Uzmanlar, yanlış kullanılan soğuk algınlığı ilaçlarının bazen ölümcül olabilen alerjilere, karaciğer, böbrek ve kalp-damar problemlerine, kan hücrelerinde düşmelere ve kanı fazla sulandırarak kanamalara yol açabileceği uyarısında bulundu. Gazi Üniversitesi (GÜ) Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Esin Şenol, AA muhabirine yaptığı açıklamada, ilaçların, başta enfeksiyonlar ve ağrılar başta olmak üzere hastalıkların tedavisini sağlayan en önemli maddeler olduğunu söyledi.
Ä°laçların tedavi edici özelliÄŸinin yanı sıra bilinçsiz ve kontrolsüz kullanıldığında “ölümcül bir silah” olabileceÄŸine dikkati çeken Åženol, “Düzgün olmayan ilaç kullanımları sonucunda ortaya çıkan ilaç yan etkileri, bugün dünyada önemli hastalıklar ve ölüm nedenleri arasındadır” dedi.
Åženol, yanlış ilaç kullanımının genellikle reçetelenmesi gerekmeyen “market ilaçları” olarak adlandırılan ateÅŸ düşürücüler, aÄŸrı kesiciler, nezle ilaçları ya da vitamin ve bitkisel kökenli takviyelerin fazla dozda ya da gereÄŸinden uzun süre, birden fazla ilaçla birlikte, kalp, böbrek, karaciÄŸer hastaları gibi olumsuz ilaç etkilerine duyarlı kiÅŸilerde kullanılması sonucu ortaya çıktığını bildirdi.
Bazı ilaçların, yiyecek ve içeceklerle de etkileştiğini ve bu nedenle yanlış kullanıma neden olduğunu vurgulayan Şenol, bir ilacı güvenli kullanabilmek için şu uyarılarda bulundu:
“Kullanılan ilacın adı, nasıl kullanıldığı ve ne dozda alınması gerektiÄŸi bilinmeli. Kullanılan ilaçların adları ve kullanılan doz, not edilerek
listelenmeli. Yeni bir ilaca baÅŸlanacağında ya da bir saÄŸlık kuruluÅŸuna baÅŸvurulacağında bu liste hekime gösterilmeli. Ä°laç, hekim tarafından ne ÅŸekilde öneriliyorsa öyle kullanılmalı. Kullanılan ilaçla ilgili akla takılan sorular sorulmalı ve ayrıntılı bilgi edinilmeli. Hekim dışında, bir baÅŸkasının kullandığı ve önerdiÄŸi ilaç kullanılmamalı. Ä°ÅŸi biten ilaçlar imha edilmeli, baÅŸkalarının kullanamayacağı biçimde atılmalı. Özellikle ÅŸeker hastalığı olanlar, yüksek tansiyon hastaları, böbrek hastaları ilaç kullanımında çok dikkatli olmalı.”
Åženol, ilaçların yan etkilerinin özellikle bazı yaÅŸ gruplarında ve kimi kronik hastalıklarda daha tehlikeli olduÄŸunu belirterek, “5 yaÅŸ altı çocuklar, 65 üstü eriÅŸkinler, diyabet için insülin alanlar, epilepsi (sara) ilaçları kullananlar, digoksin gibi kalp ilaçları ve kanı sulandırıcı ilaçları kullananlar, narkotik analjezik denilen güçlü aÄŸrı kesicileri alanlar ile aynı anda birden fazla sayıda ilaç kullananlar olumsuz etkilere daha duyarlıdır” diye konuÅŸtu.
-SOĞUK ALGINLIĞI İLAÇLARININ ÇOCUKLARDA KULLANIMINA DİKKAT-
Soğuk algınlığı nedeniyle başvurulan ilaçların, burun tıkanıklığını, ağrıları ve ateşi hafiflettiğini, ancak hastalık süresini kısaltmadığını ifade
eden Åženol, “Yanlış kullanımları ise bazen ölümcül olabilen alerjilere, karaciÄŸer, böbrek ve kalp-damar problemlerine, kan hücrelerimizde düşmelere ve kanı fazla sulandırarak kanamalara yol açabilir” uyarısında bulundu.
Åženol, FDA (Amerikan Gıda-Ä°laç BirliÄŸi) tarafından 4 yaÅŸ altı çocuklarda öksürük ÅŸuruplarının ve nezle ilaçlarının kullanımının yasaklandığını belirterek, 6 aydan küçük çocuklarda ise kullanılabilecek tek ateÅŸ düşürücü olarak “asetaminofen” önerildiÄŸini söyledi.
AteÅŸ düşürücülerin, damla, ÅŸurup ve tablet formlarına da dikkat edilmesi, 6 aydan küçük çocuklardaki damla formülünde, ÅŸuruptan çok daha fazla miktarda ilaç bulunduÄŸunun göz önünde bulundurulması gerektiÄŸini ifade eden Åženol, “Cerrahi bir giriÅŸim öncesi aspirin gibi kanı sulandıran ilaçlar ve bitkisel takviyeler kesilmeli, ameliyatı yapacak hekime kullanılan tüm ilaçların listesi bildirilmeli. Pek çok ilacın, zararlı etkilerinin giderilmesinde ve vücuttan atılmasında karaciÄŸer en önemli organdır. Bu yüzden ilaç kullananlar, 3 kadehten fazla alkol kullanmamalı” dedi.
Şenol, kimi ilaçların da olası yan etkileri nedeniyle birlikte kullanılmaması gerektiğini vurgulayarak, şöyle devam etti:
-Soğuk algınlığı ve alerji tedavisinde kullanılan ilaçlar ve öksürük şurupları, alkol ve uyku verici ilaç veya bitkisel takviyelerle kullanılmamalı.
-Gut ve diyabet ilaçları, aspirin ile kullanılmamalı.
-Mide ağrısı ve bulantı, kusması olanlar, kabızlık giderici ilaçları kullanmamalı.
-Tansiyon, depresyon, kalp, guatr, diyabet ilaçları alanlar, prostat sorunları olanlar, burun açıcılar kullanmamalı.
-Tansiyonu yüksek olanlar ve tansiyon ilaçları alanlar, kanama problemi olanlar, karaciğer, böbrek hastası olanlar ağrı kesici kullanmamalı ya da hekim önerisi ile kullanmalı.
-Reçete edilen ilaçlar arasında en yanlış kullanılan ilaç grubu ise antibiyotiklerdir. Genellikle gerekmediği halde kullanılmaları hem bireysel hem toplumsal hasarlara neden olmaktadır.
