Tarım ve KöyiÅŸleri Bakanı Mehdi Eker, ”Türkiye’de kiÅŸi başına yılda 9 kilogram civarında yumurta tüketildiÄŸini, bunun geliÅŸmiÅŸ ülkelerde en az 12 kilogram olduÄŸunu açıkladı…

Bilimsel Tavukçuluk DerneÄŸi Türkiye Åžubesinin Ortaköy Princess Otel’de düzenlediÄŸi ”Bilinen yumurtanın bilinmeyen yönleri” konulu sempozyumun açış konuÅŸmasını yapan Eker, bu toplantının yumurta ile ilgili meÅŸhur yanlışları düzeltmede etkili olması dileÄŸinde bulundu.

Nobel Edebiyat Ödüllü yazar Albert Camus’un bir kitabında 20. yüzyılın ikinci yarısında insanların ”Nasıl kilo verebilirim?”, ”Arabamı nereye park edebilirim?” ve ”Tatilimi nerede geçirebilirim?” ÅŸeklindeki 3 sorunun cevabını arayacaklarını anlattığını dile getiren Eker, ”Camus ÅŸimdi yaşıyor olsaydı bunlara ‘Kolesterolümü nasıl düşürebilirim?’, ‘Nerede bir antioksidan bulurum?’ sorularını eklerdi” ÅŸeklinde konuÅŸtu.

Eker, bugüne kadar yapılan haksızlıklardan dolayı yumurtadan özür dilenmesinin güzel bir ÅŸey olduÄŸunu ifade ederek, ”Özür dilememiz gereken birçok gıda maddesi daha var. Mesela ben tereyağından da kırmızı etten de özür dilenmesi gerektiÄŸini düşünüyorum. Sadece yumurtadan deÄŸil. Konumuz bugün yumurta ve yumurtanın itibarının iade edilmiÅŸ olmasını da saygıyla karşılıyorum” dedi.

Bir gıda maddesinin tek başına deÄŸerlendirip yargılamanın haksızlık olduÄŸunu, yumurtaya, tereyağına ve kırmızı ete böyle yapıldığını vurgulayan Eker, kolesterolü yükselten tek etkenin yumurta olmadığını kaydetti. Eker, sosyal faktörler, rekabet duygusu, ÅŸehir yaÅŸantısı, trafik ve diÄŸer faktörler ile bunların yarattığı stresin hormonal mekanizma üzerindeki etkilerin de bu baÄŸlamda deÄŸerlendirilmesi gerektiÄŸine iÅŸaret ederek, ”Bunların suçu yok mu? Bunlar suçsuz mu? Bu soruların cevabını vermemiz lazım. Bir ÅŸeyi ortaya çıkarıp ‘kırmızı et yemeyin kolesterol artar, yumurta yemeyin kolesterol artar’ demeye ben en başından beri karşıyım” diye konuÅŸtu.

-TÃœRKÄ°YE KOLESTEROL HARÄ°TASI-

Türkiye’de kolesterol haritasını çıkarıldığını ancak henüz yayımlanmadığını dile getiren Eker, kolesterolün veya buna benzer saÄŸlıkla ilgili parametrelerin coÄŸrafya ve hayat tarzı, meslek, diÄŸer gıda ve içeceklerle iliÅŸkisi ortaya konulduktan sonra bazı ÅŸeylerin anlamlandırılması gerektiÄŸine iÅŸaret etti.

Eker, Türkiye’nin kırmızı et, tereyağı ve yumurta tüketimi ile diÄŸer ülkelerin tüketiminin karşılaÅŸtırılması ve popülasyonlar arasında mukayese edilmesi gerektiÄŸini vurgulayarak, konuÅŸmasını şöyle sürdürdü: ”Türkiye’de kiÅŸi başına yılda 9 kilogram civarında yumurta tüketiliyor. GeliÅŸmiÅŸ ülkelerde bu en az 12 kilogram. Türkiye’de tereyağı tüketimi kiÅŸi başına yılda 1,5 kilogram civarında. Avrupa BirliÄŸi’nin 25 ülkesinin ortalaması 4 kilogram. Yeni Zelanda’da 7,6, Avustralya’da 3,3, Rusya Federasyonu’nda 3 kilogram. Ä°sviçre’de 5,9 kilogram. Kırmızı ette sadece büyükbaÅŸ küçükbaÅŸ hayvan eti tüketen Türkiye’de yıllık kiÅŸi başı tüketim 15 kilogram civarında. GeliÅŸmiÅŸ ülkelerde bu rakam 54 kilogram. Ãœstelik bunun yaklaşık 30 kilogramı domuz. Bana söyler misiniz domuz eti yaÄŸ açısından, kolesterol açısından hangi kategoriye girer? Önemli miktarda yaÄŸ ihtiva eden peynirde Türkiye yılda 7 kilogram fert başına peynir tüketiyor. AB üyesi 25 ülkenin ortalaması 25-30 kilogram, ABD’de de 20-22 kilogram.”

Türkiye veya gelişmekte olan diğer ülkeler ve daha fakir ülkelerde kırmızı et, tereyağı, yumurta ve peynir tüketiminin gelişmiş ülkelere göre daha az olmasına rağmen, ortalama insan ömrünün çok daha kısa olduğuna dikkati çeken Eker, bir besinin yenmesinin risk olarak açıklanmasının büyük yanlış olduğunu kaydetti.

Mehdi Eker, bir besinin gereÄŸinden fazla alınması halinde insan organizmasında birtakım sorunların yaÅŸanmasının kaçınılmaz olduÄŸunu, hareketsiz yaÅŸam tarzı ve iÅŸini kaybetme korkusu, rekabet gibi psikososyal faktörlerin ve stresin devreye girmesiyle vücudun ürettiÄŸi kolesterol ve etkilerinin de arttığını belirtti. Bugüne kadar medya aracılığıyla hep yumurtanın zararlı ve kolesterol yaptığı ÅŸeklinde açıklamalarla yumurtaya büyük haksızlık yapıldığını anlatan Eker, toplumdaki bu yaygın kanıyı düzeltmenin zor olduÄŸunu söyledi. Eker, yumurta konusunda bilimsel olarak ispatlanmamış, kanıtlanmamış verilerle insanların yanıltıldığına dikkat çekerek, ”Yumurtaya yapılan haksızlık 30-40 yıl önce baÅŸladı” dedi. Mehdi Eker, Türkiye’de beyaz et sektörünün hijyen, saÄŸlık, standart, kalite açısından Avrupa standartlarının üzerinde olduÄŸunu kaydetti.

-”TEK RÄ°SK YUMURTA YENMEMESÄ°NDEKÄ° RÄ°SKTÄ°R”-

ABD Yumurta Araştırma Merkezi Başkanı Prof. Dr. Donald J. McNamara, özellikle yumurta ile alınan kolesterolün kan kolesterol düzeyini yükselterek kalp hastalıkları riskini artırdığına dair hipotezin geçersizliğinin 40 yıl sonra kanıtlandığını belirtti.

Yakın geçmiÅŸe kadar yumurtanın kan kolesterolüyle ilgili ikon hedef haline geldiÄŸini, kardiyovasküler hastalıkların sembolü olduÄŸunu hatırlatan McNamara, şöyle devam etti: ”Epidemiyolojik incelemeler ve klinik denemelerden elde edilen kanıtlar, yumurta ve besin maddeleri ile alınan kolesterolün kan kolesterolü ve kalp hastalıkları ile iliÅŸkinin olmadığını göstermiÅŸtir. Ayrıca yapılan çalışmalar, koroner kalp hastalığı riskinin haftada bir gün yumurta tüketen insanlarla her gün tüketen insanlar için aynı olduÄŸunu ortaya koymuÅŸtur.” ABD’nin dünyada beslenme konusunda kolesterol kısıtlaması uygulayan çok az ülkeden biri olduÄŸunu, çoÄŸu bilimsel örgütün bundan kurtulduÄŸunu ifade eden McNamara, en yüksek protein kaynaklarından yumurtada B12, B6, A ve E vitaminleri, fosfor, selenyum, demir ve çinko bulunduÄŸunu anlattı. McNamara, hamile kadınların yumurta yiyerek düşük kilolu bebek dünyaya getirme riskini azaltabileceÄŸini, yumurta ile kilo kontrolünün daha kolay saÄŸlanacağını, ergenlik dönemindeki genç kızların yumurta yiyerek ileride meme kanserine yakalanma riskini yarıya indirebileceklerini aktardı.

Yumurtanın göz ve kalp saÄŸlığı açısından da birçok yararına iÅŸaret eden McNamara, ÅŸunları kaydetti: ”Bence yumurtayla ilgili tek saÄŸlık riski yumurtanın yenmemesinden kaynaklanan saÄŸlık riskidir. Beslenmenizden yumurtayı çıkarırsanız çeÅŸitli sorunlardaki riski artırırsınız. Tercihen günde bir tane yumurta. Bilim de bunu söylüyor, araÅŸtırmalar da bunu söylüyor. Bence uzun vadeli saÄŸlığımıza bakınca bizim de söylememiz gereken budur.”

-”HASTALARIMIZDAN ÖZÃœR DÄ°LERÄ°Z”-

Memorial Hastanesi Kalp Damar Cerrahisi Bölüm BaÅŸkanı Prof. Dr. Bingür Sönmez de yumurta yenmesi konusunda doktorların insanları adeta takıntılı hale getirdiklerini ifade ederek, ”’Ben söze hastalarımızdan özür dileyerek baÅŸlamak istiyorum. Yıllarca hastalara ‘pastanın üzerine sürülen yumurta bile zararlı sakın yemeyin’ dedik. Ä°nsanlara ‘yumurta yemeyin’ derken nelerden mahrum ettiÄŸimizi düşünürsek bu özür çok önemli” dedi. Tıbbın pozitif bir bilim olmadığını, doÄŸru bilinenlerin yıllar sonra yanlış çıkabildiÄŸini anlatan Prof. Dr. Sönmez, ”Yıllarca verdiÄŸimiz dozu çok fazla çok eksik diyebiliyoruz. Ä°nsanlar bizi bağışlamak zorunda. Yıllarca yaptığım bir ameliyatı bir baÅŸkası çıkıyor ’sonuçları fiyasko’ diyebiliyor” ÅŸeklinde konuÅŸtu.

Kolesterolün yapı taşı olduÄŸunu, çocuklukta büyümek, yaÅŸlılıkta da nörolojik sistemin korunması için gerekli olduÄŸunu vurgulayan Sönmez, bir besini yasak etmeden önce yarar-zarar hesabının iyi yapılması gerektiÄŸini aktardı. Prof. Dr. Sönmez, yumurta ile ilgili yapılan çalışmaların sonucunda yumurta yemenin insanlarda kan kolesterol seviyesinde önemli bir artış meydana getirmediÄŸi gibi, iyi huylu kolesterolde düşmeye neden olduÄŸunun anlaşıldığını kaydetti. Prof. Dr. Sönmez, gebelerde ve çocuklarda günde bir yumurta tüketmenin çok gerekli olduÄŸuna iÅŸaret ederek, ”Bilim adamlarından beklediÄŸimiz çok önemli bir çalışma var. Bu da omega 3 oranı yüksek yumurta üretilmesidir” dedi.

40 yaşından sonra herkesin günde bir miligram balık yağı olan omega 3′ü almaları gerektiÄŸini kaydeden Prof. Dr. Sönmez, ”Lütfen eriÅŸkinler haftada 3-4 yumurta yesinler. Anneler de çocuklarına fast food yerine günde bir yumurta yedirsinler” diye konuÅŸtu. Prof. Dr. Sönmez, ayrıca Dernek BaÅŸkanı Rüveyda Akbay’a biri yumurta yiyen, diÄŸer hiç yemeyen 2 köy tespit ederek, bir tarama çalışması yapılması konusunda ortak çalışma teklif etti. Bu köylerde yaÅŸayanların bir yıl kan yaÄŸlarının kontrol edilerek gerçekleÅŸtirilecek çalışmanın masraflarını Memorial Hastanesi’nin üstlenebileceÄŸini belirten Prof. Dr. Sönmez’in teklifini Akbay, çok olumlu bularak kabul etti.