İki haftanın üzerinde devam eden, sabahları belde tutukluluk yaratan bel ağrısının, iltihaplı romatizmanın belirtisi olabileceği, hastalığın tedavi edilmediğinde yatalaklık, hayati organlarda tahribiyet görülebileceği, yaşam süresinin kısalabileceği belirtildi.

Türkiye Romatizma Araştırma ve Savaş Derneği Başkanı ve aynı zamanda Ankara Üniversitesi (AÜ) Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı Öğretim Üyesi ve Ramatoloji Uzmanı olan Prof. Dr. Şebnem Ataman, AA muhabirine yaptığı açıklamada, her 100 kişiden yaklaşık 65-80’inin yaşamının herhangi bir döneminde bel ağrısı çektiğini söyledi.

Bel ağrılarının genellikle en az 1-2 hafta sürdüğünü belirten Ataman, yapılan çalışmalara göre, bel ağrılarının yüzde 50’sinin ilk hafta, yüzde 90’nın 2. hafta sonunda geçtiğini, yüzde 10’unda ise sorunun devam ettiğini ifade etti.

Ataman, iltihaplı olmayan ve bir iki hafta içinde geçen bel ağrılarının, zorlanma, ağır kaldırma, ters hareket yapma, sportif faaliyetler sırasında bel bölgesindeki kasları ve omurgayı zedeleme gibi etkenlere bağlı ortaya çıktığını, bu tip bel ağrılarının 1-2 günlük yatak istirahati ve uygun egzersiz programı ile tedavi edildiğini anlattı.

Ağrı şikayetinin uzun süreli olmasının mutlaka dikkate alınması ve fizik tedavi ve rehabilitasyon ya da ramatoloji uzmanına başvurulması gerektiğini vurgulayan Şebnem Ataman, “2 haftanın üzerinde devam eden, gece ağrısı ve sabahları belde tutukluluk yaratan ağrı, iltihaplı romatizma hastalığının belirtisi olabilir” dedi.

-”OMURGA DIŞINDA DİĞER ORGANLARI DA ETKİLEYEBİLİR”-

Türkiye Romatizma Araştırma ve Savaş Derneği Başkanı, AÜ Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı Öğretim Üyesi ve Ramatoloji Uzmanı Prof. Dr. Ataman, iltihaplı romatizma hastalıkları içerisinde en sık beli etkileyen “Ankilozan spondilit (AS)” olarak adlandırılan hastalığın, ağrılı, ilerleyici özellikli bir hastalık olduğuna dikkati çekerek, “Bu hastalık, temelde omurgayı etkilemekle beraber, diğer eklemleri, kiriş ve bağları da etkileyebilir” diye konuştu.

Hastalığın, omurgayı tutarak, omurgada kısıtlılık yaratmasının en belirgin özelliği olduğunun altını çizen Ataman, şöyle devam etti: “Hastalıkla birlikte öne doğru bükülme ve hareket zorluğu görülüyor. Çok nadir olarak göz, akciğer, barsak, böbrek ve kalbi de etkileyebiliyor. AS’de ilk tutulan bölge sıklıkla leğen kemiğidir. Buna bel, göğüs kafesi ve boyun bölgeleri de zamanla eklenebilir. Bu bölgelerde, kiriş ve bağların kemiğe yapıştıkları yerde inflamasyon ’mikropların neden olmadığı iltihaplanma’ ortaya çıkar. Yapışma yerlerinde aşınmalar meydana gelir ve yeni kemik oluşur. Kiriş ya da bağlardaki elastik dokuların yerine kemik dokusunun geçmesiyle birlikte harekette azalma olur. İnflamasyonun tekrarlamasına bağlı kemik oluşumları artar ve omurga kemikleri kaynaşarak bütün bir hal alır ve bu da hareketlerin kısıtlanmasıyla sonuçlanır.” Ataman, hastalığın başlangıçtaki hareket kısıtlılığının, ağrı ve kas kasılmalarına bağlı ortaya çıktığını ve ilaç kullanımı ile düzeldiğini dile getirerek, “İleri dönemdeki kemiklerdeki birleşmeden sonra ortaya çıkan hareket kısıtlılığı geriye dönmez. Bunun engellenebilmesi ya da yavaşlatılabilmesi için, düzenli ilaç tedavisi ve egzersiz yapılmalıdır” uyarısında bulundu.

-”BAĞIRSAK VE İDRAR YOLU ENFEKSİYONU TETİKLEYEBİLİR”-

Genetik faktörlerin çok etkili olduğunu anlatan Ataman, hastalığın “HLA B27″ isimli özel bir geni taşıyanlarda görülme sıklığının daha yüksek olduğunu vurguladı.

Türkiye Romatizma Araştırma ve Savaş Derneği Başkanı, AÜ Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı Öğretim Üyesi, Ramatoloji Uzmanı Prof. Dr. Şebnem Ataman, “Bir ailede eğer ankilozan spondilitli bir kişi varsa, ailenin diğer fertleri arasında da bu hastalığın görülme riski artabilir” dedi.

Bağırsak ve idrar yolu enfeksiyonlarının da hastalığın başlangıcını tetikleyebildiğini bildiren Ataman, mikropların vücutta immün sistemini etkileyerek hastalığın gelişme riskini artırabileceğini söyledi.

Hastalığın bir ömür boyu sürdüğünü, son yıllarda çıkan ilaçların çok etkili olduğuna işaret eden Ataman, fizik tedavi, egzersiz ve kaplıcanın bu hastalığın tedavisinde büyük önem taşıdığına dikkati çekti.

Ataman, “Tedavi olunmadığında sakatlık, ve hatta yatalaklık, hayati organlarda tahribiyet görülebilir. Kişinin yaşam kalitesi düşer ve yaşam süresi kısalabilir” diye konuştu.

Har ek etsizlik, aşırı kilo, uygun olmayan ayakkabı seçimi ayak sağlığını olumsuz etkiliyor.

Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Doç. Dr. Turan Uslu, parmak uçlarına basma tekniğiyle ayak sağlığının korunabileceğini kaydetti…

Hareketsizlik, aşırı kilo, uygun olmayan ayakkabı seçimi ayak sağlığını olumsuz etkiliyor. Ayak bakımı yüz bakımı kadar önem verilmesi gerektiğini kaydeden Sema Hastanesi’nden Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Doç. Dr. Turan Uslu, “Ayağa uygun ayakkabı tercih edilmediğinde kan ayak bileğinde toplanıyor. Bu durum da bacaklarda şekil bozukluklarını oluşturuyor” dedi.

Çok basit yöntemlerle ayak sağlığını korunabileceğini söyleyen Uslu, ” Sadece 20 dakikada yapacağınız parmak ucuna basma egzersiziyle bacaklarınız istediğiniz güzelliğe kavuşturabilirsiniz” dedi. Yürürken topuklara daha fazla ağırlık verildiğine dikkat çeken Uslu, aslında parmak uçlarına ağırlık verip topukları yere değdirmemenin başlı başına bir egzersiz yöntemi olduğunu dile getirdi. Uslu, “Bu, gövdenizin biraz öne eğilmesine ve tüm bacağınızın, özellikle de uyluk kemiğinin ön kısmının çalışmasını sağlar. Bu şekilde 5 dakika koşulabilir” diye konuştu.

Hem çalışın hem dinlenin

Parmak uçlarıyla koşma yöntemiyle baldırın da çalıştırılabileceğini ifade eden Uslu, “İleri doğru her adımınızda dizlerinizi mümkün olduğu kadar yukarı çekmeye çalışın. Topuklarınızı yere değdirmeyin. Böylece baldırlarınızı ciddi biçimde çalıştırmış olursunuz” dedi. Uslu, 30 saniye çalışıp 30 saniye dinlenerek bu hareketin 4 – 5 kez tekrarlanmasının hiçbir mahsuru olmadığını belirtti.

Kadınların korkulu rüyası osteoporoz tedavi edildiğinde tehlikeli olmaktan çıkıyor.

Minerallerin en önemlisinin kalsiyum olduğunu belirten Darüşşafaka Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Merkezi’nden Prof.Dr. Tunç Alp Kalyon, “İçinde kalsiyum bulunan sütü içmeyen kişilerin osteoporoza yakalanma riski çok daha yüksek oluyor” dedi.

AZ YAĞLI SÜT İÇİN

Osteoporozdan korunmak için beslenmeye dikkat edilmesini tavsiye eden Kalyon, “Başta yağsız ve az yağlı süt olmak üzere, yoğurt, ayran, kaşar peyniri, somon veya sardalya balığı, tarhana, ıspanak, yeteri kadar sebze ve meyve tüketin” dedi. Havaların ısınmaya başladığını anlatan Kalyon, “Yazın da dondurma tüketin” diye konuştu.

VÜCUT ŞEKLİ BOZULUYOR

Hormonlar ve başta hareketlilik olmak üzere birçok faktörün hastalığa davetiye çıkardığını aktaran Kalyon, “30- 40 yaşları arasında kemik yıkımı, yapımından fazla olmaya başlıyor. Kadınlarda menopozla birlikte bu kayıp daha da çoğalır ve belirgin bulgular verecek düzeye gelebilir” diye konuştu. Kalyon, osteoporozun yol açtığı en önemli problemlerden birinin vücut şeklinin bozulması ve kemik kırılganlığının artması olduğunu kaydetti.

Bugün
Münevver ÇAKIRTAŞ/İstanbul

Günümüzde hareketsizliğin yarattığı obezite, yüksek tansiyon, kalp damar hastalıkları ve tip II diyabet gibi hastalıklar ölüm nedenleri arasında yer almaya başladı. Bu hastalıkların tedavisi veya önlenmesi için ilaçlar ve beslenmenin yanı sıra, egzersizin çok önemli bir yer tuttuğunu belirten Ataşehir Cerrahi Tıp Merkezi’nden Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Doç. Dr. Tolga Aydoğ, konuya ilişkin merak edilen soruları yanıtladı.

HASTALIKTAN KORUR
Kronik hastalıkların tedavisinde egzersizin yeri nedir?
Son 50 yıl içinde kronik hastalıklarda ve onların oluşmasının önlenmesinde egzersiz giderek önem kazandı. Artık hekimler tip II diyabeti, tansiyonu, kalp damar hastalığı, kireçlenmesi, hiperlipemisi (Kan yağlarının artması) ve osteoporozu olan hastalarda tedavinin sadece ilaç kullanılarak mümkün olmadığın biliyorlar. Hastalar hangi ilacı alırsa alsın, diyetine dikkat etmeden ve egzersizini yapmadan hastalığını kontrol altına alamaz. Bazı kanser türleri ve depresyondan korunmak için de egzersizin şart olduğu bilinen önemli bir gerçek.

AYNI İLAÇ GİBİ
Egzersizin şiddetiyle sağlayacağı yarar arasında nasıl bir ilişki vardır?
Egzersizin şiddetinin artması, beklenen yararı belirli bir ölçüde artırır. Bu yarar kişinin sahip olduğu aktivite düzeyi ile ciddi ilişkili. Ciddi egzersiz yapan kişilerde bu yarar daha düşükken, egzersiz yapmayan kişilerde bu cevap çok daha belirgin olabiliyor. Ama aynen ilaçta olduğu gibi bireysel farklılıklar var.
Egzersizin kesinlikle etkili olduğunun bilindiği hastalıklar nelerdir?
Düzgün planlanmış bir egzersiz programının insülin direncinde, tip II diyabette, dislipidemi, hipertansiyon, obezite, kronik obstrüktif akciğer hastalığı, kalp ve damar hastalığı, kalp yetmezliği, osteoartrit, fibromiyalji, kronik yorgunluk sendromu ve depresyon tedavisinde çok etkili olduğu ortaya konmuştur.

Büyük kolaylıklar sağlayan teknoloji ürünleri kullanırken olumsuz yönde etkilenmemek için bazı noktalara dikkat etmek gerekiyor. International Hospital Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Demet Parlar, laptop ile çalışırken kişinin ister istemez öne doğru eğildiğini, birçok kişinin de bilgisayarı kucağına alarak çalıştığını, bunun da duruş bozukluğu, omuz, boyun kuşağı ve bel kaslarının zorlanması ve şiddetli ağrılar duyulmasına neden olduğunu belirtiyor. Klavyeyi kullanırken ise bilek ve omuz eklemleri zorlanıyor, buralarda da ağrılar oluşuyor. Yapılan bilimsel araştırmalara göre el bileğini dakikada 2.5 kez hareket ettirmek ve dakikada 10 kez bileği zorlayıcı hareketleri, tekrarlı olarak yapmak, el bileği ve omuzlarda eklem ağrılarına yol açıyor.

Laptop kullanırken sağlığı korumanın yolları

Laptop’u mouse ile kullanmak, fazla sayıda bilek ve omuz hareketine yol açar. Bu nedenle klavyeyi kullanmak daha doğrudur. Ellerin aşağı eğik ya da yukarıda olmaması gerekir. En sağlıklı duruş ise bileklerin masa ve klavyeye paralel olarak durmasıdır.

Oturulan masanın yüksek olmaması, omuzların yüksekte kalmaması gerekir. Düzgün duruş pozisyonunda omuzlar ne aşağı inmemeli ne de yukarı çıkmamalıdır. Yüksek masalar çalışmak için uygun değildir.
Ayakların altına destek konmalı, ayaklar yere tam temas etmelidir.
Mouse kullanırken, ele sağa ve sola doğru yelpaze şeklinde hareket yaptırmak zorlayıcı hareketlere neden olur. Bunun için geliştirilen bilek ve eli destekleyici ürünler kullanmak önemlidir.
Laptop ile çalışırken kişinin başını aşağı ya da yukarı tutmaması, klavyeyi kucağına alarak çalışmaması gerekir. Bu fazla sayıda baş hareketi yapılmasına, boyun ve omuzların tutulmasına yol açar.
Bel boşlukta kalmamalıdır. Sırt desteği önemlidir. Çünkü sırt kaslarının zayıflaması, kamburluğa neden olur. Bel desteklenirse, belin arka eklemlerine binen yük azalır.
Çalışırken küçük molalar verilip esneme egzersizleri yapılmalıdır. Boyun, sırt, omuz kuşağı kasları için yapılan egzersizlerin yanı sıra ayağa kalkıp dolaşmak gerekmektedir.
Çalışma hızı bize vücudumuzu unutturduğu için, ağrılar özellikle akşamları artar; eklem kilitlenmeleri, fibromiyalji gibi sorunlar oluşur. Duruş bozuklukları fıtıklara da zemin hazırlar.
Hem basit hem de başkasına bağımlı olunmayan en güzel egzersizler yürüyüş ve yüzmedir. Haftada en az 3 gün yarım/bir saat süreyle yüzmek ya da her gün bir kaç dakika da olsa egzersiz yapmak çok faydalıdır.
Haftada 2-3 gün yarım saat süreyle yapılabilecek tüm vücut kaslarını çalıştıran pilates, jimnastik egzersizleri, düşük ağırlıklarla egzersizler de çok yararlıdır. Esneme, güçlendirme evde ya da spor salonlarında yapılabilir.
Yoğun iş temposu içinde olanlara yoga, reiki ve meditasyon önerilebilir. Nefes alma ve zihinsel gevşeme teknikleri oldukça yararlıdır.

Egzersizler neyi sağlıyor?
İş yapma kapasitesini artırır.
Kendini iyi hissetmeyi sağlar.
Eklemler daha iyi beslenir.
Kardiyovasküler kalp kapasitesi ve solunum kapasitesi artar.
Düzgün duruşu gelişir. (Kulak, omuz, kalça, ayak bileği aynı eksende olmalıdır.)

Bunların yanı sıra, düzgün ayakkabı seçimi büyük önem taşır. Yürüyüş yapılırken de ayakkabı doğru seçilmelidir. Düz, yere yapışan ve topuksuz ayakkabılar giyilmemelidir. Spor salonunda aletli ya da aletsiz çalışırken boyun çok iyi korunmalıdır.

Anadolu Sağlık Merkezi’nden Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Doç. Dr. Tolga Aydoğ, diyabet hastalarına arabaya binmek yerine olabildiğince yürümelerini, merdivenden inip çıkmalarını, bahçede çalışmalarını ve evde temizlik yapmalarını öneriyor. Doç Dr. Tolga Aydoğ, diyabet hastalarına ayrıca şu önerilerde bulunuyor: ‘Şeker hastalığında en iyi egzersiz aerobik diye nitelenen düşük şiddetli egzersizlerdir. Bu egzersizleri yaparken soluk alıp vermeniz hızlanır ve derinleşir, kalbiniz daha güçlü ve hızlı atmaya başlar. Bu tip egzersizlerin başında yürüme, dans etme, bisiklete binme ve yüzme gelir. Bunları haftada en az 5 gün ve 20-45 dakika arası yapmayı hedeflemelisiniz ve daha önce bu tip egzersizleri yapmıyorsanız, mutlaka düşük şiddetten başlamalısınız. Bu süreleri bir seferde yapmak yerine aralıklı olarak yaparak da sağlayabilirsiniz. İki egzersiz arasındaki sürenin en fazla 2 gün olmasına özen gösterin.

Rengine ya da biçimine bakılarak tercih edilen ve öğrencilerin vazgeçilmez aksesuarlarından olan okul çantaları omurga problemlerine yol açıyor. Alman Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Dr. Hilal Yıldız, ağır sırt çantasının sırt kaslarınde ve bağlarında zorlanmalara sebep olabileceğini söyleyerek velileri uyardı. “Vücut ağırlığının yüzde 15’inden ağır çantaları taşıyan çocuklarda başın gövdeye göre öne doğru eğik durumda olduğu saptanmıştır” diyen Dr. Yıldız, çocukların duruş bozuklukları yaşamaması için şu tavsiyelerde bulundu:

BEL KEMERİ TAKMALI

Aşırı kullanım nedeniyle ağrılar ile ortaya çıkan pubis sakatlığından dolayı futbolcuların zaman zaman dinlenme ihtiyacı duyması sarı lacivertli yönetimin keyfini kaçırdı.

A Milli Takımı’mızın Portekiz ile oynadığı maç sonrasında sakatlanan yıldız futbolcunun Alex ve Maldonado’nun sakatlığına benzer sıkıntı içinde olduğu ortaya çıktı. Geçtiğimiz sezon İngiltere Premiere Ligi takımlarından Newcastle formasını giyen ancak teknik direktör Kevin Keegan tarafından genellikle yedek kulübesinde oturtulan Emre’nin durumu sarı lacivertli yönetimin keyfini kaçırdı.

İki yıldır aynı sakatlıktan şikayetçi olan ve zaman zaman dinlenme ihtiyacı duyduğu için takımını yalnız bırakan Alex’ten sonra Maldonado ve Emre’nin de aynı problemi taşıması sorun yaratacak gibi görünüyor. Milli takım doktorlarının Emre ile ilgili çekilen MR sonrasında durum değerlendirmesi yaptığı ve bu oyuncuya şimdilik fizik tedavi uygulaması yaptığı öğrenildi.

Fenerbahçe ile 4 yıllık sözleşme imzalayan Emre’nin sakatlığının çok önemli olmadığı ancak takımını ara sıra yalnız bırakacak olması nedeniyle alternatif oyuncu arayışına girildi.

Dünya futbolunda özellikle son dönemlerde sıkça rastlanan pubis sakatlığının aşırı kullanım nedeniyle ortaya çıktığı ve futbolcuların halsiz düşmesine sebep olduğu biliniyor. Fenerbahçe’nin Brezilyalı kaptanı Alex de Souza geçtiğimiz yıl dinlenme sürecini devre arasında kullanmış ve takımı ile devre arasında yapılan Antalya kampına gelmemişti.

İnternetspor