D羹nyada 800 madende y覺ll覺k 2 bin 500 ton alt覺n 癟覺kar覺ld覺覺n覺, T羹rkiyede ise sadece 12 ton olduunu ifade eden K繹se, 2010da bu rakam覺n 30 tona 癟覺kaca覺n覺 bildirdi. D羹nyada 100 y覺ld覺r siyan羹r y繹ntemi ile alt覺n 癟覺kar覺ld覺覺n覺 ve bug羹ne kadar bu nedenle bir kiinin dahi 繹lmediinin alt覺n覺 癟izen K繹se, Neden; 癟羹nk羹, bizim 癟al覺t覺覺m覺z artlarda siyan羹r羹n insana, 癟evreye herhangi bir zararl覺 etkisi olmas覺 m羹mk羹n deil. Buna ramen T羹rkiyede her t羹rl羹 ar覺tma tesisi kuruluyor. Burada dedekt繹rler vard覺r. Bizim 癟al覺t覺覺m覺z ortamlardaki siyan羹r oran覺, bir sigara duman覺ndakinden daha azd覺r diye konutu.
2007de d羹nyada alt覺n aramalar覺 i癟in 4 milyar 200 milyon dolar harcand覺覺n覺 ifade eden K繹se, T羹rkiyede ise bu rakam覺n sadece 30 milyon dolarda kald覺覺n覺 bildirdi.
50 M襤LYAR DOLAR UUYOR
K繹se, Bizim s羹ratle madencilik sekt繹r羹ne yabanc覺 sermaye 癟ekmemiz laz覺m. Yat覺r覺m miktar覺n覺n en k覺sa s羹rede 300 milyon dolara, daha sonra 500 milyon dolara 癟覺karmam覺z laz覺m. Rusyan覺n 2006 y覺l覺nda ihracat覺 318 milyar dolard覺. Bunun y羹zde 80i petrol, doalgaz ve maden. Rusya, kendi doal kaynaklar覺n覺 ekonomik deerlerini 癟覺kartarak ayakta kal覺yor. imdi biz de diyoruz ki maden aramad覺覺m覺z i癟in her y覺l 50 milyar dolardan fazla paray覺 d覺ar覺 繹d羹yoruz dedi.
UZMANLAR M襤LL襤 SERVET襤 TARTITI
Kanalt羹rk televizyonunda yay覺nlanan G羹ndem zel pr ogram覺nda alt覺n ve siyan羹r ger癟ei b羹t羹n boyutlar覺yla masaya yat覺r覺ld覺. Konusunda s繹z sahibi 5 uzman覺n kat覺ld覺覺 programda kamuoyuna kas覺tl覺 olarak yanl覺 aktar覺lan siyan羹r ger癟ei t羹m 癟覺plakl覺覺yla ortaya kondu. Programa, Maden Tetkik Arat覺rma Genel M羹d羹r羹 Mehmet zer, ED ve Planlama Genel M羹d羹r羹 Fevzi 襤bilir, Yurt Madenciliini Gelitirme Vakf覺 Bakan覺 Prof. Dr. G羹ven nal, T羹rkiye Kimya Sanayicileri Dernei evre Dan覺man覺 Prof. Dr. Caner Zambak ve Alt覺n Madencileri Genel Koordinat繹r羹 Dr. Muhterem K繹se kat覺ld覺.
Maden 羹retiminde bu miktar bize yak覺m覺yor
MTA Genel M羹d羹r羹 Mehmet zer: D羹nyada madencilikte ismi ge癟en 132 羹lke var. Ticareti yap覺lan maden say覺s覺 ise 90. T羹rkiyede 77 maden 癟eidi bulunuyor. lkemizde 50 maden 癟eidinde kendimize yeter durumday覺z. 419 milyon ton doalta maden rezervimiz var. T羹rkiye madencilik sekt繹r羹n羹n milli gelirdeki pay覺 sadece y羹zde 1.5. Bu bize yak覺m覺yor. Bu pay覺 y羹zde 3e 癟覺karmal覺y覺z. Madencilik zor ama maden 癟eitlilii 癟ok fazla.
Hep s繹yleriz, 癟eitlilik bak覺m覺ndan 10. s覺rada 羹retim bak覺m覺ndan 28. s覺raday覺z. Bilimadamlar覺 alt覺n potansiyelimizin bu corafyada jeolojik yap覺ya bakarak 6 bin 500 ton olduunu tahmin ediyor. 600 ton civar覺nda da g繹r羹n羹r hale getirdiimiz maden var. Yani T羹rkiye 繹zel sekt繹r ve MTA dahil 600 ton iletmeye haz覺r hale getirdiimiz bir b繹l羹m var. Ayr覺ca 6 bin 500 ton da potansiyelimizin olduunu d羹羹n羹yoruz.
ABnin ED kriteri ne ise bizde de o
ED ve Planlama Genel M羹d羹r羹 Fevzi 襤bilir: Biz fanatik veya romantik 癟evreci anlay覺la devam edemeyiz. Devlet sorumluluuna sahip bir kuruluuz. Biz bilimsel ve rasyonel 癟evrecilik anlay覺覺yla hareket etmek zorunday覺z. Bu nedenle bizi kimse g繹revimizi yapmamakla eletiremez. Konuyla ilgili gerekirse yerine gider denetim 癟al覺mas覺 yapar覺z.
Her vatanda覺m覺z覺 mutlak surette bilgilendiririz. S羹rd羹r羹lebilir kalk覺nma ilkesini ger癟ekletirebileceimiz en 繹nemli sekt繹rlerden biri madenciliktir. Bu nedenle madencilik sekt繹r羹 bizim koyduunuz mevzuat dorultusunda hareket ettii m羹ddet癟e biz bu sekt繹r羹n gelitirilmesi taraftar覺y覺z. T羹rkiyede yap覺lan maden 羹retimi bizim kriterlerimize tamamen uygun. 羹nk羹 AB ED kriteri neyse bizim ED kriterimiz de o. Bu nedenle vatanda覺m覺z kukuya kap覺lmas覺n.
Kaynaklar覺 iletmeden asla kalk覺namay覺z
Yurt Madenciliini Gelitirme Vakf覺 Bakan覺 Prof. Dr. G羹ven nal: T羹rk kamuoyunun yer alt覺 kaynaklar覺n覺n iletilmesinin zorunlu olduunu alg覺lamas覺 gerekiyor. 羹nk羹 yer alt覺 kaynaklar覺m覺z覺 iletmeden ve bunlar覺 羹lke ekonomisine kazand覺rmadan T羹rkiyenin ger癟ekten kalk覺nabileceini hi癟bir zaman d羹羹nmemeliyiz. Ayn覺 durumu T羹rkiyenin enerji sek繹tr羹 i癟in de s繹ylemek isterim.
Bug羹n T羹rkiyenin enerjisinin y羹zde 75 ithal yolla kar覺l覺yor. Enerji ihtiyac覺m覺z覺n y羹zde 50sinden fazlas覺n覺 kar覺layabilecei k繹m羹r kaynaklar覺m覺z覺n olmas覺na ramen, elektrik 羹retiminin y羹zde 50si doalgazdan ger癟ekletiriyor. Doalgaz T羹rkiyede bulunmayan tamamen ithal edilen bir kaynak. Bug羹n doalgaz fiyatlar覺n覺 etkileyen petrol fiyatlar覺 d羹羹yor ama k覺sa zamanda yeniden artacakt覺r. T羹rkiye vakit ge癟irmeden kendi kayna覺n覺 enerjiye d繹n羹t羹rmesi gerekiyor.
Yanl覺 bilgiyle halk korkutuluyor
T羹rkiye Kimya Sanayicileri Dernei evre Dan覺man覺 Prof. Dr. Caner Zambak: Bergama belirli bir aama kaydetti. 10 y覺la yak覺nd覺r verimli iletme 癟al覺malar覺 i癟inde. evre a癟覺s覺ndan da hi癟bir sorun da g繹r羹lm羹yor. Dolay覺s覺yla 癟evre a癟覺s覺ndan al覺namayacak 繹nlem yok.
Bulgaristandaki bir gazeteciyle yapt覺覺m r繹portajda bana u soruldu: T羹rkiyede u anda 癟ok b羹y羹k bir 癟evre facias覺 olduunu ve siyan羹rden herkesin zehirlendiini biliyor musunuz? Bir iletmede… Bunun hangi iletmede olduunu sordum. Kar覺ma Bergama 癟覺kt覺.
Yani bilginin yanl覺 aktar覺lmas覺 toplumu 癟ok korkutmakta. Bu iin yap覺lamayaca覺 kan覺s覺n覺 toplumda yerletirmekte. ok yanl覺 bir ey. Toplum hak etmedii bir ekilde korkuya sokuluyor. Denetlemenin sonu癟lar覺n覺n topluma iletilmesi durumunda toplum rahatlayacakt覺r.
ALTIN TALEBi REKOR KIRDI
D羹nya Alt覺n Konseyinden yap覺lan a癟覺klamaya g繹re, yat覺r覺mc覺lar覺n global krizden ka癟覺 yollar覺 arad覺覺 2008 y覺l覺n覺n 羹癟羹nc羹 癟eyreinde alt覺n talebi, dolar baz覺nda t羹m zamanlar覺n 癟eyrek rekorunu k覺rarak 32 milyar dolara ulat覺. 2008in 羹癟羹nc羹 癟eyreinde alt覺n talebi dolar baz覺nda 2008in ikinci 癟eyreine k覺yasla y羹zde 45, tonaj olarak ise bir 繹nceki y覺l覺n ayn覺 癟eyreine k覺yasla y羹zde 18 art覺 g繹sterdi.
D羹nya Alt覺n Konseyi T羹rkiye Genel M羹d羹r羹 Murat Akman, 羹癟羹nc羹 癟eyrekte T羹rkiyede alt覺n talebinin, bir 繹nceki y覺l覺n ayn覺 d繹nemine g繹re, y羹zde 15 artarak toplamda 99 tona ulat覺覺n覺 bildirdi.
