2009 yılı asgari ücret açıklandı. Çalışan kesim yeni ücreti beğenmeyecek. İşte ilk ve ikinci altı aylık oranlar..
Asgari ücret 1 Ocak’tan itibaren yüzde 4.3 artışla 527 YTL olacak.

Yeni yılda uygulanacak asgari ücret belli oldu. Buna göre asgari ücret 2009’un ilk 6 ayında 16 yaşından büyükler için yüzde 4.3 artışla net 527 YTL olacak. Temmuz ayında ise ücret yüzde 4.1 artışla net 546 YTL’ye yükselecek.

Yeni yılda bir çalışanın işverene maliyeti ilk 6 ayda 809, ikinci 6 ayda ise 842 YTL olacak.

Asgari ücret, 16 yaşından büyük bekar bir işçi için asgari geçim indirimi dahil brüt 638,70, net 503,26 YTL, 16 yaşından küçükler için brüt 540,60, net 432,97 YTL, kapıcılar için brüt 638,70, net 542,90 YTL olarak uygulanıyor.

GeçtiÄŸimiz haftalarda bir yazı kaleme aldık ve BaÄŸ-Kur’lular (4/b) için, ödemekte oldukları prim tutarını düşürme imkanı olduÄŸundan bahsettik.Bu yazı ile ilgili olarak okurlarımızdan gelen sorulardan, bazı yanlış anlamaların olduÄŸu anlaşılıyor. Bu yazımızda konuyu tekrar özetleyerek yanlış anlamaları gidermeye çalışacağız. Bundan sonra basamak sistemi yok! BilindiÄŸi üzere 1 Ekim 2008 tarihine kadar, BaÄŸ-Kur’da basamak sistemine göre prim alınıyordu.

Gerek esnaf BaÄŸ-Kur’lular ve gerekse tarım BaÄŸ-Kur’lular 1 ila 24. basamak arasında bulundukları basamağın %40′ı kadar primin ödüyorlardı. 1 Ekim’le birlikte yürürlüğe giren yeni SGK’da ise basamak sistemi terk edildi. Yeni sistemde daha önce SSK’lılar için uygulanmakta olan prime esas kazanç sistemi benimsendi.

Buna göre BaÄŸ-Kur’lular da tıpkı SSK’lılar gibi asgari ücret (638,70 YTL) ile bunun 6,5 katı (4151,55 YTL) arasındaki rakam üzerinden prim ödeyecekler. BaÄŸ-Kur’luların prim oranlarının %33,5 ila %39 arasında deÄŸiÅŸeceÄŸini dikkate alırsak, ödenebilecek en düşük prim 214 YTL olacak.

Seçme hakkı var ama!

Daha önceki basamak sisteminde sigortalılar, BaÄŸ- Kur’a giriÅŸlerinde ilk 12 basamaktan birisini seçebiliyorlardı. Ancak 12. basamaktan sonra herhangi bir seçme hakları bulunmuyordu. Oysa yeni sistemde, alt ve üst sınırlar arasında olmak kaydıyla dilediÄŸiniz ay prim matrahını deÄŸiÅŸtirebileceksiniz. Bu imkandan yararlanarak aylık prim ödemenizi yarıya yakın hatta kimi basamaklar için üçte bire kadar düşürme ÅŸansınız olacak. Diyelim ki 1 Ekim’den önce BaÄŸ- Kur’a 15. basamaktan prim ödüyordunuz.

Buna göre en son 2008/Eylül ayında ödediÄŸiniz prim 424,14 YTL idi. Dilerseniz ÅŸimdi prim matrahı olarak asgari ücreti, yani 638,70 YTL’yi seçebilir ve 214 YTL prim ödeyebilirsiniz. Böylece aylık prim giderinizi %50 civarında azaltmış olursunuz. Daha önce 24. basamaktan ayda 784,28 YTL ödeyen kiÅŸi ise prim ödemesini üçte bir oranında düşürme ÅŸansı yakalamış oluyor. BaÄŸ-Kur’luların genelde 13, 14 ve 15. basamaklarda prim ödediÄŸini düşünürsek, genel olarak %50 civarında bir düşüş yaÅŸanacaktır.

Ne kadar ekmek, o kadar köfte hesabı…

Ancak prim ödemenizi düşürmeniz, aynı zamanda ilerde daha düşük aylığa razı olmanız anlamına geliyor. Zira esnaf veya ÅŸirket ortağı olarak SGK’ya ne kadar yüksek prim öderseniz emekli aylığınız da o derece yüksek olacaktır. Yani imkanı olan esnaf veya ÅŸirket ortaklarına primlerini düşürmelerini deÄŸil, aksine artırmalarını tavsiye ediyoruz.

Öte yandan bizim tavsiyemizi, sanki bundan sonra daha düşük prim ödeyerek aynı tutarda aylık alma imkanı varmış gibi anlayan okurlarımız oldu. Oysa biz bu yazımızda olduğu gibi önceki yazımızda da böyle bir husustan bahsetmediğimiz gibi, imkanı olanların bundan sonra da yüksek prim ödemeye devam etmelerini tavsiye ettik.

Sağlık yardımlarını da düzenli alacaksınız!

Prim indiriminde okurlarımızın dikkatini çektiÄŸimiz bir nokta daha vardı. O da yüksek tutarda primi düzensiz ödemektense, en düşük tutarda (tabandan) prim ödeyip düzenli ödemenin daha uygun olacağı idi. Zira yeni SGK’da özellikle BaÄŸ-Kur’luların (4/b) saÄŸlık yardımlarından yararlanabilmesi, primlerini düzenli ödemelerine ve 60 günden daha fazla borçlarının olmamasına baÄŸlı.

Dolayısıyla primini tabandan ama düzenli ödeyen BaÄŸ- Kur’lular saÄŸlık yardımlarından da düzenli bir ÅŸekilde yararlanmış olacak. Görüldüğü üzere bizim tavsiyemiz, bağımsız çalışanların primlerini mutlaka düşürmeleri yönünde deÄŸil, böyle bir imkanları olduÄŸunu ve düzenli prim ödemek için bundan faydalanabileceklerini hatırlatmak olmuÅŸtur.

Bugün

Emekliye 213 YTL yalanı!

Ülkemizde hemen her konunun çok sayıda uzmanı var.

Hatta kimi alanlarda uzman enflasyonu yaşanıyor. Ancak nedense sosyal güvenlik alanında uzman sayısı yok denecek kadar az. Hele hele basında, bu alanda kalem oynatan olarak sayımız bir elin parmağını geçmiyor. Bu uzman kıtlığı, bir de sosyal güvenlik reformu ile birleşince, hem konunun reytingi hem de vatandaştaki bilgi boşluğu tavan yapmış oldu.

Hal böyle olunca vatandaşın doÄŸru/ yanlış bilgilendirilmesi de bu 3- 5 kiÅŸinin insafına kaldı. Ä°ÅŸte böyle bir ortamda dönüp dolaÅŸan yalan/ yanlış iddialardan birisi de emekli aylıklarının bundan sonra 213 YTL’ye düşeceÄŸi. Bu konuda daha önce de yazdık ancak madem ki iddialar ısıtılıyor biz de cevabımızı ısıtalım .

Aylıklar düşmeyecek, yavaş artacak

Öncelikle hemen belirtelim ki taban aylık dediÄŸimiz ve asgari ücret üzerinden baÄŸlanan aylığın 1 Ekim’den sonra 213 YTL’ye düşmesi söz konusu deÄŸil. Evet, yeni SGK’da taban aylık asgari ücretin %35′ine çekilmiÅŸtir. Fakat bu oran bugünkü asgari ücrete deÄŸil, tam olarak 2040′lı yıllardaki asgari ücrete uygulanacak bir orandır. O yıllarda ise Türkiye’de kiÅŸi başı milli gelirin o dönemin Avrupa ortalamasında yani 35-40 bin dolar olması, asgari ücretin de 3000 dolar civarında olması tahmin ediliyor. Bu bizim deÄŸil, devlet kurumlarının tahmini. Buna göre en düşük emekli aylığı da 213 deÄŸil 1.575 YTL olacaktır.

Asgari ücretteki artışı gören yok!

En düşük emekli aylığının gelecekte ne kadar olacağı asgari ücrete bağlı. Bu arada asgari ücretin gidişatı ile ilgili olarak fikir vermesi bakımından geçmiş 6 yıldaki artışa bakabiliriz. Dolar bazında 2002 yılında asgari ücret 150 dolardı, şuan 420 dolar. Yani yaklaşık 3 kat artış var. Bu istikrarlı artışın korunması durumunda, İsviçre standardında bir orta sınıf, bizim için hiç de hayal olmaz.

Bu hedefler tutar mı tutmaz mı bilmiyoruz. Ancak bildiÄŸimiz bir ÅŸey var ki tam olarak 2040′lı yıllarda uygulanacak olan yeni aylık hesaplama sistemini, ÅŸimdi uygulanmaya baÅŸlanmış gibi takdim ederek vatandaşı tedirgin etmek, en hafif ifade ile reyting avcılığıdır. Yine biliyoruz ki konuyu bizim anlattığımız ÅŸekliyle ifade etmek, “Emekli aylıkları 213 YTL’ye düşecek!” haberi kadar reyting getirmez. Fakat ÅŸahsım ve BUGÃœN Gazetesi olarak bir ÅŸeyin farkındayız ki sel gider kum kalır.

Emekli çalışanlar, maaşınızda düşüş yok

Son günlerin merak edilen konularından birisi de, emekli olduÄŸu halde SSK’ya tabi olarak çalışmaya devam eden vatandaÅŸlarımızın, yeni kanunla aylıklarında bir düşüş olup olmayacağı. Kısaca ifade edecek olursak, bu durumdaki emekli çalışanların emekli maaÅŸlarında bir kesinti eskiden de yoktu, yeni kanunda da yok. Sadece 1 Ekim’den sonra bunları çalıştıran iÅŸverenlerin ödemekte oldukları destek priminde artış var. Emekli olup SSK’ya (4/a) tabi olarak çalışanlar bundan sonra da emekli maaÅŸlarını tam olarak alacaklar.

Ancak işverenleri, %30 olan destek primine ilave olarak bir de iş kazası-meslek hastalığı primi ödeyecek.