Emekli çalışanlar 3 şeye dikkat!

Sosyal güvenlik reformunda, emekli çalışanlar için çok sayıda yenilik var. Bu yeniliklerin bir kısmını geçmiş yazılarımızda anlattık, bundan sonra da anlatmaya devam edeceğiz.

Bu konuda okurlarımızdan da çok sayıda soru geldiği için, her birisine ayrı ayrı cevap vermektense bu konuya dair birkaç yazı yazmayı uygun gördük. Önümüzdeki günlerde de bu konunun farklı boyutlarını ele almaya devam edeceğiz. Sosyal güvenlik reformuyla hayatımıza giren önemli yeniliklerden birisi de emekli olduktan sonra Bağ-Kur (4/b) kapsamında çalışanlarla ilgili. Eski ve yeni uygulamayı karşılaştırırsak;

1 EKİM’DEN ÖNCEKİ DURUM

Yeni SGK’nın yürürlüğe girdiği 1 Ekim’den önce bir Bağ-Kur emeklisi, emekli olduktan sonra da çalışmaya devam ederse, almakta olduğu aylığın %10′u destek primi olarak kesiliyordu. Diyelim ki Bağ- Kur emeklisi olarak 600 YTL aylık alıyorsanız, her ay 60 YTL destek primi ödüyordunuz.

Yine eski uygulamada, memur emeklisi ya da SSK emeklisi olarak bir işyeri açar ya da şirket ortağı olursanız bu kez sizden Bağ-Kur’un 12. basamak gelir tutarının %10′u kadar prim isteniyordu. Yani 2008 rakamları için söyleyecek olursak her ay yaklaşık 75 YTL destek primi ödüyordunuz.

YENİ DURUMDA NELER DEĞĞİŞTİ?

Emekli olduktan sonra bir işyeri açanlar veya şirket ortağı olanlar için yeni dönemde 3 önemli değişiklik var. Bunlar;

Eski dönemde %10 olan destek primi, %15′e çıktı.

Ancak bu oran 2008′de %12 olarak uygulanırken bundan sonraki her yıl bir puan artırılacak ve 2011 yılından sonra %15 olarak devam edecek.

Eski uygulamada memur ve SSK emeklileri destek primini kendileri bankaya yatırırken, bundan sonra maaşlarından her ay otomatik olarak kesilecek.

Eski dönemde emekli olup da çalışmaya devam edenler kayıt dışı kalabiliyorlarken, bundan sonra SGK’nın haberi olmadan işyeri çalıştırmaları ya da şirket ortağı olmaları oldukça zor. Zira SGK yeni dönemde hemen her kurumdan düzenli olarak bilgi toplayacak ve kişilerin faaliyetlerini sorgulayacak. Bizim okurlarımıza tavsiyemiz, emekli olarak Bağ-Kur kapsamında çalışıyorlarsa mutlaka SGK’ya bildirsinler. Aksi halde ileride astronomik cezalar ve prim borçlarıyla karşılaşabilirler.

PRİM KESİNTİSİNDEN ŞİKAYET VAR!

Bu arada Bağ-Kur’a tabi emekli çalışanlar yönünden önemli bir adaletsizlik ortaya çıkmış olacak. Yukarıda ifade ettiğimiz gibi yeni SGK’da, kişilerin emekli olarak Bağ- Kur’a tabi çalışmaları durumunda maaşlarının %15′i oranında kesinti öngörülüyor. Bu kesintinin üst sınırı da en yüksek Bağ-Kur aylığının %15′i olacak. Diyelim ki emekli memursunuz ve 2.000 YTL emekli aylığınız var. Aynı zamanda da bir emlak dükkanı açtınız ve vergi mükellefi oldunuz.

Bu durumda sizden her ay üst sınır olan 195 YTL destek primi kesilecek. Ancak yine aynı şekilde emlakçılık yapan ve Bağ-Kur’dan 500 YTL emekli aylığı alan kişiden sadece 75 YTL kesilecek. Yani her iki kişi de emeklilikte aynı işi yaptığı halde aralarında nerdeyse 2,5 kat prim farkı olacak. Bu durum şimdiden emekliler arasında yakınmalara sebep olmaya başladı.

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI DEVAMI

Geçtiğimiz hafta Perşembe günkü yazımızda, Anayasa Mahkemesi’nin 5 Kasım 2008 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan kararlarından bahsettik. Çalışan ve emeklileri yakından ilgilendiren bu dört karardan ilk ikisini sizlere duyurduk. Diğer iki karardan duyurmaya değer olanı, emekli aylığının hesaplanmasında ve artırılmasında kullanılan gelişme hızı endeksi ile ilgili. Bir kimsenin emekli aylığı hesaplanırken, geçmiş yıllardaki kazançları bugüne taşınır.

Bu taşıma işi yapılırken geçmiş yılların kazancı hem enflasyon oranıyla, hem de gelişme hızı endeksiyle çarpılır. Böylece emekli aylığının bağlanacağı güncel kazanç tutarı bulunmuş olur.

Bağlanmış olan emekli aylıkları da yıldan yıla bu şekilde artırılır. İşte bir yerel mahkeme, bu hesaplamada kullanılan gelişme hızı endeksinin sadece kentsel yerler için hesaplandığını, bu endeksin kırsal yerler için de uygulanmasının adaletsizlik yarattığını iddia etmişti. Yüksek mahkeme ise aylık hesaplama sisteminin Türkiye geneli dikkate alınarak uygulandığını ve bunun herhangi bir adaletsizlik yaratmadığına karar verdi.

Anayasa Mahkemesi, dünkü resmi gazetede yayınlanan dört ayrı kararıyla, sosyal güvenlikte çok kritik konulara dair tavrını netleştirmiş oldu.Kararlar çalışanları olduğu kadar emeklileri de ilgilendiriyor.

EMEKLİLER, DESTEK PRİMİ ÖDEMEYE DEVAM

1479 sayılı Bağ-Kur Kanunu gereği, SSK veya memur emeklileri şirket ortağı olur ya da bir şekilde kendi adlarına ticaretle uğraşırlarsa, Bağ-Kur’a ayda 75 YTL destek primi ödüyorlardı. Aynı hüküm yeni SGK’da da korundu. Ancak bu ödenen primin emekli çalışanlara herhangi bir faydası yok. Bu primden amaç sosyal güvenlik açıklarını azaltmak ve erken emekliliği caydırmak.

İşte bu düzenleme bir yerel mahkemece iptal istemiyle Anayasa Mahkemesi’ne götürülmüştü. Fakat yüksek mahkeme söz konusu yasal düzenlemenin anayasaya aykırı olmadığına karar verdi. Yani anlayacağınız SSK ve memur emeklileri ticaretle uğraşıyorlarsa bundan sonra da her ay destek primi ödemeye devam edecekler.

YAŞ DÜZELTEREK ERKEN EMEKLİLİK YOK

Yüksek mahkemenin bir diğer önemli kararı da sonradan yapılan yaş düzeltmeleriyle ilgili. Sosyal güvenlik kanunlarımıza göre, bir kişi sosyal güvenlik kapsamında çalışmaya başladıktan sonra yaş düzeltmesi yaparsa, bu düzeltme SGK tarafından dikkate alınmıyor. Diyelim ki siz 1980 yılında ilk defa SSK’lı oldunuz. Bu tarihten sonra da kimliğinizde 1960 olan doğumunuzu mahkeme kararıyla 1958′e çektiniz. Ancak emeklilik tarihiniz yeni yaşınıza göre değil, eski yaşınıza göre belirleniyor.

Oysa yeni yaşınız dikkate alınsa iki yıl erken emekli olma hakkınız olacak. İşte yüksek mahkeme bu konuya da noktayı koydu ve bundan önce olduğu gibi bundan sonra da sonradan yapılan yaş düzeltmesi emeklilik tarihini etkilemez dedi. Mahkemenin diğer iki önemli kararını Cumartesi günü yine bu köşeden sizlerle paylaşacağız.

Bağ-Kur’lular dikkat?

Sosyal güvenlik reformu her kesimin hayatında önemli değişiklikler meydana getirdi. Ancak 1 Ekim’de en fazla değişiklikle karşı karşıya kalanlar şüphesiz Bağ-Kur’lular oldu. Yeni SGK’da Bağ-Kur’lular 4/a’lı olarak ifade ediliyor. Ancak biz okurlarımızın kolay anlamaları için yine eski tabiri kullanmaya devam edeceğiz.

BASAMAK SİSTEMİ KALKTI

Bağ-Kur’lular için en dikkat çekici düzenleme basamak sisteminin kaldırılması oldu. 1 Ekim öncesinde gerek esnaf Bağ-Kur’lular, gerekse tarım Bağ-Kur’lular 1′den 24′e kadar basamaklar halinde prim ödüyorlardı.

Bağ- Kur’a ilk giren kişi ilk 12 basamaktan dilediğini seçiyor ve prim ödedikçe basamağı da artırılıyordu. Yeni kanun ile bu uygulama sona erdi ve artık Bağ-Kur şartlarında prim ödemek isteyenler asgari ücret ile bunun 6,5 katı arasındaki rakam üzerinden prim ödeyecek.

ALTI AYLIK SÜREYE DİKKAT EDİN

1 Ekim öncesinde basamak sisteminde prim ödeyenler, altı ay içerisinde SGK’ya müracaat ederlerse, alt ve üst sınır arasında diledikleri tutarda prim ödeyebilecekler. Diyelim ki en son Eylül ayında 14. basamaktan 384 YTL prim ödediniz. Eğer 31 Mart 2009′a kadar SGK’ya müracaat ederseniz 212 YTL ile 1.378 YTL arasında seçtiğiniz tutarda prim ödeyebileceksiniz. Ancak bu tarihe kadar başvuruda bulunmazsanız, SGK sizin daha önce ödemekte olduğunuz prim üzerinden tahsilata devam edecek.

EMEKLİLER DİKKAT

Sosyal güvenlik reformunda emekliler için de önemli düzenlemeler yer aldı. 1 Ekim itibariyle, emekliler maaşlarını 6 ay üst üste çekmezlerse aylıkları durdurulacak. Aylığın yeniden başlaması için SGK’ya müracaat gerekecek.

“Emekliler zaten zor geçiniyor, hesapta 6 ay para durdururlar mı hiç” dediğinizi duyar gibiyim. Ancak bu durum, özellikle gurbetçi vatandaşlarımızın başına çok sık geliyor. Yurtdışına giriş çıkış yaptıklarından, buradaki maaşlarını uzun süre çekmedikleri olabiliyor. İşte bu gibi durumlarda altı ayı doldurmamak gerekecek. Bu köşeden emekli vatandaşlarımızla ilgili yenilikleri ve gelişmeleri duyurmaya devam edeceğiz.

SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin yıllık maaş artışında yine TÜFE ve Gelişme Hızı kullanılacak. Ancak, Gelişme Hızı katsayısının artık yüzde 100 yerine yüzde 30 kullanılmaya başlanması emekli aylıklarının yıldan yıla daha az artmasına neden olacak.

Sosyal güvenlik reformu esas itibariyle halihazırda çalışmakta olanları ya da bundan sonra çalışma hayatına girecekleri etkiliyor. Ancak reform, çalışanlar kadar olmasa da, emeklileri de belirli ölçülerde etkileyecek. Bu etkilenme Emekli Sandığı, SSK ve Bağ-Kur emeklilerinde birtakım farklılıklar gösteriyor. Reform kanunundan en az etkilenecek olanlar memur emeklileri. İşte emeklileri bekleyenler:

Yüzde 30 uygulanacak

Reform öncesinde sağlık harcamaları Emekli Sandığı tarafından karşılanan memur emeklileri, 1 Ekim sonrasında kurumsal hazırlıklar tamamlandıktan sonra Genel Sağlık Sigortası kapsamında sağlık hizmeti alacak.

Memur emeklilerinin, 1 Ekim’den önce; Tekrar kamuda çalışmaya başlarlarsa aylıkları kesiliyor; SSK’ya tabi bir işte çalışırlarsa en az asgari ücretin yüzde 30′u destek primi ödüyor; Bağ- Kur’a tabi çalışırlarsa 12. basamağın yüzde 10′u destek primi ödüyorlardı.

1 Ekim’den sonra da aynı uygulama devam edecek. Ancak yeni dönemde hem emekli aylığı alıp hem Bağ-Kur kapsamında çalışırlarsa destek primi asgari ücretin yüzde 12’si olacak. Takip eden her yıl bir puan artırılacak ve nihayet yüzde 15 olarak uygulanmaya devam edilecek.

Emekli memurlar 1 Ekim sonrası SSK kapsamında çalışırlarsa yüzde 31-36,5 destek primi ödeyecek. Bunun yüzde 7,5′i kendisine ödenen ücretten kesilirken, geri kalanı işveren tarafından ödenecek.

MEMUR DAHA AVANTAJLI

Reformdan önce SSK ve Bağ-Kur emekli aylıklarının artırılmasında Tüketici Fiyatları Endeksi (TÜFE) ve Gelişme Hızı katsayıları kullanılıyordu. Reformla TÜFE yine aynı şekilde kullanılacak.

Ancak Gelişme Hızının yüzde 100′ü değil yüzde 30′u esas alınacak. Bu da işçi ve esnaf emeklilerinin aylıklarının yıldan yıla daha az artması anlamına geliyor.

Memur emeklilerinin aylıkları ise eskiden olduğu gibi yine memur maaş katsayısına göre artırılacak. Bu açıdan memur emeklilerinin maaşları diğerlerine nazaran daha hızlı artmış olacak.

iŞÇi EMEKLiSi ESNAF OLURSA DESTEK PRiMi ARTACAK

SSK emeklileri yine SSK kapsamında çalışırlarsa yüzde 31-36,5 destek primi ödeyecek. Bağ-Kur emeklileri de aynı şekilde SSK’ya tabi çalışmaya başlarlarsa aynı oranda destek primi ödeyecekler.

SSK veya Bağ-Kur emeklileri Bağ- Kur kapsamında çalışmaya başlarlarsa, yüzde 10 değil, 1 Ekim - 31 Aralık 2008 arasında yüzde 12, takip eden her yıl bir puan artırılarak nihayet yüzde 15 destek primi ödeyecek.

Örneğin, bir fabrikadan emekli olan Hasan Bey, aynı fabrikada işçi olarak çalışmaya devam ederse, kendisi için Ekim 2008′de 197 YTL (asgari ücret için) destek primi ödenecek. Bu primin 3/4′ü işveren payı, 1/4′ü işçi payı olarak ödenecek.

Ancak Hasan Bey, bir limited şirkete ortak olursa, bu kez Bağ-Kur statüsünde Ekim 2008′de 77 YTL destek primi ödeyecek.

Eski emekli etkilenmez

Kamuoyunda yanlış bilgilendirme sonucu, şu an emekli olarak çalışmakta olanların, 1 Ekim’den sonra aylıkları kesilecekmiş gibi bir yanlış anlama oluştu. Oysa böyle bir durum söz konusu olmayıp, emekli aylığı kesilecek olanlar, 1 Ekim’den sonra ilk defa sigortalı olup da emekli olacaklardır.

Bunlar da emekli olduktan sonra memur ya da SSK’lı olarak çalışırlarsa aylıkları kesilecek. Bağ-Kur’a tabi olarak çalışırlarsa emekli aylıklarını alarak çalışmaya devam edebilecekler.

İş kazası primi eklenecek

Örneğin emekli olduğu basın kuruluşunda halen çalışmaya devam eden Sami Bey için işvereni daha önce her ay yüzde 30 destek primi ödüyordu. Bu oran Sami Bey’in emekli aylığından değil, işveren tarafından ödenen ücret üzerinden hesaplanıyor, 1/4′ü Sami Bey’in ücretinden kesiliyor kalanı da işverence SGK’ya ödeniyordu.

1 Ekim’den sonra da Sami Bey, emekli aylığından hiçbir kesinti olmaksızın yine aynı şekilde çalışmaya devam edecek. Ancak Sami Bey’in işvereninin ödeyeceği prime bir de iş kazası ve meslek hastalığı primi eklenecek.

Maluller 1 Ekim’e dikkat!

SSK’dan malullük aylığı alanlar destek primi ödeyerek Bağ-Kur’a tabi çalışabiliyorlardı. 1 Ekim’den sonra ilk defa malullük aylığı bağlananların aylıkları, bu tür çalışma durumunda kesilecek. Ancak önceden beri aynı şekilde çalışmaya devam edenler, 1 Ekim’den sonra da aylıkları kesilmeksizin çalışmaya devam edebilecekler.

Gazilere yeni avantaj

Harp ve vazife malulleri daha önce SSK’ya tabi bir işte çalışırlarsa yüzde 30 SGDP ödüyorlardı. İsterlerse buna ilaveten yüzde 20 de emeklilik primi ödeyerek ileride ikinci bir emeklilik elde edebiliyorlardı.

Bağ-Kur’a tabi çalıştıklarında da 12. basamağın yüzde 10′u prim ödüyorlardı. Memur olarak çalışırlarsa aylıkları kesiliyordu.

1 Ekim’den sonra bu kişiler memur (4/c’li) olurlarsa aylıkları kesilmeksizin emeklilik primi ödeyecek. 4/a veya 4/b’ye tabi çalışırlarsa öncelikle iş kazaları ve meslek hastalığı primi ödeyecek. Dilerlerse emeklilik primi de ödeyecekler. Ancak GSS primi ödemeyecekler.

Reform öncesi, bir Bağ-Kur emeklisi, emekli aylığını kestirerek SSK’ya tabi çalışmaya başlar ve en az 3,5 yıldan (1260 gün) fazla prim öderse, yeniden emekli olmak için başvurduğunda SSK şartlarında emekli olabiliyor ve daha yüksek emekli aylığı alabiliyordu.

1 Ekim sonrası ilk defa sigortalı olanların böyle bir imkanı olmayacak.

BAĞKUR’LU İÇİN 3 YIL ŞARTI KALKTI

Emekli aylığı alırken kestirip yeniden prim ödemeye başlayan Bağ-Kur emeklileri, 3 yıl geçmeden yeniden aylığa müracaat edemiyorlardı. Yeni yasada böyle bir şart yok. Dolayısıyla emekli aylığını kestirip çalışmaya başladıktan sonra, 3 yılı beklemeksizin tekrar aylık talebinde bulunabilecek.

Emekli aylıklarını banka hesaplarından 6 ay süreyle almayanların aylıkları, ihtiyati olarak durdurulacak. Bunların yeniden müracaat etmeleriyle birlikte aylıkların ödenmesine devam edilecek.

Belirli yaşın üstündeki emekliler ile özürlülerin aylıkları dilerlerse evlerinde ödenebilecek.

Yukarıdaki tüm yeni düzenlemeler, banka ve borsaların emekli sandıklarından emekli olanlar için de geçerli.

ÇİFTE AYLIKLARA YENİ DÜZENLEME

Hem kendi emekli aylığı hem eşinden dul aylığı alanlar buna devam edecek. Diğer taraftan hem ölen eşinden ya da ana-babasından ölüm geliri hem dul aylığı birleşirse yüksek olanın tamamı, düşük olanın yarısı verilecek.

Örneğin Fadime Hanım’ın SSK’lı eşi bir iş kazası sonucu ölmüş ve Fadime Hanım’a ölen eşinden ölüm geliri bağlanmıştır. Aynı zamanda Fadime Hanım’ın eşinin 1800 gün sigorta primi olduğu için kendisine dul aylığı da bağlanmıştır. Bu durumda Fadime Hanım ölüm geliri ile dul aylığının ikisini de tam olarak alamayacaktır. Bunlardan yüksek olanın tamamını, düşük olanın ise yarısını alabilecek.

YEŞİL KARTLAR İKİ YILDA KALKACAK

Yeşil kartlılar olarak bilinen ve fakirlik sınırının altında olduğu için sağlık hizmetlerinden ücretsiz yararlananlar, 1 Ekim’den sonra iki yıllık bir geçiş dönemine tabiler. Bu kişiler 2 yıl süreyle yine tüm sağlık yardımlarını ücretsiz alacaklar.

İki yılın sonunda ise bunların durumu SGK tarafından incelenecek. İnceleme sonucu aylık net gelirleri asgari ücretin üçte birinden az ise yine ücretsiz olarak hizmet almaya devam edecekler.

SAĞLIKTA TEK ŞEMSİYE

Sosyal güvenlik reformu öncesinde, çalışan memurların sağlık giderleri kendi kurumlarınca, emekli memurlarınki ise Emekli Sandığı’nca karşılanıyordu. SSK ve Bağ-Kur mensupları ise ödenen sağlık primlerinin karşılığı olarak kurumlarınca anlaşmalı sağlık kuruluşlarından sağlık hizmeti alıyorlardı. Diğer taraftan, SSK hastanelerinin Sağlık Bakanlığı’na devrine kadar, SSK’lılar öncelikle kendi hastanelerine başvuruyorlardı. Reform öncesinde pek çok konuda olduğu gibi sağlık hizmetleri konusunda da, sosyal kesimler arasında önemli farklılıklar bulunuyordu. Bu, vatandaşların hem sosyal güvenlik hem sağlık sistemine olan güvenini zedeliyordu.

İŞÇİ, MEMUR, ESNAF AYRIMI KALKTI

Yıllardan beri tartışılan ancak bir türlü hayata geçirilemeyen Genel Sağlık Sigortası (GSS) sistemi, hem sağlık sorunlarının genelini, hem nüfusun genelini sağlık şemsiyesi altına alıyor. GSS sisteminin tamamen hayata geçmesiyle birlikte hizmet sunumunda tek bir ölçüt olacak; gelen hasta GSS kapsamında mı değil mi? Dolayısıyla memur musun, işçi misin ya da esnaf mısın sorularını hastanelerde artık duymayacağız.

DEVLET DESTEĞİ

GSS sistemiyle, çalışanlar ve prim ödeme gücü olanların prim ödeyerek, bu gücü olmayanların ise sistemden ücretsiz yararlanmaları amaçlanıyor. Prim ödeme gücü olmayanların primi devlet tarafından karşılanacak. GSS ile birlikte Sosyal Güvenlik Kurumu tüm ülkenin sağlık harcamalarını finanse eden bir konumda olacak.

SİSTEM ZAMANLA DEVREYE GİRECEK

Sosyal güvenlik reform kanununda, GSS hükümlerinin farklı maddeleri için farklı yürürlük tarihi öngörüldü. Buna göre;

GSS’nin önemli bir kısmı 1 Temmuz 2008′den itibaren uygulanmaya başlandı. Özellikle SGK’dan gazilik maaşı, şeref aylığı, 65 yaş/özürlü aylığı gibi normal emeklilik dışında maaş alanlar, GSS sisteminin her türlü imkanından bu tarih itibariyle yararlanmaya başladılar.

GSS kapsamında ödenecek olan sağlık hizmetleri, yurtdışına tedavi için gönderilme uygulaması ve hastaların tedavi giderlerine katılım payı ile ilgili düzenlemeler de 1 Temmuz’da uygulanmaya başlandı.

18 YAŞ ALTI ÜCRETSİZ

Çalışma hayatında olanlar (memur, işçi, bağımsız çalışan) ile emekli aylığı alanlar için GSS’nin uygulanması 1 Ekim 2008′de başladı. 18 yaşın altındaki nüfusun ücretsiz GSS kapsamına alınması da yine 1 Ekim’de başladı.

Fiilen çalışmaya devam eden memurların sağlık harcamaları kendi kurumlarınca karşılanmaktadır. Ancak 1 Ekim’den sonra SGK tarafından belirlenen süre içinde bu kurumlar, sağlıkla ilgili işlemlerini SGK’ya devredecekler.

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Başkan Vekili Fatih Acar, dün Ankara’da, 1 Ekim’de ‘tam anlamı’yla yürürlüğe girecek “Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Yasası”yla ilgili güncel soruları yanıtladı. Bir gazetecinin, “emekliler 1 Ekim’den sonrasına ilişkin aylıklarının kesileceği tedirginliğini yaşıyor” yönündeki bir soruya Acar, şu sözlerle açıklık getirdi:

DEVLET MEMUR VURGUSU

“Tedirgin olunmasını gerektiren bir şey söz konusu değil. Şu anda emekli olarak çalışanların emekli maaşlarında herhangi bir kesilme söz konusu değil. Emekli olup SSK kapsamında çalışanlar için yüzde 30’luk kesinti zaten vardı. Şimdi yüzde 31-36,5 arasında bir Sosyal Güvenlik Destek Primi kesilecek. Emekli maaşının kesilmesi diye bir şey söz konusu değil. Sosyal Güvenlik Destek Primi, Bağ-Kur kapsamındaki bir vatandaşımız için yüzde 10’du, yüzde 12 kesilecek. Kademeli olarak da yüzde 15’e çıkarılacak. Sadece devlet memuru emekli olup tekrar devlet memuru olarak çalışacaksa bunun maaşı kesiliyor. Devlet memurları açısından böyle bir düzenleme var. Bunun dışındakiler açısından maaşın kesilmesi söz konusu değil.”

Acar ayrıca, bu yasanın kabulünden sonra sisteme yeni girecekler bakımından, bu tür bir kesinti getirdiklerini ancak bunun “30 yıl sonraki bir iş” olduğunu vurguladı.

FATURALARI KONTROL EDİN

Fatih Acar, bir başka soruyu yanıtlarken, sağlıktaki suiistimallerin engellenmesi konusunda toplumun tüm kesimlerinin duyarlı olmasını ve kendilerine destek vermesini istedi. Tedavi için özel sektöre giden sigortalıları, faturalarını kontrol etmeye, bu konuda talepte bulunmaya çağıran Acar, bunun vatandaş duyarlılığının bir göstergesi olacağını söyledi.

Kaynak:Bugün

Sosyal güvenlik sisteminin en gariban kesimi, 1 Ekim’de yeni haklara kavuşuyor. İşte SSK ve Bağ-Kur’da büyük devrim;
Yasa bugüne kadar üvey evlat mualemesi görmekten yakınan Bak-Kur sigortalılarını da SSK’lı ve memur gibi önemli avantajlar getiriyor.

İşte o avantajlar;

1-SGS’den aylık: Bağ-Kur’lular da SSK’lılar gibi geçici veya sürekli iş göremez haline gelselerde her ay SGK’dan yardım parası alacaklar.

2- Doğum Yapan Bağ-Kur’luya destek: Doğumdan önceki ve sonraki sekizer hafta için para ödenecek.

3- Malul Bağ-Kur’luya emeklilik: Doğuştan malul olan Bağ-Kur üyeleri 15 yıllık sigortalılık süresi ve 3.700 günle yaşına bakılmaksızın emekli olabilecek.

4-Özürlü çocuğu olan anneye erken emeklilik: Çocuğunun bakıma muhtaç olması şartıyla anneye her yıl için 3 ay ek prim verilecek ve emekli yaşı indirilecek.

5- Yetim kıza 24 aylık çeyiz yardımı: Bağ-Kur üyesinin yetim kızına evlenirken, aylığın 24 katı ceyiz parası verilecek.

1 Ekim’den önce sigortalı olmakla, 1 Ekim’den sonra olmak arasında büyük fark var. Hem erken emeklilik yolu kapanıyor, hem de emekli olduktan sonra prim ödeyip çalışma imkanı yok oluyor.

Tüm detayları Bugün Gazetesi’nden Sadettin ORHAN yazdı.

KİMLER SİGORTALI OLMALI

Konuya girmeden önce bir uyarıda bulunalım; yazımızın başlığını okuyup da çocuklarınızı veya bebeklerinizi kapıp reklam ajanslarına ya da muhasebecilere koşmayın. Zira SGK, sahip olduğu teftiş kadrosu ve bilgi işlem altyapısı ile gerçek dışı bildirimlerin tamamını iptal ediyor. Ancak;

* Bir işyerinde çalıştığınız halde sigortanız başlatılmamışsa,
* Bağ-Kur kapsamına girecek bir iş yaptığınız halde kendinizi tescil ettirmediyseniz,
* Ev hanımıysanız ya da bir şekilde çalışma hayatının dışındaysanız ve hala Bağ-Kur isteğe bağlı sigortalısı olmadıysanız,
* Mevsimlik işçi ya da çiftçi olduğunuz halde tarım SSK veya tarım Bağ-Kur’a kaydolmadıysanız,
* Şuan itibariyle çalışmıyorsanız ve yakın zamanda çalışma hayatına atılmayı düşünüyorsanız,

ELİNİZİ ÇABUK TUTUN.

Zira 1 Ekim’den sonra sigortalı olmakla bu tarihten önce sigortalı olmak arasında iki büyük fark bulunuyor.

1 Ekim’den önce iki büyük avantaj!

Şu anki uygulamaya göre bir kimsenin hangi kurumdan emekli olacağı, son 7 yıl (2520 gün) içerisinde en fazla hangi kuruma prim ödediğine bağlı. Kişi çalışma hayatını hangi statüde geçirirse geçirsin, son 7 yılda hangi kuruma daha fazla prim ödediyse oradan emekli oluyor. Örneğin bir kimse uzun zaman Bağ-Kur’a prim ödedikten sonra SSK’ya geçer de en az 1261 gün (7 yılın yarısından fazla) prim öderse bu durumda son 7 yıl kuralına göre SSK’dan emekli olur.

1 Ekim’de yürürlüğe girecek olan reform yasası ise kişilerin hangi statüde emekli olacağına son 7 yıla değil, tüm çalışma hayatına bakılarak karar verilir diyor. Böylece, ilk defa 1 Ekim’den sonra sigortalı olacaklar için son 3,5 yılda iş değiştirerek erken emekli olmanın yolu kapatılmış oluyor. Konuyu bir örnekle açıklayalım.

Örnek: 01.01.1962 doğumlu Mehmet Bey, Bağ-Kur’a 01.01.1985 yılında giriş yapmıştır. Mehmet Bey bugüne kadar aralıklı olarak toplam 4000 gün prim ödemiş olsun. Mehmet Bey Eylül ayı başında SSK’ya geçer de işçi olarak 1261 gün prim öderse, 1 Mart 2012 tarihinde (5261 günle) emekli olur. Zira Mehmet Bey SSK’dan emeklilik için gerekli olan prim günü, yaş ve sigortalılık süresi şartlarının tamamını yerine getirmiş olmaktadır. Mehmet Bey SSK’ya geçmez de Bağ-Kur’a devam ederse bu kez 9000 günü doldurduğu 20 Temmuz 2022 tarihinde (10 yıl daha geç!) emekli olabilecek.

Örneğimizde de görüldüğü üzere son 7 yıl kuralı, kişiler için yerine göre 10 yıl kadar erken emeklilik sağlamaktadır. Ancak bu avantajdan yararlanabilecek olanlar, en geç 30 Eylül tarihinde herhangi bir şekilde (SSK, Bağ-Kur, tarım SSK, tarım Bağ-Kur, isteğe bağlı Bağ-Kur) sigortaya giriş yapmış olanlardır. 1 Ekim’den sonra sosyal güvenlik sistemine girenlerin son 7 yıl avantajı olmayacak.

Emekli maaşıyla çalışmak için de son tarih 30 Eylül!

1 Ekim’den sonra ilk defa sigortalı olacakları bir kötü sürpriz daha bekliyor. Bunlar emekli olduktan sonra hem maaşlarını alıp hem de SSK’ya tabi çalışamayacaklar. Bunlar ister SSK, ister Bağ-Kur isterse memur emeklisi olsunlar, emekliyken SSK’ya tabi çalışmaya başlarlarsa maaşları kesilecek.

En geç 30 Eylül’de sigortaya giriş yapanlar ise emekli olduktan sonra hem maaş alacaklar hem de destek primi ödeyerek çalışabilecekler. Diğer taraftan Bağ-Kur için böyle bir sınırlama bulunmuyor. 1 Ekim’den önce ya da sonra sigortalı olanlar, emeklilikte Bağ-Kur’lu (4/b) olarak çalışırlarsa destek primi ödemek koşuluyla maaşlarını da alabilecekler.