyor. Pankreas sorununda ilaçlar, hormonlar, insülün verilebiliyor dışarıdan. Ancak kişi eğer tip 1 diyabetse pankreas nakline ihtiyaç duyulur. Diyabetin Türkiye de görülme riski yüzde 6 civarında. Bu rakamın içinde yaklaşık yüzde 1-1,5 kadarı da tip 1 diyabet’tir. Türkiye’de yaklaşık 400 bin tip 1 diyabet hastası olduğu tahmin ediliyor.”

Pankreas naklinin her tip 1 diyabeti olana da yapılmayacağını vurgulayan Demirağ, “Tip 1 diyabetli hastalarda seçtiğimiz hasta grubu oynak sonuçları olan yani şu an kan şekeri 80 iken iki saat sonra 20 ye düşen hastalardır. Onlar çok sık komaya girerler. Bu nedenle byin içi kanamalar gerçekleşiyor. İşte bu hastaları korumak için nakil öneriyoruz. Pankreas nakli yapıldığında kişi normal yaşantısına geri dönüyor. Yani şeker hastalığı ortadan kalkıyor. Ama operasyondan sonra ilaçları düzenli kullanmak şartı ile” şeklinde konuşuyor.

Pankreas naklinin yapılma yaşı ile ilgili ise Doç. Dr. Demirağ şunları söylüyor: “Nakil 60 yaş altı her hastaya yapılabiliyor. Alt sınır ise 18. Çünkü kullandığımız ilaçlar büyüme ve gelişmeye etki ediyor. O nedenle hormonal gelişimin tamamlanmış olmasına dikkat ediyoruz.”

ADACIK HÜCRESİ NAKLİ
Doç. Dr. Demirağ, bazı durumlarda pankreasın bütün olarak nakli yerine “Pankreas adacık hücresi nakli” yapıldığını da belirterek bu konuyu şöyle açıklıyor:

“Pankreas nakli önemli bir ameliyatken, adacık hücrelerinin nakli sınırlı uyuşturma altında girişimsel radyoloji bölümü tarafından bir saatten kısa sürede gerçekleştirilebilecek küçük bir müdahaledir. Adacık hücreleri pankreasın yüzde 1-2’sini teşkil eder ve tüm organlara yayılmış halde bulunurlar. Geliştirilen teknoloji sayesinde bu hücreler kadavradan elde edilen pankreas dokusundan laboratuar şartlarında tamamen steril ortamlarda elde edilmektedir. Adacık hücreleri girişimsel radyoloji ünitesinde sedasyon ve sınırlı uyuşturma altında karaciğere giden portal vene yerleştirilen bir kateter sayesinde karaciğer dokusuna ulaşması sağlanır ve işlemi takiben hemen insülün üretimine başlar. Pankreas adacık hücresi nakli böbrek fonksiyonları iyi olan ancak şeker düşüklüğünü algılayamayan, yada ketoasidoz, hipoglisemik koma nedeni ile sık sık hastaneye başvuran beraberinde görme, sinir iletisive benzer problemleri başlamış olan Tip1 diyabetli hastalara uygulanabilir. Her hastaya yapılmaz. Başarı oranı ise son yapılan yayınlarda yüzde 40-44 arasında bildirilmiştir.”

BAŞARI ORANI YÜZDE 80

Pankreas nakli tüm diyabetik hastalara uygulanabilir mi?
Pankreas nakli sadece tip 1 diyabetli hastalara uygulanabilir. Tip 2 diyabetli hastalarda problem, kendi insülinleri mevcut olmasına karşın insülinin vücut tarafından uygun bir şekilde kullanılmamasıdır. Bu nedenden dolayı pankreas nakilleri tip 2 diyabetli hastalarda uygulanmamaktadır.

Pankreas nakli kaç çeşittir?
Pankreas ve böbrek naklinin birlikte yapılması: Tip 1 diyabetli hastalarda böbrek yetmezliği sonucunda hemodiyaliz tedavisine ihtiyaç duyarlar. Bu nedenden dolayı bu hastalara pankreas ve böbrek nakli aynı yapılmaktadır. Ve pankreas nakli sayesinde yeni böbreğin şekerden etkilenmesi önlenmiş olacaktır. Böbrek naklini takiben pankreas naklinin uygulanması ve pankreas naklinin tek başına gerçekleştirilmesi.

Nakil yapılacak pankreas nereden sağlanır?
Pankreas nakli kadavradan yapılmaktadır.

Pankreas nakillerinde başarı nedir?
Pankreas naklini takiben takılan organın 5 yıl boyunca işlev görme olasılığı %80 civarıdır.

Hastanın kendi pankreasına herhangi bir şey yapılmakta mı?
Hayır hastanın kendi pankreası yerinde bırakılır. Çünkü organ besinleri sindirmesi için gerekli olan enzimleri sağlıklı biçimde üretmeye devam etmektedir.

Yeditepe Üniversitesi Hastanesi