Aktütün Karakolu’na saldırı yapıldığı sırada golf oynadığı için eleştirilen Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Aydoğan Babaoğlu’nun, askeri üslere golf sahası yapılması için talimat verdiği ortaya çıktı. Zenginlerin sporu olarak bilinen golf için yapılan bir sahanının maliyeti 500 milyon YTL’yi buluyor.

Aktütün Karakolu’na saldırı yapıldığı sırada golf oynadığı için eleştirilen Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Aydoğan Babaoğlu’nun golf sevgisini askeriye yaymak için büyük çaba sarfettiği ortaya çıktı. Babaoğlu’nun talimatı doğrultusunda Konya’daki 3. Ana Jet Üssü Komutanlığı ile Ankara’daki 4. Jet Hava Üssü Komutanlığı’nda başlanan golf sahalarının yapımı sürüyor. Bir golf sahasının yapımı 500 milyon YTL’yi buluyor.

İLK GOLF SAHASI KONYA’YA
Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Aydoğan Babaoğlu’nun talimatı doğrultusunda ilk golf sahasının Konya’ya yapılması kararlaştırıldı. Konya’da bulunan 3. Jet Ana Üssü Komutanlığı’na 500 bin metkarelik golf sahası yapılması kararı alındı. Golf Federasyonu Konya İl Temsilcisi Tülay Şener, Haziran ayında yaptığı açıklamada 3. Ana Jet Üssü Komutanlığı’na golf sahası yapılacağını belirterek, “Konya’daki golf sahası bu sporun Türkiye genelinde yaygınlaştırılması amacıyla yapılıyor. Üsteki saha 9 delikli olacak. Üs komutanlığı, bittiğinde sahayı Konya Golf Kulübü’ne teslim edecek” demişti. Golf sahasının henüz bitmediği öğrenildi.

ANKARA’YA 9 DELİKLİ SAHA
Orgeneral Babaoğlu’nun talimatı doğrultusunda Ankara’daki 4. Jet Hava Üssü Komutanlığı’na da golf tesisi yapılıyor. Ankara’daki tesisin de 9 delikli olması planlandı. Çimyapı isimli şirket tarafından yapılan golf sahası, şirketin resmi internet sitesinde referans tesisler arasında gösteriliyor. Babaoğlu’nun göreve gelmesinin ardından askeri üslerde mini golf sahalarının kurulması için çalışma başlattığı öğrenildi. Babaoğlu’nun talimatı ile İzmir Çiğli’deki 2. Ana Jet Üssü Komutanlığı ile Hava Eğitim Komutanlığı’na mini golf aletleri alındığı belirlendi. Bir golf sahasının maliyeti büyüklüğüne göre 500 milyon YTL’ye yıllık masrafları da 200 bin YTL’yi buluyor.

Genelkurmay: Haberi yoktu
Genelkurmay Başkanlığı, Orgeneral Babaoğlu’nun Cumartesi günü akşam saatlerine kadar Aktütün saldırısıyla ilgili bilgisinin olmadığını açıkladı. Genelkurmay’ın internet sitesinde yapılan açıklamada, Babaoğlu ile ilgili olarak haberlerin kasıtlı olduğu ileri sürülerek “Konunun teyit edilmeden TSK’yı yıpratma amaçlı olarak kullanılması üzücü ve düşündürücüdür” denildi.

Ben mi gitseydim
Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Aydoğan Babaoğlu’nun, Aktütün Karakolu’na yapılan saldırıda 17 Mehmetçik şehit düşerken Antalya’da golf oynaması tepkilere neden oldu. ‘Karakola saldırının başladığı 3 Ekim Cuma günü Antalya’nın Serik ilçesine bağlı Belek beldesinde düzenlenen Ramazan Bayramı Golf Turnuvası’na katılan Hava Babaoğlu, Cumartesi günü de sahaya çıktı. Babaoğlu, Genelkurmay Başkanlığı’nın Cumartesi günü yaptığı açıklamayla saldırıdan haberi oldu. Babaoğlu, dün “Mehmetçik şehit düşerken golf oynamasını’ eleştiren medyaya verdiği cevap da tartışmalara neden oldu. Babaoğlu bir gazeteye verdiği demeçte “Eleştiride bulunanları mutlu etmek için o gün Aktütün’e mi gitseydim?” dedi. Babaoğlu’nun ‘Aktütün’e mi gitseydim’ sözleri tepkilere neden oldu.

Özkarakaya, doğal gaz kullanımında enerji tasarrufu sağlayacak unsurları şöyle sıraladı:

-Bir uzman kişinin bilgisine başvurularak duvarlar yalıtılmalıdır. Bu işlem için yapılacak giderler, 2-5 yıl arasında kendini amorti edebilir.

-Isınmayı sağlayan ısıtıcıların belirli periyotlarla ayarlarının yetkili servisince kontrollerinin yapılması gereklidir.

-Uygun bir yalıtım malzemesi ile çatı en az 100 milimetre kalınlıkta yalıtılmalıdır.

-Pencerede çift cam ya da çift pencere kullanılmalıdır.

-Radyatörlerin önüne ve üstüne eşya, mobilya, mermer konmamalıdır.

-Perdelerin radyatörlerin önünü ve üstünü kapatmamasına dikkat edilmelidir.

-Pencerelerin ve dışa açılan kapıların kenarları uygun bir plastik sünger malzeme ya da kağıt bantlarla kapatılmalıdır. Giderleri hemen o kış geri alınabilir.

-Oturma odaları için 22 derece, yatak odaları için ise 20 derece sıcaklık önerilir. Ancak bu sıcaklıklar 1 derece düşürülerek toplam yakıt tüketiminde yüzde 7 tasarruf sağlanabilir. 1 derecelik azalmayı sağlamak için termostatlardan yararlanılabilir.

-Kullanılmayan oda, antre ve merdiven radyatörleri ile banyo yapılmayan günler banyo radyatörleri kısılmalıdır.

-Odalarda bulunan eşyalar dış duvardan uzak tutulmalıdır.

-Kombiler sürekli açıp kapatılmamalı, bunun yerine düşük ayarda sürekli çalışır vaziyette bırakılmalı.

SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin yıllık maaş artışında yine TÜFE ve Gelişme Hızı kullanılacak. Ancak, Gelişme Hızı katsayısının artık yüzde 100 yerine yüzde 30 kullanılmaya başlanması emekli aylıklarının yıldan yıla daha az artmasına neden olacak.

Sosyal güvenlik reformu esas itibariyle halihazırda çalışmakta olanları ya da bundan sonra çalışma hayatına girecekleri etkiliyor. Ancak reform, çalışanlar kadar olmasa da, emeklileri de belirli ölçülerde etkileyecek. Bu etkilenme Emekli Sandığı, SSK ve Bağ-Kur emeklilerinde birtakım farklılıklar gösteriyor. Reform kanunundan en az etkilenecek olanlar memur emeklileri. İşte emeklileri bekleyenler:

Yüzde 30 uygulanacak

Reform öncesinde sağlık harcamaları Emekli Sandığı tarafından karşılanan memur emeklileri, 1 Ekim sonrasında kurumsal hazırlıklar tamamlandıktan sonra Genel Sağlık Sigortası kapsamında sağlık hizmeti alacak.

Memur emeklilerinin, 1 Ekim’den önce; Tekrar kamuda çalışmaya başlarlarsa aylıkları kesiliyor; SSK’ya tabi bir işte çalışırlarsa en az asgari ücretin yüzde 30′u destek primi ödüyor; Bağ- Kur’a tabi çalışırlarsa 12. basamağın yüzde 10′u destek primi ödüyorlardı.

1 Ekim’den sonra da aynı uygulama devam edecek. Ancak yeni dönemde hem emekli aylığı alıp hem Bağ-Kur kapsamında çalışırlarsa destek primi asgari ücretin yüzde 12’si olacak. Takip eden her yıl bir puan artırılacak ve nihayet yüzde 15 olarak uygulanmaya devam edilecek.

Emekli memurlar 1 Ekim sonrası SSK kapsamında çalışırlarsa yüzde 31-36,5 destek primi ödeyecek. Bunun yüzde 7,5′i kendisine ödenen ücretten kesilirken, geri kalanı işveren tarafından ödenecek.

MEMUR DAHA AVANTAJLI

Reformdan önce SSK ve Bağ-Kur emekli aylıklarının artırılmasında Tüketici Fiyatları Endeksi (TÜFE) ve Gelişme Hızı katsayıları kullanılıyordu. Reformla TÜFE yine aynı şekilde kullanılacak.

Ancak Gelişme Hızının yüzde 100′ü değil yüzde 30′u esas alınacak. Bu da işçi ve esnaf emeklilerinin aylıklarının yıldan yıla daha az artması anlamına geliyor.

Memur emeklilerinin aylıkları ise eskiden olduğu gibi yine memur maaş katsayısına göre artırılacak. Bu açıdan memur emeklilerinin maaşları diğerlerine nazaran daha hızlı artmış olacak.

iŞÇi EMEKLiSi ESNAF OLURSA DESTEK PRiMi ARTACAK

SSK emeklileri yine SSK kapsamında çalışırlarsa yüzde 31-36,5 destek primi ödeyecek. Bağ-Kur emeklileri de aynı şekilde SSK’ya tabi çalışmaya başlarlarsa aynı oranda destek primi ödeyecekler.

SSK veya Bağ-Kur emeklileri Bağ- Kur kapsamında çalışmaya başlarlarsa, yüzde 10 değil, 1 Ekim - 31 Aralık 2008 arasında yüzde 12, takip eden her yıl bir puan artırılarak nihayet yüzde 15 destek primi ödeyecek.

Örneğin, bir fabrikadan emekli olan Hasan Bey, aynı fabrikada işçi olarak çalışmaya devam ederse, kendisi için Ekim 2008′de 197 YTL (asgari ücret için) destek primi ödenecek. Bu primin 3/4′ü işveren payı, 1/4′ü işçi payı olarak ödenecek.

Ancak Hasan Bey, bir limited şirkete ortak olursa, bu kez Bağ-Kur statüsünde Ekim 2008′de 77 YTL destek primi ödeyecek.

Eski emekli etkilenmez

Kamuoyunda yanlış bilgilendirme sonucu, şu an emekli olarak çalışmakta olanların, 1 Ekim’den sonra aylıkları kesilecekmiş gibi bir yanlış anlama oluştu. Oysa böyle bir durum söz konusu olmayıp, emekli aylığı kesilecek olanlar, 1 Ekim’den sonra ilk defa sigortalı olup da emekli olacaklardır.

Bunlar da emekli olduktan sonra memur ya da SSK’lı olarak çalışırlarsa aylıkları kesilecek. Bağ-Kur’a tabi olarak çalışırlarsa emekli aylıklarını alarak çalışmaya devam edebilecekler.

İş kazası primi eklenecek

Örneğin emekli olduğu basın kuruluşunda halen çalışmaya devam eden Sami Bey için işvereni daha önce her ay yüzde 30 destek primi ödüyordu. Bu oran Sami Bey’in emekli aylığından değil, işveren tarafından ödenen ücret üzerinden hesaplanıyor, 1/4′ü Sami Bey’in ücretinden kesiliyor kalanı da işverence SGK’ya ödeniyordu.

1 Ekim’den sonra da Sami Bey, emekli aylığından hiçbir kesinti olmaksızın yine aynı şekilde çalışmaya devam edecek. Ancak Sami Bey’in işvereninin ödeyeceği prime bir de iş kazası ve meslek hastalığı primi eklenecek.

Maluller 1 Ekim’e dikkat!

SSK’dan malullük aylığı alanlar destek primi ödeyerek Bağ-Kur’a tabi çalışabiliyorlardı. 1 Ekim’den sonra ilk defa malullük aylığı bağlananların aylıkları, bu tür çalışma durumunda kesilecek. Ancak önceden beri aynı şekilde çalışmaya devam edenler, 1 Ekim’den sonra da aylıkları kesilmeksizin çalışmaya devam edebilecekler.

Gazilere yeni avantaj

Harp ve vazife malulleri daha önce SSK’ya tabi bir işte çalışırlarsa yüzde 30 SGDP ödüyorlardı. İsterlerse buna ilaveten yüzde 20 de emeklilik primi ödeyerek ileride ikinci bir emeklilik elde edebiliyorlardı.

Bağ-Kur’a tabi çalıştıklarında da 12. basamağın yüzde 10′u prim ödüyorlardı. Memur olarak çalışırlarsa aylıkları kesiliyordu.

1 Ekim’den sonra bu kişiler memur (4/c’li) olurlarsa aylıkları kesilmeksizin emeklilik primi ödeyecek. 4/a veya 4/b’ye tabi çalışırlarsa öncelikle iş kazaları ve meslek hastalığı primi ödeyecek. Dilerlerse emeklilik primi de ödeyecekler. Ancak GSS primi ödemeyecekler.

Reform öncesi, bir Bağ-Kur emeklisi, emekli aylığını kestirerek SSK’ya tabi çalışmaya başlar ve en az 3,5 yıldan (1260 gün) fazla prim öderse, yeniden emekli olmak için başvurduğunda SSK şartlarında emekli olabiliyor ve daha yüksek emekli aylığı alabiliyordu.

1 Ekim sonrası ilk defa sigortalı olanların böyle bir imkanı olmayacak.

BAĞKUR’LU İÇİN 3 YIL ŞARTI KALKTI

Emekli aylığı alırken kestirip yeniden prim ödemeye başlayan Bağ-Kur emeklileri, 3 yıl geçmeden yeniden aylığa müracaat edemiyorlardı. Yeni yasada böyle bir şart yok. Dolayısıyla emekli aylığını kestirip çalışmaya başladıktan sonra, 3 yılı beklemeksizin tekrar aylık talebinde bulunabilecek.

Emekli aylıklarını banka hesaplarından 6 ay süreyle almayanların aylıkları, ihtiyati olarak durdurulacak. Bunların yeniden müracaat etmeleriyle birlikte aylıkların ödenmesine devam edilecek.

Belirli yaşın üstündeki emekliler ile özürlülerin aylıkları dilerlerse evlerinde ödenebilecek.

Yukarıdaki tüm yeni düzenlemeler, banka ve borsaların emekli sandıklarından emekli olanlar için de geçerli.

ÇİFTE AYLIKLARA YENİ DÜZENLEME

Hem kendi emekli aylığı hem eşinden dul aylığı alanlar buna devam edecek. Diğer taraftan hem ölen eşinden ya da ana-babasından ölüm geliri hem dul aylığı birleşirse yüksek olanın tamamı, düşük olanın yarısı verilecek.

Örneğin Fadime Hanım’ın SSK’lı eşi bir iş kazası sonucu ölmüş ve Fadime Hanım’a ölen eşinden ölüm geliri bağlanmıştır. Aynı zamanda Fadime Hanım’ın eşinin 1800 gün sigorta primi olduğu için kendisine dul aylığı da bağlanmıştır. Bu durumda Fadime Hanım ölüm geliri ile dul aylığının ikisini de tam olarak alamayacaktır. Bunlardan yüksek olanın tamamını, düşük olanın ise yarısını alabilecek.

YEŞİL KARTLAR İKİ YILDA KALKACAK

Yeşil kartlılar olarak bilinen ve fakirlik sınırının altında olduğu için sağlık hizmetlerinden ücretsiz yararlananlar, 1 Ekim’den sonra iki yıllık bir geçiş dönemine tabiler. Bu kişiler 2 yıl süreyle yine tüm sağlık yardımlarını ücretsiz alacaklar.

İki yılın sonunda ise bunların durumu SGK tarafından incelenecek. İnceleme sonucu aylık net gelirleri asgari ücretin üçte birinden az ise yine ücretsiz olarak hizmet almaya devam edecekler.

SAĞLIKTA TEK ŞEMSİYE

Sosyal güvenlik reformu öncesinde, çalışan memurların sağlık giderleri kendi kurumlarınca, emekli memurlarınki ise Emekli Sandığı’nca karşılanıyordu. SSK ve Bağ-Kur mensupları ise ödenen sağlık primlerinin karşılığı olarak kurumlarınca anlaşmalı sağlık kuruluşlarından sağlık hizmeti alıyorlardı. Diğer taraftan, SSK hastanelerinin Sağlık Bakanlığı’na devrine kadar, SSK’lılar öncelikle kendi hastanelerine başvuruyorlardı. Reform öncesinde pek çok konuda olduğu gibi sağlık hizmetleri konusunda da, sosyal kesimler arasında önemli farklılıklar bulunuyordu. Bu, vatandaşların hem sosyal güvenlik hem sağlık sistemine olan güvenini zedeliyordu.

İŞÇİ, MEMUR, ESNAF AYRIMI KALKTI

Yıllardan beri tartışılan ancak bir türlü hayata geçirilemeyen Genel Sağlık Sigortası (GSS) sistemi, hem sağlık sorunlarının genelini, hem nüfusun genelini sağlık şemsiyesi altına alıyor. GSS sisteminin tamamen hayata geçmesiyle birlikte hizmet sunumunda tek bir ölçüt olacak; gelen hasta GSS kapsamında mı değil mi? Dolayısıyla memur musun, işçi misin ya da esnaf mısın sorularını hastanelerde artık duymayacağız.

DEVLET DESTEĞİ

GSS sistemiyle, çalışanlar ve prim ödeme gücü olanların prim ödeyerek, bu gücü olmayanların ise sistemden ücretsiz yararlanmaları amaçlanıyor. Prim ödeme gücü olmayanların primi devlet tarafından karşılanacak. GSS ile birlikte Sosyal Güvenlik Kurumu tüm ülkenin sağlık harcamalarını finanse eden bir konumda olacak.

SİSTEM ZAMANLA DEVREYE GİRECEK

Sosyal güvenlik reform kanununda, GSS hükümlerinin farklı maddeleri için farklı yürürlük tarihi öngörüldü. Buna göre;

GSS’nin önemli bir kısmı 1 Temmuz 2008′den itibaren uygulanmaya başlandı. Özellikle SGK’dan gazilik maaşı, şeref aylığı, 65 yaş/özürlü aylığı gibi normal emeklilik dışında maaş alanlar, GSS sisteminin her türlü imkanından bu tarih itibariyle yararlanmaya başladılar.

GSS kapsamında ödenecek olan sağlık hizmetleri, yurtdışına tedavi için gönderilme uygulaması ve hastaların tedavi giderlerine katılım payı ile ilgili düzenlemeler de 1 Temmuz’da uygulanmaya başlandı.

18 YAŞ ALTI ÜCRETSİZ

Çalışma hayatında olanlar (memur, işçi, bağımsız çalışan) ile emekli aylığı alanlar için GSS’nin uygulanması 1 Ekim 2008′de başladı. 18 yaşın altındaki nüfusun ücretsiz GSS kapsamına alınması da yine 1 Ekim’de başladı.

Fiilen çalışmaya devam eden memurların sağlık harcamaları kendi kurumlarınca karşılanmaktadır. Ancak 1 Ekim’den sonra SGK tarafından belirlenen süre içinde bu kurumlar, sağlıkla ilgili işlemlerini SGK’ya devredecekler.

İLK SEANSTA SERT DÜŞÜŞ

Endeks, seansın 1 saat 15 dakikalık bölümünü, önceki ikinci seans kapanışına göre 1.955,98 puan düşerek 34.095,32 puandan geçti. Hisse senetleri bu seviyede ortalama yüzde 5,43 değer yitirdi.

İlk bölümde işlem hacmi ise 294,3 milyon YTL olarak gerçekleşti. Dolar yüzde 5 artışla 1,3060 YTL’ye çıktı

DOLAR 1,31’E DAYANDI
Üç gündür bayram nedeniyle tatil olan İMKB’de de sert düşüş bekleniyor. Piyasalardaki tedirgin bekleyişin etkisi içeride dolara yansıdı. Bankalararası piyasada en iyi dolar alış satış kotasyonları, ilk işlemlerde 1,3060 YTL’ye yükselerek geçen hafta cuma günü spot kapanışa göre yüzde 5 değer kazandı. Dolar cuma kapanışta 1,2395 YTL düzeyindeydi.

ABD BORSALARI DA DÜŞTÜ
Temsilciler Meclisi’nin kararı öncesinde ABD borsalarında sert düşüşler yaşandı. ABD’nin kurtarma planının, yasalaşsa bile ekonomiye destek olamayacağı endişesi ABD borsalarının düşmesine neden oldu. Dow Jones Sanayi Endeksi yüzde 3.22, Nasdaq yüzde 4.48, S&P 500 yüzde 4.03 değer kaybetti.

Ramazan Bayramı arefesinde alışveriş yapan tüketicilerin aşırı kullanımı sonucu kredi kartı ödemelerinde aksamalar yaşanıyor. Kasa önlerinde pos makinalarında yaşanan sorunlar nedeniyle uzun kuyruklak oluşurken, Tüketiciler Birlikleri bankalara tepki gösterdi.

Tüketiciler Birliği Genel Başkanı Nazım Kaya, yaptığı açıklamada, yaptıkları tüm ikazlara karşın tüketicilerin bayram alışverişlerini kredi kartıyla yapmaya çalıştıklarını söyledi.

Mağazalardan alışverişlerini tamamlayarak kasaya gelip ödemelerini kredi kartıyla yapmak isteyen tüketicilerin hayal kırıklığı yaşadığını anlatan Kaya, ”Kredi kartının aşırı kullanımı nedeniyle bankalarla POS cihazları arasında ciddi oranda iletişim sorunu yaşanması tüketiciyi bayram öncesi mağdur etti” dedi.

Kaya, görevlilerin, tüketicilerden ”hatlar yoğun, hat düştü” diyerek kredi kartı yerine nakit para talep ettiğini ifade ederek, şöyle konuştu:

”Tüketiciler, bayram alışverişinin bedelini nakit ödeme yapmaya zorlanıyorlar. Bu durum kişinin aylık bütçesini sarsabilir. Yaşananlar bankaların, bu tip yoğun alışveriş dönemleri için sistemlerini hazır hale getiremeyip, yeterince iletişim hattı sağlayamadıklarını gösteriyor.

İş yeri sahipleri alışveriş öncesi tüketiciyi kartlı ödeme yapılamadığı yönünde uyarması gerekir. Bankalar tüm teknolojik imkanlarını devreye sokarak tüketicilere taahhüt ettikleri şekilde rahat alışveriş olanaklarını sağlamak durumundadırlar. Kartı verirken hızlı alışveriş güvencesi veren bankaların bu tutumu ayıplı hizmettir.

Tüketicilerin hakkını savunmaları açısından konunun takipçisi olacağız, diğer önemli günlerde de benzer sıkıntıların yaşanmaması için şimdiden girişimlerin yapılmasını bekliyoruz.”

Edinilen bilgiye göre, 4 yıl önce sol göğsündeki şişlik ve ağrılardan dolayı Iğdır Devlet Hastanesine başvuran, burada ”meme kanseri” teşhisi konulduktan sonra İzmir’de yapılan ameliyatla sol göğsü alınan 58 yaşındaki Z. G. evinde hayatını kaybetti.

G., İzmir’deki ameliyatın ardından Iğdır’da kemoterapi tedavisi görmeye başlamıştı.

Uzmanlar, nadir de olsa erkeklerde de meme kanseri oluşabileceğini belirtiyor.

KİMLER HİZMET BORÇLANMASI YAPABİLECEK?

Tebliğe göre “hizmet borçlanması” kapsamında olan süreler şöyle:

-Ücretsiz doğum ya da analık izni süreleri ile sigortalı kadının, ilk defa sigortalı olarak çalışmaya başladığı tarihten sonra iki defaya özgü olmak üzere doğum tarihinden itibaren geçen iki yıllık süreyi geçmemek kaydıyla hizmet akdine dayanarak işyerinde çalışmaması ve çocuğunun yaşaması koşuluyla talepte bulunulan süreler,

-Er veya erbaş olarak silah altında veya yedek subay okulunda geçen süreler,

-Kamuda çalışanların, personel mevzuatlarına göre aylıksız izinde geçen süreleri,

-Sigortalı olmaksızın doktora öğreniminde veya tıpta uzmanlık için, yurt içinde veya yurt dışında geçirdikleri normal doktora veya uzmanlık öğreniminde geçen süreler,

-Sigortalı olmaksızın avukatlık stajını yapanların normal stajda geçen süreleri,

-Kamuda sigortalıyken herhangi bir suçtan tutuklanan veya gözaltına alınanlardan bu suçtan dolayı beraat edenlerin tutuklulukta veya gözaltında geçen süreleri,

-Grev ve lokavtta geçen süreler,

-Hekimlerin fahri asistanlıkta geçen süreleri,

-Seçim kanunları gereğince görevlerinden istifa edenlerin, istifa ettikleri tarih ile seçimin yapıldığı tarihi izleyen ay başına kadar açıkta geçirdikleri süreler.

Hizmet borçlanmalarında, 5510 sayılı Kanun veya mülga sosyal güvenlik kanunlarına göre tescil edilmiş olmak yeterli sayılacak, sigortalının kendisi tarafından yapılan başvurularda borçlanma talep tarihinde, hak sahiplerince yapılan başvurularda ise sigortalının ölüm tarihinde fiilen sigortalı olma şartı aranmayacak.

KİMLER İSTEĞE BAĞLI SİGORTALI OLABİLECEK?

İsteğe bağlı sigortalı olabilmek için uluslar arası sosyal güvenlik sözleşmelerinden doğan haklar saklı kalmak kaydıyla, Türkiye’de yasal olarak ikamet edenler ile Türkiye’de ikamet etmekteyken sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkelerde bulunan Türk vatandaşları yararlanabilecek.

Bu uygulamadan yararlanabilmek için 18 yaşını doldurmuş olma, yasaya tabi zorunlu sigortalı olmayı gerektirecek şekilde çalışmama veya bir hizmet akdi ile sigortalı olarak çalışmakla birlikte, ay içinde 30 günden az çalışmak ya da tam gün çalışmama, kendi sigortalılığı nedeniyle aylık bağlanmamış olma koşulları aranacak.

BANKA İŞLEMLERİNDE SİGORTALILIK TESCİLİ

Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda bankalar ve kamu idareleri ile diğer kuruluşların, işlem yaptığı kişilerin sigortalılık bakımından tescilli olup olmadığını kontrol etme yükümlülüğü ve bu yükümlülüğe dayanarak işlem yaptığı kişilerin kimlik bilgilerinin Kuruma bildirilmesi düzenleniyor.

Buna ilişkin tebliğe göre, gerek bizzat bankaya gidilerek gerekse de internet ve telefon bankacılığı aracılığıyla ilk defa mevduat hesabı açtırılması, tüm kredi taleplerinin sonuçlandırılması, kredi kartı ve çek karnesi verilmesinde, başvuru sahibinden “meslek bilgileri” ve “çalışılan yerin unvanı ve açık adresi” bilgileri alınacak. Bu bilgiler manuel olarak yapılan işlemlerde formlara eklenecek ve internet işlemlerinde de zorunlu alan olarak bu bilgilere yer verilecek. Bu alanların doldurulmadan işlem yapılmasına izin verilmeyecek. Telefon bankacılığında da bu bilgiler alınmadan işlemler sonuçlandırılmayacak.

SİGORTALI ÇALIŞTIRAN İŞYERİNİN TESCİLİ

Sigortalı çalıştıran işverenlerin, işyeri bildirgesini, en geç sigortalı çalıştırmaya başladıkları tarihte Kuruma vermeleri gerekiyor. İşverenlerce, şirket kuruluşu aşamasında, çalıştırılacak sigortalı sayısı ile bu sigortalıların işe başlama tarihlerinin ticaret sicili memurluklarına bildirilmesi durumunda, bu bildirimler Kuruma yapılmış sayıldığından, ticaret sicil memurlukları, kendilerine yapılan bu bildirimleri en geç on gün içinde Kuruma bildirmek zorunda olacaklar. İşyerinde, hizmet akdi ile sigortalı çalıştıran işveren, belirli sürelerde vermekle yükümlü olduğu işyeri bildirgesini düzenleyerek e-sigorta ile gönderecek. Tescili yapılacak işyerinde, hem ayın 1’i ile 30’u arasında, hem de ayın 15’i ila izleyen ayın 14’ü arasındaki çalışmalarına karşılık ücret alan sigortalıların bulunması durumunda, her iki çalışma döneminden dolayı iki ayrı işyeri bildirgesi düzenlenerek ayrı ayrı işyeri tescili yapılacak.

GENEL SAĞLIK SİGORTALISI SAYILANLAR

Genel sağlık sigortalısı sayılanlar; sigortalı veya isteğe bağlı sigortalı olarak tescil edildikleri tarihten itibaren genel sağlık sigortalısı olacak ve ayrıca bir bildirime gerek olmaksızın genel sağlık sigortalısı olarak tescil edilmiş sayılacak.

YEŞİL KART VERİLECEKLER

Harcamaları, taşınır ve taşınmazları ile bunlardan doğan hakları da dikkate alınarak, Kurumca belirlenecek test yöntemleri ve veriler kullanılarak tespit edilecek aile içindeki geliri kişi başına düşen aylık tutarı asgari ücretin üçte birinden az olan yurttaşlar, genel sağlık sigortalısı sayılacakları öngörüldü. Ancak Yasa’nın geçici 12’nci maddesi uyarınca, 1 Ekim 2008 tarihinden itibaren iki yıllık süre içinde söz konusu hüküm uygulanmayacak.

Söz konusu madde gereğince, 3816 sayılı Kanun hükümlerine göre yeşil kart talebinde bulunan ve yeşil kart veren birimlerce anılan kanun hükümlerine göre yeşil kart verilmesi uygun görülmeyen kişilerden, tespit edilen aile içindeki kişi başına düşen gelir payının aylık tutarı; asgari ücretin üçte birinden asgari ücrete kadar olduğu tespit edilenler, 5510 sayılı Kanunun 82’nci maddesine göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz günlük tutarının üçte biri esas alınarak tescil edilecek. Söz konusu gelir payı tutarı, asgari ücretten asgari ücretin iki katına kadar olduğu tespit edilenler, prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz günlük tutarı, asgari ücretin iki katından fazla olduğu tespit edilenler, prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz günlük tutarının iki katı prime esas kazanç tutarı olarak esas alınıp tescilleri yapılacak.

İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIKLARI

İş kazası veya meslek hastalığının, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmesi durumunda, işveren Kuruma karşı sorumlu hale gelecek.

Kasıt; iş kazası veya meslek hastalığına işverenin bilerek ve isteyerek, hukuka aykırı eylemiyle neden olması hali olarak dikkate alınacak. Zarara neden olan eylemin bilinçli olarak yapılması kasıt için yeterli sayılacak, sonuçlarının istenip istenmemesi kastı ortadan kaldırmayacak.

İşverenin eylemi hukuka aykırı olmamakla birlikte, yaptığı hareketin hukuka aykırı sonuç doğurabileceğini bilmesi, ihmali veya ağır ihmali Kuruma karşı sorumluluğunu ortadan kaldırmayacak.

İş kazası veya meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine Kanun uyarınca yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilecek.

İşverenin sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınacak. Kaçınılmazlık, olayın meydana geldiği tarihte geçerli bilimsel ve teknik kurallar gereğince alınacak tüm önlemlere rağmen iş kazası veya meslek hastalığının meydana gelmesi durumu olarak tanımlanıyor. İşveren alınması gerekli bir önlemi almamış ise olayın kaçınılmazlığından söz edilemeyecek.

İş kazasının, belirtilen sürede işveren tarafından Kuruma bildirilmemesi durumunda, bildirim tarihine kadar geçen süre için sigortalıya ödenecek geçici iş göremezlik ödeneği, Kurumca işverenden tahsil edilecek.