Kişinin alması gereken uyku saati nasıl hesaplanır?
Ä°stanbul’daki özel bir hastanede görev yapan Nöroloji Uzmanı Dr. Ferda Korkmaz, AA muhabirine yaptığı açıklamada, tıp adamlarının uykuyla ilgili henüz bilmediÄŸi çok ÅŸey bulunmasına raÄŸmen bedenin onarımı, çeÅŸitli madde ve hormonların sentezi, hafızanın yapılandırılması ve psikolojik dinlenmenin, uykunun belirli dönemlerinde gerçekleÅŸtiÄŸinin bilindiÄŸini söyledi.
Uykunun tekdüze bir süreç olmadığına, ”uykuya dalış”, ”yüzeysel uyku”, ”derin uyku” ve ”rüya ile iliÅŸkili REM (rapid eye movement- hızlı göz hareketleri)” olmak üzere 4 dönemi bulunduÄŸunu kaydeden Korkmaz, uyku süresinin yaÅŸla birlikte deÄŸiÅŸmekle birlikte herkesin uyku süresinin kendine has olduÄŸunu, bunu deÄŸiÅŸtirebilmenin pek mümkün olmadığını belirtti.
Korkmaz, bazı kişilerin günde 12 saat, bazı kişilerin ise 4 saat uykuya ihtiyaç duyduklarını bildirerek, şöyle konuştu:
”Ancak toplumda birçok eriÅŸkinin ortalama uyku süresi 6-8 saattir. YaÅŸla birlikte hem uyku süresinde hem de uyku mimarisinde deÄŸiÅŸiklikler olur. Ä°nsanlar yaÅŸlandıkça, toplam uyku süresinde ve rüyayla alakalı uyku evresinde geçen sürede bir düşüş baÅŸlar. Yeni doÄŸmuÅŸ bir bebek günde 16 saat uyur, rüya ile iliÅŸkili REM dönemi oldukça yoÄŸundur. Buna karşın bebeÄŸin 30 yaşındaki annesi, eÄŸer ÅŸanslıysa günde 6 saat uyur ve bu sürenin sadece dörtte birlik bölümünü REM’de geçirir.”
”Uykusuz kalındığında bozulan ilk iÅŸlevlerden biri de bellek, dil becerileri, soyut düşünme ve deÄŸerlendirme gibi biliÅŸsel fonksiyonlardır” diyen Korkmaz, sözlerini ”Geç saatlere dek uykusuz kalmak bir süre sonra kiÅŸide bellek sorunlarının oluÅŸmasına yol açar. Verimli bir iÅŸ yaÅŸamı için kiÅŸinin ortalama 8 saat uyuması gerekir” diye sürdürdü.
Orta yaşlardan itibaren uyku süresinin azalmaya başlamasının yanı sıra uykunun karakterinin de değiştiğine dikkati çeken Korkmaz, bu yaşlardaki insanların rüyayla ilişkili evrede daha az uyurken, yüzeysel uyku dönemlerinin daha uzun sürdüğünü söyledi.
Korkmaz, insanların yaşlandıkça daha erken uyuyup daha erken kalktıklarını, gençlerde ise tam tersi bir durumun söz konusu olduğunu belirterek, şöyle devam etti:
”80′li yaÅŸlarda bu deÄŸiÅŸiklik daha belirgindir. Gün içindeki uyuklamalarla birlikte günlük toplam uyku süreleri 6-7 saat olabilir. Bu kiÅŸiler gün içinde birçok kez uyuklasalar da bunların toplamı nadiren bir saati geçer. YaÅŸlıların günde 8-10 saat uyumaları gerektiÄŸi söylemi doÄŸru deÄŸildir.”
Uykudan yoksun kalan kişilerin bazı olumsuzluklar yaşadığını ifade eden Ferda Korkmaz, şu bilgileri verdi:
”Uykusuz kalan kiÅŸide, gün içinde uykulu olma halinin yanı sıra düşünmeyle ilgili sorunlar da ortaya çıkıyor. Yeni ÅŸeyleri öğrenme daha yavaÅŸ gerçekleÅŸiyor, bellek ile ilgili ve karar verme süreçlerinde sorunlar yaÅŸanabiliyor. Uyku yoksunluÄŸu dışında birtakım uyku rahatsızlıklarında da özellikle uykuda solunum bozukluklarında, uyku mimarisindeki ve kan oksijen düzeyindeki deÄŸiÅŸikliklerin tetiklediÄŸi olaylar, ciddi biliÅŸsel ve bedensel bozulmalara neden oluyor. Bunlar arasında kalp, akciÄŸer ve hormonal hastalıklar yer alıyor.”
Korkmaz, yaÅŸlı kiÅŸilerin, uykusuzluk kalmaları halinde kendilerini gençler kadar çabuk toparlayamadıklarına iÅŸaret etti. KiÅŸilerin 24 saat boyunca uyanık bırakıldığı bir araÅŸtırmada, 70′li yaÅŸlardaki kiÅŸilerin kendilerine gelmelerinin, gençlere göre en az bir gün daha uzun sürdüğünün ortaya çıktığını bildiren Korkmaz, cinsiyetin de uykusuzluÄŸun etkisi açısından önemli olduÄŸunu, kadınların erkeklere göre uykusuzluktan daha az etkilendiÄŸini belirtti.
-UYKU SAATÄ° HESABI-
Kişinin gerek duyduğu uyku süresinin hesaplandığını ifade eden Ferda Korkmaz, bu hesaplamayı şöyle açıkladı:
”KiÅŸi, uyanık olduÄŸu her 2 saat için 1 saatlik uykuya ihtiyaç duyuyor. YaÅŸ ilerledikçe bu deÄŸiÅŸiyor, uyanık kalınan her 2 saat için 45 dakikalık uyku gerekiyor. BaÅŸka bir deyiÅŸle gün boyunca uyanık kalınan her saat için ‘uyku borcu’ biriktiriliyor. 16 saatlik bir günün sonunda, genç bir insanın ‘uyku bankasına’ borcu 8 saate ulaşıyor. Buna karşılık yaÅŸlı bir kiÅŸinin uyku borcu sadece yaklaşık 6 saat düzeyinde bulunuyor.”
