Türkiye’de mobil iletişim sistemlerinin hizmete girdiği 1994’ten 2006 yılına kadar 14 milyar dolarlık ithal cep telefonu kullanım dışı kaldı.
Aralık 2005’ten bu yana Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) bünyesindeki Mobil Cihaz Kayıt Sistemi’nde IMEI numaralarıyla kayıt altına alınan cep telefonlarının sayısı 113 milyona yaklaştı.
Mobil iletişim sistemleriyle 1994’te tanışan ve yılda ortalama 10 milyon cep telefonu satışının yapıldığı Türkiye’de, o tarihten bu yana 22 milyar dolarlık cep telefonu ithal edildi. 1994’ten 2006 yılına kadar çeşitli nedenlerle çöpe atılan cep telefonları yüzünden Türkiye’nin zararı 14 milyar dolara ulaştı.
-İÇERİĞİNDE 300 FARKLI MALZEME BULUNUYOR-
Cep telefonlarının çöpe atılması ekonomiye olduğu kadar doğaya ve insan sağlığına da zarar veriyor. Bu nedenle mobil cihazların geri dönüşümünün sağlanması önem taşıyor.
Elektronik atıkların (e-atık) geri kazanımı konusunda Türkiye, Almanya ve Hong Kong’da faaliyet gösteren “Exitcom” adlı ÅŸirket, Türkiye’de 2003’ten bu yana aralarında bilgisayar ve beyaz eÅŸyaların bulunduÄŸu yaklaşık 1305 ton e-atık topladı. Åžirketin geri kazandırdığı bu atıkların sadece 3,5 tonu cep telefonlarından oluÅŸtu.
Şirket yetkililerin verdiği bilgiye göre, cep telefonlarının geri dönüşüm oranları, Almanya’da olduğu gibi Türkiye’de de çok düşük seviyelerde seyrediyor.
Yaklaşık 300 malzemenin bulunduğu mobil telefonların içeriğinin yüzde 56’sı plastikler, yüzde 5’i metaller, geri kalan kısmı ise geri dönüşüm imkanı bulunmayan LCD ekran ve sıvı kristallerden oluşuyor.
Cep telefonlarının çöpe atılması, içeriklerindeki bakır, nikel, gümüş,kurşun/kalay lehimleri, yanma önleyiciler, epoksi, kobalt, berilyum, kurşun ve nikel-kadmiyum gibi metaller nedeniyle çevreye ve insan sağlığına zarar veriyor.
Geri dönüşüm sistemine giren cep telefonlarının pilleri, pil üretiminde ve paslanmaz çelik dökümünde, elektronik devrelerindeki metaller elektronik ve medikal sektörde, plastik kısımları ise trafik konileri, plastik çitler ve araç tamponları yapımında kullanılıyor.
