ABD’de Merkezi Haber Alma TeÅŸkilatının (CIA) eski üst düzey uzmanlarından ve Ä°slam dünyası üzerine kitaplar yazan Graham Fuller, ezber bozan bir analizle gündemde.
Fuller, Türk ve Amerikan dış politikasının Orta DoÄŸu’daki çıkarlarının birbirine uymadığını savundu ve “Türkiye, artık bir Amerikan müttefiki deÄŸil” iddiasında bulundu.
|
FULLER KÄ°M?
|
| Fuller, 1982 yılında, CIA’in Yakın DoÄŸu ve Güney Asya ulusal istihbarat görevlisi olarak atanmış, 1986 yılında da teÅŸkilatta Ulusal Ä°stihbarat Konseyinin baÅŸkan yardımcılığı görevine yükselmiÅŸti. Ä°ki yıl sonra bu görevi bırakan Fuller, Rand Corporation adlı düşünce kuruluÅŸunda siyaset bilimci olarak görev yaptı. |
DÃœNYA ABD’YE KIZGIN
Washington’da Jamestown adlı düşünce kuruluÅŸunda konuÅŸan Fuller, dünyada son 7 yılda milliyetçilik ve ulusal gururun uyandığına dikkat çekerek, Batı hegemonyasına, özellikle de Amerikan hegemonyasına karşı bir tutumun hakim olduÄŸunu söyledi.
TÜRKİYE BÜYÜK BİR GÜÇ OLDU
Türkiye’nin bugün çok daha bağımsız düşünceye sahip olduÄŸunu belirten Fuller, “yüzyıldır ilk defa Türkiye’nin büyük bölgesel güç haline geldiÄŸini” belirtti.
Cumhuriyetin ilk elli yılında Türkiye’nin, doÄŸusunda veya güneyinde kimse yokmuÅŸ gibi davrandığını söyleyen Fuller, “Samimiyetle Türkiye artık bir Amerikan müttefiki deÄŸil” dedi.
Türk-Amerikan dış politika çıkarlarının birbirine uymadığını belirten Fuller, “Türkiye; Suriye ile, Ä°ran ile radikal Ä°slamcı gruplarla çalışmak istiyor. Açılım yaratmak, Ä°ran’ı dünyaya getirmek, dünyanın o bölümüyle müzakerede bulunmak istiyor” dedi.
Türkiye’nin, bugün bütün komÅŸularıyla iÅŸleyen iliÅŸkileri bulunduÄŸunu ifade eden Fuller, Türk yetkililerinin, Washington’a geldiklerinde söyledikleri “Kötü bir mahallede yaşıyoruz” ifadesini artık kullanmadıklarını kaydetti.
Türkiye’nin “iyi komÅŸuluk politikasının” yararlı olduÄŸunu belirten Fuller, “Umarım bizim hükümetimiz de bu yaklaşımı benimser” dedi.
“HERKES AB’YE ALINMALI”
Tarihte iki büyük düşmanken Türkiye ile Rusya’nın, “pürüzsüz, rahat bir çalışma iliÅŸkisi” içinde bulunduÄŸuna iÅŸaret eden Fuller, ABD’nin ise bölgede, “Rusya ve Ä°ran’dan Batı’ya petrol gelmemeli” yönünde kapıları kapatan bir politika izlediÄŸini söyledi.
Çok geniÅŸ bir Avrupa BirliÄŸi öneren Fuller, “herkes AB’ye alınmalı. Hatta Rusya, Orta Asya Cumhuriyetleri bile” dedi. Ancak Fuller, NATO’nun geniÅŸlemesine karşı çıktı.
TÃœRKÄ°YE’NÄ°N YENÄ° KÄ°MLİĞİ
Türkiye’nin, birçok farklı kimliÄŸinin yanı sıra “Orta DoÄŸulu” kimliÄŸini de artık kabul ettiÄŸini söyleyen Fuller, bugün Ä°slam dünyasındaki en büyük krizlerden birinin, terörizme karşı küresel savaşın algılanma ÅŸekliyle ortaya çıkarıldığını öne sürdü.
Fuller, Suriye gibi ülkelerin ise Türkiye’den, Müslüman, NATO üyesi, AB üyesi olmak ve gerekirse Washington politikalarına karşı çıkmanın bir arada olabileceÄŸi mesajını aldığını ve “Belki Türkiye, dünyaya yaklaÅŸmanın bir yolu olabilir” diye düşündüğünü kaydetti.
