Önce kariyer yapayım sonra çocuğa bakarım düşüncesiyle hareket ederseniz sonunda geç kalabilirsiniz.

Günümüz kadını artık geç doğum yapıyor. Önce kariyer sahibi olmak, sağlıklı bir ilişki oluşturmak, gelecek için ekonomik güvence sağlamak gibi nedenlerden dolayı gebelik geciktiriliyor. Çocuk doğurmak için 30’lu hatta 40’lı yaşlara kadar bekleniyor. Ancak bu bekleyiş gebelik şansını belirgin olarak azaltıyor. Öyle ki 35 yaşındaki kadınlarda tüp bebek tedavisi bile yaşla kaybedilen gebelik şansının ancak yarısını telafi edebiliyor.

Acıbadem Maslak Hastanesi Tüp Bebek Merkezi Sorumlusu Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Doç. Dr. Özkan Öztürk ve Kadın Hastalıkları-Doğum Uzmanı Dr. Canan Genim, günümüzde kadınların en sık sorduğu soruları yanıtladı.

Bebekken 2 milyon olan yumurta sayısı, 37 yaşında 25 bine iniyor

Yumurtalıklar yaşam boyu değişim gösteren dinamik organlardır. Kadınların ömür boyunca sahip olacağı yumurta sayısı, doğduğu günde hatta daha anne karnında iken çoktan kodlanmıştır. Anne karnında kız bebeklerde dördüncü ayda yumurta sayısı en yüksek sayıya ulaşmaktadır. 6-7 milyon olan bu yumurta sayısı doğumda 1-2 milyona kadar azalmakta, ergenlikte 300.000, 37 yaşında ise 25 bine kadar inmektedir. Menopoza girmiş bir kadında ise bu rakam 1000 kadardır. Yumurta yaşlanması genetik ve çevresel faktörlerin birbiriyle ilişkisinin bir yansımasıdır. Yumurta yaşlanmasının iki doğal sonucu azalmış gebelik şansı ve menopozdur.

Doğurganlık hangi yaşta, hangi oranda azalıyor?

• Kadınlarda yumurta sayısının azalmasıyla birlikte 30-33 yaşlarında doğurganlık oranı da düşmektedir.
• Bu azalmanın 35-38 yaşında hızlandığı gösterilmiştir.
• 30 yaşındaki bir kadında her ay gebe kalma olasılığı %20 oranındadır.
• 38 yaşında canlı doğum oranı %50 oranında azalmaktadır.
• 40 yaşında bu azalma % 75’e çıkmaktadır.

Her 100 kadından 10’unda yumurtalık erken yaşlanıyor

Doğal yaşlanma sürecinin ötesinde yaklaşık her 100 kadından 10’unda beklenenden daha erken yumurtalık yaşlanması ve kaybı olmaktadır. Her 100 kadından birinde ise erken menopoz gelişmektedir. Ülkemizde ortalama menopoz yaşı 46-48’dir. Menopoz yaşında genetik çok önemlidir. Bir kadının menopoz yaşı genellikle annesininkine yakındır. Sigara içimi menopoz yaşını ortalama iki yıl öne alır. Menopoz yaşı öne geldikçe 8 ila 10 yıl öncesinden başlamak üzere gebelik şansı azalarak kısırlık oranı da artar.

Yumurtalık yaşı, takvim yaşından farklıdır

İleri yaşlarda bile bazı kadınlarda yumurtalık fonksiyonları gençliklerindeki gibidir ya da bunun tam tersi olabilir. Yani genç yaşlarda yumurta sayısı ve kalitesi beklenenden çok hızlı azalabilir. Bu durum yumurtalık rezervi ya da yumurtalık yaşı terimini ortaya çıkarmıştır. Yumurtalık yaşı her zaman takvim yaşı ile uyumlu olmayabilir. Yumurtalık rezervi herhangi bir yaşta azalabilir. Bu durumda kişi düzenli adet görmeye devam etse bile gebe kalma olasılığı çok azalmıştır. Bu kadınlarda artan gebelik kayıplarına daha sık rastlanır.

Yumurtalıkların yaşlanmasını gösteren testler var mı?

Bazı testler yardımı ile yumurtalık rezervini ve gebe kalabilme olasılığının anlaşılabilmesi mümkündür.

• Yumurtalıklarda bulunan yumurta sayısını ultrasonografi ile sayılabilir ve adetin üçüncü günü alınan hormon testlerine bakılır.
• Bu testlerin adı, FSH, E2, AMH, İNHİBİN-B’dir.
• Yumurtalıkların tek doz ilaç kürüne verdiği cevap ölçülür.

Yaşa bağlı kısırlıkta, tedavi seçenekleri kısıtlı

Yaşa bağlı kısırlığın tedavisinde tıbbi seçenekler kısıtlıdır. Özellikle 30 yaş üzeri olup da daha ileri bir yaşta gebe kalmak isteyen kadınlara, üreme sağlığı merkezlerinde mutlaka over yaşını ölçtürmelerini tavsiye ettiklerini belirten Doç. Dr. Özkan Öztürk, “Hatta 30 yaşının altında olan, sigara içen, ailesinde erken menopoz hikayesi olan, 21-24 günde bir adet gören veya endometriozisi (çikolata kisti) olan kadınların bu araştırmaları daha genç yaşlarda yapmalarının önemini vurguluyor.

Kadının yaşı ilerledikçe neler olur?

• Yumurta sayısı ve kalitesi azalır.
• Yumurtalık kalitesindeki azalmaya bağlı gebelik şansı azalırken düşük riski artar.
• Rahmin embriyo tutma yeteneği azalabilir ama rahmin yaşlanması yumurtalık yaşlanması gibi dramatik değildir.
• Rahimde myom benzeri yapısal sorunlar daha sık gözlenir ve rahme giden kan akımı azalır.
• Hipertansiyon, diyabet gibi gebeliği riske sokabilecek hastalıkların oranı artar.

İsveç’te yapılan bir araştırma; gazlı ve şekerli içeceklerin karaciğere alkol kadar zarar verdiğini ortaya çıkardı.

Linköping Üniversitesi Hastanesi Karaciğer Hastalıkları Uzmanı Stergios Kechagias, içeceklerde bulunan fruktozun karaciğer yağlanmasına neden olduğunu ve bunun da siroz ve kansere yol açtığını söyledi. Kechagias, gazlı ve şekerli içeceklerin yanı sıra meyve şekerleri ile tatlandırılmış meyve suları ve enerji içeceklerinin de siroz hastalığı riskini yüzde 10 oranında artırdığını açıkladı.

Gazlı içeceklerin obezite, diyabet, diş çürümesi, kemik sorunları, beslenme bozuklukları, kalp hastalığı, gıda bağımlılığı ve nörolojik sorunlar gibi rahatsızlıklara da yol açtığı ifade edildi. Vücuttaki yüksek asit oranının en çok diş ve kemiklere zarar verdiği de vurgulandı.

Diyabet hastası iseniz ve oruç tutacaksanız mutlaka sahura kalkmalısınız, uyarısını yapıyor uzmanlar.

Dahiliye Uzmanı Dr. Sait Önal şeker hastalarının Ramazan’da oruç tutmadan önce doktor kontrolünden geçmesi gerektiğini ifade etti.

Dr. Önal, şeker hastalarının normal şartlarda gün içinde en az üç ana, üç ara öğün ile beslenmeleri gerektiğini hatırlatarak, Ramazan’da iki ana öğüne düşecek olan beslenme düzenine dikkat etmeleri gerektiğini vurguladı. Dr. Önal, “Kan şekeri kontrolünün sağlanamamasından kaynaklanan diyabet ciddi sağlık problemlerine neden olabilir.

Bu sebeple normal şartlarda zaten çok dikkat edilmesi gereken bir hastalık olan diyabet, Ramazan’da daha özenle takip edilmelidir. Şeker sorunu yaşayan hastalar Ramazan öncesinde kesinlikle doktor kontrolünden geçerek diyabet türlerine göre en uygun yönlendirmeyi almalıdırlar” diye konuştu.

KAN ŞEKERİNİZİ DÜZENLEYİN

Şeker hastaları için hazırlanan iftar ve sahur yemeklerinin hafif olması gerektiğini belirten Önal, şu tavsiyelerde bulundu: “Yemekler kan şekerini düzenleyici bir tarzda hazırlanmalıdır. Ağır, yağlı, hayvansal gıdalar yerine hafif bir çorba, sebze yemekleri ve yeterli sıvı (su) alınmalıdır. İftar ve sahur arası dönemde ise kahvaltıya yakın bir ara öğün oluşturulmalı ve hafif bir şekilde ara öğün yapılmalıdır. Bu öğün uyumadan iki saat önce tercih edilmelidir.”

SEBZE VE TAHIL TÜKETİN

Sahurun kesinlikle atlanmaması gerektiğini bildiren Dr. Önal, “Ara öğünden sonra uyunmalı ve sahur vaktinde sahura kalkılmalı” dedi. Sahurda da kan şekerini düzenleyerek, sağlıklı gün geçirmeye yardımcı olacak gıdaların tercih edilmesini öneren Dr. Önal, kahvaltılık ürünlerin, yeşil taze sebzelerin, kepekli tahılların tüketilebileceğini söyledi.

Prof. Dr. Şerafettin Canda, kalp damar hastalıklarının oluşumunda beslenme düzeninin çok önemli olduğunu belirterek, kötü kolesterolü azaltıcı özelliği bulunan zeytinyağının kalbin ilacı olduğunu söyledi.

Canda, yıllarca kalp damar patolojisi üzerinde çalıştığını belirterek düzensiz beslenen, obezite olanlarda kalp hastalıklarının daha çok görüldüğünü hatırlattı. Canda, “Kandaki yağ miktarının fazlalığı önemli bir etken. Kötü kolesterolün azaltıcısı zeytinyağıdır. Zeytinyağımızın kıymetini bilelim. Dünyanın en kaliteli zeytinyağını bizler üretiyoruz. Sağlığımız için zeytinyağı tüketelim” dedi.

Prof. Canda kardiyovasküler hastalıkların birçok nedenleri olduğuna dikkati çekerek, dünyadaki ölümlerin birçoğunun kardiyovasküler hastalıklardan kaynaklandığını ifade etti. Türkiye’de ölümlerin yüzde 55′inin, dünyadaki yıllık 55 milyon ölümün de yüzde 30′unun kardiyovasküler hastalıklardan oluştuğunu belirten Canda, bu hastalığın oluşmasında yaş, cinsiyet, aileden (kalıtsal), diyabet, obezite ve sigara gibi birçok etken olduğunu belirtti.

En büyük faktörlerinden birisinin de hipertansiyon yani kandaki kötü yağların yüksek olması olduğunu vurgulayan Canda, “Sağlığımız için zeytinyağı tüketimine önem verelim. Zeytinyağı kandaki kötü yağı azaltacaktır” dedi.

Antep fıstığının kalbi koruduğu, kötü kolesterolü düşürdüğü ve diyabeti önlediği tespit edildi.

Gaziantep Üniversitesi tarafından yapılan araştırmada, Antep fıstığının kalbi koruduğu, kötü kolesterolü düşürdüğü ve diyabeti önlediği, kilo aldırmadığı ve kansere karşı koruyucu etkisi tespit edildi.

Doymamış yağ asitleri açısından zengin olan ve kolesterol içermeyen Antep fıstığı kalp sağlığını koruyor. Antep fıstığı damar yapısını düzenliyor ve damarda yüzde 33 oranında genişleme sağlıyor. Her gün 100 gram kavrulmuş Antep fıstığı yenilmesi durumunda kötü kolesterol LDL’nin yüzde 12 oranında düştüğü, kan glukozunun yüzde 10 oranında düştüğü ve diyabete karşı koruyucu olabileceği tespit edildi.

Zengin demir, B vitaminleri ve kalsiyum içeriği sayesinde Antep fıstığı kansızlığı önlüyor. Kilo alımına neden olmadığı belirtilen Antep fıstığı, yüksek antioksidan içeriği nedeniyle bazı kanser türlerine iyi geliyor. Prof. Dr. Cahit Bağcı önderliğinde yapılan bu araştırmanın, dünyada birçok tıp dergisinde yayımlandığını bildirdi.

Çok sayıda önemli yağ asidi, protein ve mineral içeren su ürünleri, kalp hastalığı, kanser gibi bazı önemli hastalıklardan koruyor.

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Su Ürünleri Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hasan Hüseyin Atar, son yıllarda obezite ve bununla birlikte koroner kalp hastalıkları, diyabet gibi hastalıkların görülme sıklığının gelişmiş ülkelerde daha fazla olmak üzere arttığını belirtti.

HAFTADA İKİ KEZ

Atar, açıklanan pek çok çalışma sonucunun ortak noktasının günlük diyette özellikle esansiyel yağ asitlerini içeren besinlerin de bulunmasının sağlıklı bir yaşam için elzem olduğunu belirtti. Atar, Amerikan Kalp Derneği’nin tüm yetişkinlerin haftada en az iki kez özellikle yağlı balık yenmesini önerdiğini söyledi.

HASTALIKLARA BİRE BİR

Atar, şu bilgileri verdi: ”Doymamış yağ asitlerinden omega yağ asitleri ile önlenebilen, geciktirilebilen veya hafifletilebilen hastalıklar; koroner kalp hastalıkları ve inme, yeni doğanlarda zorunlu yağ asidi yetersizlikleri (retina ve beyin gelişiminde), otoimmün hastalıkları (nefropati, lupus), crohn hastalığı, meme, kolon, prostat kanserleri, hipertansiyon, romatoid artrit, alzheimer ve astımdır. Tüm bu özellikleriyle beraber su ürünleri neredeyse yok sayılabilecek karbonhidrat içeriği, protein kaynağı oluşu ve vitamin özellikleriyle çok sağlıklı ve vücut gelişim dönemi yanı sıra hamilelik döneminde de tüketilmesi özellikle istenen besin maddesidir.”

KANSERE KARŞI KALKAN GÖREVi

Su ürünleri ağırlıklı beslenen toplumların bazı kalp damar hastalıklarına daha az yakalandıklarına birçok çalışmada değinildiğini vurgulayan Atar, omega yağ asitlerinin anne karnından yaşlılık dönemine kadar alınması sağlık açısından oldukça önemli olan yağ asitleri olduğunu belirtti.

GÖRME KAYBI

Yapılan bir çalışmaya göre özellikle yaşla birlikte gelen görme kaybının Omega 3 ile yavaşladığını ve yenilenme sürecini desteklendiğini anlatan Atar, ”Son zamanlarda yapılan bir çalışmaya göre alzaimer hastalığını Omega 3 yağ asitlerinin önleyebildiği saptanmıştır. Amerikan kanser araştırma kurumu yaptığı bir çalışmada fiziksel aktivite ile birlikte su ürünlerini içeren sağlıklı bir diyetin kanser riskini azalttığını belirtmiştir” dedi.

DİYET DOSTU

Obezitenin başlıca nedeninin diyette yoğun karbonhidrat ve doymuş yağ oranı fazla olan besin maddelerinin bulundurulması olduğunu vurgulayan Atar, obeziteye karşı da balık yenmesi gerektiğini söyledi.

Bilim insanları Tip 1 diyabetin Avrupa’da beş yaşın altındaki çocuklarda 2005-2020 döneminde ikiye katlanacağını söyledi.

İrlandalı ve Macar araştırmacılar, yükselişin hızına bakılarak, sebebin yalnızca kalıtsal olamayacağı, yaşam tarzının da önemli olduğu vurguladı. Doktor Chris Patterson, “İleri yaşlardaki annelerin bebeklerinde Tip 1 diyabet riski az da olsa artış gösteriyor.

Aynı şey sezeryanla doğan çocuklar ve küçük yaşlarda hızla kilo alan çocuklar için de geçerli” dedi. Tip 1 diyabette hastalar, sürekli olarak insülin enjekte etmek zorunda kalıyor. Vücudun bağışıklık sistemi pankreastaki beta hücrelere saldırıp onları yok ettiği için, vücut insülin hormonunu üretemiyor. Şeker hastalarının yalnızca yüzde 10′u Tip 1 diyabetli. Ancak çocuklarda görülen vakaların çoğunluğu Tip 1.

Hava sıcaklığının artması, günlerin uzaması ve aktivite artışı nedeniyle vücudumuzun sıvı kaybı, kış aylarına göre, hemen hemen iki kat artar. Gerek terleme gerekse buharlaşma yoluyla kaybedilen sıvıyla birlikte vücuttaki tuz dengesi de bozulur.

Bu bozukluklar; halsizlik, fenalık hissi, kas ağrıları, kramplar hatta kalpte ritim bozukluklarına bile neden olabilir. Bunun için diyabet hastalarının mümkün olduğu kadar sıvı almaları, beslenmelerine çok dikkat etmeleri gerekiyor. Uzun süre aç kalmamalı, bir kerede çok fazla yemek yememelidirler. Gerek insülin, gerekse ağızdan şeker düşürücü ilaç alan hastaların, bu ilaçların etkilerinin en fazla olduğu dönemlerdeki ara öğünleri atlamamaları çok önemli.

Yaz meyvelerine dikkat!

Yaz mevsiminde hastalarımız için sıkça karşılaşılan bir durum da lezzetli yaz meyvelerinin ve dondurmanın sık ve bol tüketilmesi sorunudur. Kalorisi ve şeker düzeyi yüksek olan çilek, kiraz, kavun ve diğer tüm meyveler, ana ve ara öğünlerde kalori değerleri göz önüne alınarak doktor tavsiyesine göre tüketilmelidir. Uygun miktarda yenildiğinde çok faydalı olan meyveleri de çok tüketirsek kan şekerimiz yükselir ve buna bağlı rahatsızlıklar ortaya çıkabilir. Yaz aylarının en lezzetli yiyeceği dondurma da maalesef kan şekeri ayarımızı bozan yiyeceklerden biridir. Ancak şekersiz üretilmiş diyet dondurmalar, doktor kontrolünde ve diyet değişim listesi ile kalorisi hesaplanarak kullanılabilir. Bunda da aşırıya kaçmamak gereklidir çünkü bu ürünlerde bildiğimiz normal şeker olmasa da fruktoz (meyve şekeri) gibi daha düşük kalorili şekerler ve dondurmanın yapıldığı besinlerin kalorileri vardır.

Yazın “ayaklar”a ekstra özen…

Yaz aylarında ayak bakımı da çok önemli bir konudur. Çorapsız ayakkabı ve terlik giyme alışkanlığı, şeker hastalığına bağlı olarak duyu azalması ve damarlarda daralmalar oluşturabileceğinden ayaklarımızda yara açılmasına neden olabilir. O yüzden yazın da rahat kesimli, ortopedik tabanlı, iç astarlı ayakkabı ve yumuşak, sıkmayan çorap giyip ayaklarımızı her gün yıkayıp, herhangi bir yara ya da renk değişikliği var mı diye kontrol etmeliyiz. Kumsalda, taşlık kesimde ve kırlık arazide çıplak ayakla dolaşmamalı, kumsalda ayaklarımızın yanmaması için güneşlenirken üstünü ince bir tülbentle örtmeliyiz. Yine gerek ayaklarımız ve bacaklarımız gerekse vücudumuzun diğer bölgeleri böcek ısırmalarına karşı korunmalıdır, bu ısırık bölgeleri enfeksiyon kaynağı olabilir.

Yaz aylarında dik gelen güneş ışınlarından kaçınmak önemli bir konudur. Şeker hastalığına bağlı olarak duyu kusuru oluşmuş hastalarda, güneşlenirken ya da çalışırken uzun süre güneş ışınlarına maruz kalmaya bağlı olarak yanıklar oluşabilir ve bu yanıkların tedavisi büyük güçlükler doğurabilir. Hastalarımız sabah erken saatlerde ya da akşamüstü güneş ışınlarının eğik geldiği zamanlarda güneşlenmeli ve güneşte 20-30 dakika gibi kısa süre durulmalıdır. Şapka ile başlarını korumalı ve tercihen güneşlenirken bile ince bir giysi giymelidirler.

Şeker hastaları yaylada tatil yapmalı

Diyabetik hastalar, tatilleri için çok fazla sıcak ve nemli kıyılar yerine, daha az nem ve daha bol oksijen bulunan yayla turizmini ve kültür turizmini tercih etmelidirler. Ayrıca 24 saat yiyecek servisi olan açık büfe kahvaltı ve yemek veren tatil tesislerinde çok dikkat edip gerekirse durumlarına uygun menü hazırlanmasını sağlamalıdırlar.

Artmış aktivite ve öğün saatlerinin aksatılması, hastalarda hipoglisemi denilen şeker düşüklüğüne neden olabilir. Bu durum hastalarımız için çok tehlikeli durumlar oluşturabilir. Bu yüzden uzun yürüyüş, yolculuk gibi durumlarda ara öğünlerini aksatmamak için yiyecek taşımak, uyku saatine ve süresine dikkat etmek gerekiyor. Alkol almak da kan şekeri ayarını bozacağından alkolsüz ve şekersiz sıvı gıdaların tüketimine önem vermek hastalar için önemli. (ZAMAN)

Bebeklerini anne sütüyle besleyenlerin sadece miniklerin sağlıkları için değil kendi sağlıklarını da koruduğunu ortaya çıkardı.

Araştırma, bebeklerini emziren annelerin kalp damar hastalıkları, diyabet ve yüksek tansiyon ile felç geçirme riskinin emzirmeyenlere oranla daha az olduğunu gösterdi. Araştırmaya göre, emzirmek vücutta depolanan yağ miktarını azalttığı için bebeklerini anne sütüyle besleyen anneler ileriki yaşlarda belli hastalıklara karşı daha korumalı oluyor.

Doğumlarının üzerinden 35 yıl geçmiş 139 bin kadın üzerinde yapılan araştırmada, bebeklerini yaklaşık 1 yıl boyunca emziren kadınların hiç emzirmeyenlere oranla kalp damar hastalıklarına yakalanma, kalp krizi ve felç geçirme riskinin yüzde 10 oranında azaldığı görüldü. Emzirme süresi uzadıkça aralarında hipertansiyon, yüksek kolesterol, diyabetin de bulunduğu hastalıklara yakalanma riski azalıyor. Emzirmenin kadınlarda kanser riskini azalttığı da saptandı.

Kaliteli beslenme yaşam süresini uzatıyor ve bu 7 besin de ömre ömür katıyor. Her gün alındığı takdirde yaşam süresini uzatıyor.

Kaliteli beslenmeyle uzun yaşamın arasındaki bağ artık ispatlandı. Bazı besinler var ki ömre ömür katıyor.

İşte ömrü uzatan 7 besin;

BADEM :
Her gün, bir çay fincanın yarısını dolduracak miktarda, yani 30 gram badem yemeyi ihmal etmeyin. Omega-3 asitli yağları açısından oldukça zengin bir besin olan badem, kandaki kötü kolesterol (LDL) oranını yüzde 4.4 oranında düşürüyor. Badem böylece damar tıkanıklıklarını önleyerek, dolaşım sisteminin düzenli olarak çalışmasını sağlıyor; kalbi koruyor.

KAHVE :
Günde iki fincan kahve, özellikle orta yaşlardan sonra görülen Parkinson ve Tip-2 diyabete karşı vücudu koruyor. Kahvede bulunan kafein maddesi, diyabete yakalanma riskini yüzde 35 azaltıyor. Ayrıca ağrı kesici özelliği de bulunuyor. Ancak kahveyi mutlaka kalsiyum deposu olan sütle için. Böylece kafeinin kemikleri zayıflatmasını engellemiş olursunuz.

TARÇIN :
Her yemekten sonra içinde bir miktar tarçın bulunan bir tatlı yemeyi unutmayın. Tatlı yemek istemiyorsanız, küçük bir çay kaşığı dolusu tarçını doğrudan suya ekleyerek içebilirsiniz. Tarçın kan şekerini düzenliyor, ayrıca sinir sistemini rahatlatıyor. Öte yandan köri baharatının içinde bulunan Tumerik adlı maddenin eklem iltihabını ve romatizmayı önlediğini unutmayın.

PATATES :
Antioksidanlar yönünden çok zengin. Amerikan Tarım Dairesi’ne göre en yararlı 100 besinler arasında 17. sırada yer alıyor. Akciğer kanseri, diyabet ve kalp krizine karşı koruyor. Ancak patatesi kızartmak yerine, yağsız bir şekilde haşladıktan veya fırında pişirdikten sonra yemeyi tercih edin.

ZEYTİNYAĞI :
Zeytinyağı kanser riskini azaltıyor. Günde 25 ml. zeytinyağı alanların idrarlarında, hücrelere zarar veren “;8oxodG”; adlı maddenin seviyesinin azaldığını ortaya çıkardı. Zeytinyağı kanserin yanı sıra iyi kolesterol (HDL) oranın artmasını sağlayarak kalbi koruyor, 1 çorba kaşığı zeytin yağında 120 kalori bulunuyor. Bu nedenle günde 6 çorba kaşığını geçmeyin.

ÇAY :
Siyah veya yeşil olsun, çayın her türü kanser riskinin azaltılmasında etkili bir rol oynuyor. Çay, kadınlarda rahim kanserine yakalanma riskini yüzde 50 azaltıyor. Göğüs kanseri içinse bu oran yüzde 60′a kadar çıkıyor. Çay ayrıca Alzheimer ve kalp krizine karşı vücudu koruyor