Sağlıkta memura 5 kıyak!

1 Ekim’de yürürlüğe giren sosyal güvenlik reformuyla birlikte, aslında 70 milyonun tamamı Genel Sağlık Sigortalısı oldu. Ancak memurlarla ilgili bürokratik işlemler yetişmediği için, memurların diğer vatandaşlarla aynı hükümlere tabi olmaları 3 yıl ertelenmiş oldu. Böylece memurlar nüfusun geri kalanına göre 5 önemli ayrıcalığı en azından üç yıllığına elde etmiş oldu.

Bu üç yıllık süre zarfında memurlar SGK’nın Sağlık Uygulama Tebliği’ne değil, Maliye Bakanlığı Tebliği’ne göre sağlık hizmeti alacaklar. Buna göre memurların avantajları;

1-Memur, katılım payı ödemeyecek!

Memurların dışındaki tüm nüfus, 1 Ekim itibariyle her muayene oluşlarında ilaç ve muayene farkına ilave olarak, devlet hastanelerinde muayene olurlarsa 3 YTL, eğitim-araştırma hastanelerinde 4 YTL, üniversite hastanelerinde 6 YTL ve özel hastanelerde 10 YTL katılım payı ödeyecekler. Bu katılım payları hastalardan eczanelerce tahsil edilecek. Memurlar ise katılım paylarının hiçbirisini ödemeyecekler.

2-Memur eş ve çocukları sevk zincirine tabi değil!

SGK’nın Sağlık Uygulama Tebliği’ne göre, memurların dışındaki sigortalılar sevk zincirinin uygulandığı illerde hastanelere doğrudan başvuramayacak. Ancak memurlar sadece kendileri için kurum tabibinden sevk alırken, memurun aile bireyleri doğrudan hastanelere başvurabilecek. Memurların dışındaki sigortalılar, sevk uygulaması olan illerde doğrudan hastaneye başvurursa SGK bunların sağlık giderlerini karşılamayacak. Oysa memurun eş ve çocukları için böyle bir sınırlama bulunmuyor.

3-Memura tüp bebek kolaylığı!

Memurların dışındaki sigortalıların tüp bebek yöntemi ile çocuk sahibi olmak istemeleri durumunda sağlıkla ilgili koşullara ilaveten; - Kadının 23 yaşından büyük, 39 yaşından küçük olması, - Kadının kendisinin ya da eşinin en az 5 yıl sigortalı olması veya 900 gün prim ödemiş olması. Gibi şartların oluşmuş olması gerekiyor. Oysa memurlar tüp bebek sahibi olmak isterse 5 yıl ve 900 gün prim günü şartı bulunmuyor. Ayrıca diğer vatandaşlar için 39 olan üst yaş sınırı memurlarda 40 olarak uygulanacak.

4-Memurun yatak ücreti 2007 fiyatından!

Sağlık Uygulama Tebliğine göre, memurların dışındaki nüfus, hastanede yatarsa yatak ücretini 2008 yılı fiyatlarına göre ödeyecek. Memurlar ise hastanelerde, yine Maliye Bakanlığı Tebliğine göre 2007 yılı fiyatları ile yatacaklar. Buna göre memurların dışındaki hastaların ödeyeceği yatak farkı da daha yüksek olacak.

5-Memurun aile hekimine gitmesi zorunlu değil!

Sağlıkta dönüşüm projesi kapsamında geliştirilen aile hekimliği önümüzdeki ay ve yıllarda tüm ülkeye yaygınlaştırılacak. Bu kapsamda 1 Kasım itibariyle, aile hekimliğinin uygulandığı illerde sigortalıların önce aile hekiminden sevk almaları gerekecek. Memurlar ise en azından 3 yıl süreyle aile hekimine gitmek zorunda değiller. Memurun kendisi sadece kurum tabibinin sevkiyle, eş ve çocukları ise doğrudan hastanelere gidecekler.

Bizzat sayın Başbakan’ın ve Faruk Çelik’in, tüm nüfusun sağlıkta eşitlenmesi yönündeki hassasiyetini biliyoruz. Bu anlamda SGK’nın da altyapısı ve donanımı müsait. Ancak pek çok kamu kurumunun bilgi işlem ve insan kaynağı yapısı, memurların işlemlerinin de SGK’ya devrine müsait değil. Anlayacağınız hakta ve mükellefiyette eşitlik için gerekli irade mevcut, fakat mevzuat ve bürokrasi üç yıl geriden geliyor. Okur sorularını cevaplamaya yarınki yazımızda devam edeceğiz.

Akşam

Genel Sağlık Sigortası sistemiyle sağlık hizmeti almak kolaylaştırıldı. Artık, memur, işçi ve esnaf (isteğe bağlı sigortalılar da dahil), son bir yıl içinde 30 gün prim ödemesi varsa her türlü sağlık yardımından yararlanabilecek.

Genel Sağlık Sigortası (GSS) öncesi uygulamada, sağlık hizmetlerinden yararlanabilmek için memur, SSK’lı ve Bağ-Kur’lu ayrı ayrı şartlara tabiydiler. GSS ile birlikte bu şartlar önemli oranda yumuşatılmış ve sağlık hizmeti almak kolaylaşmış olacak. İşte yeni şartlar:

Herkes için eşit

Reform öncesi uygulamaya göre memurlar göreve başladıkları gün itibariyle hemen sağlık sigortası kapsamına giriyorlardı. SSK’lıların ise son bir yılda kendileri adına 90 gün, hak sahipleri için 120 gün prim ödemesi gerekiyordu.

Bağ-Kur’lularda bu süreler daha da uzun. Bir Bağ-Kur sigortalısı ilk defa tescil edildiyse 8 ay, ikinci tescilde ise 4 ay bekledikten sonra sağlık sigortasından faydalanabiliyor.

GSS ile birlikte bu bekleme süreleri herkes için eşitlendi. GSS yürürlüğe girdikten sonra memur, işçi ve esnaf (isteğe bağlı sigortalılar da dahil) son bir yıl içinde 30 gün prim ödemesi varsa her türlü sağlık yardımından yararlanabilecek.

Ancak, eski adıyla Bağ-Kur, yeni adıyla 4/b’li olan sigortalıların GSS hizmetlerinden yararlanabilmeleri için bir şart daha var. Bunların SGK’ya 60 günden fazla prim ve prime dair borçlarının olmaması gerekiyor.

Örneğin 2008 yılı ekim ve kasım aylarının prim borcunu ödemeyen 4/b’li Recep Bey,Ocak 2009 sonuna kadar hiçbir ödeme yapmasa da hem kendisi hem aile bireyleri sağlık hizmetlerinden yararlanabilecek. Ancak Ocak 2009′un bitimiyle Aralık 2008 de borç hanesine yazılacağından, bu tarihten sonra aktivasyonu durdurulacak.

İsteğe bağlı sigortalıların da son bir yılda 30 gün prim ödeme şartının yanında, sağlık kuruluşuna başvurdukları tarihte SGK’ya (son ay hariç) borçlarının bulunmaması gerekiyor.

90 gün ücretsiz

SSK’lı, Bağ-Kur’lu ve memurlar zorunlu sigorta kapsamından çıkarlarsa, çıkış tarihlerinden sonra 10 gün daha GSS kapsamında sağlık hizmetleri alabilecekler. Eğer son bir yılda 90 gün prim ödemesi varsa bu kez 10 gün değil 90 gün daha ücretsiz olarak sağlık hizmetlerinden faydalanabilecekler.

ACiL VAKALARDA SORGULAMA YOK

GSS ile birlikte sorgusuz sualsiz, prim ödemeye bakılmaksızın, sadece kimlikle sağlık hizmeti alacak olanlar da var: l Kendilerinin ya da ana-babalarının sosyal güvencesine bakılmaksızın 18 yaşın altındaki çocuklar,

Tıbben bakıma muhtaç olanlar,

Acil vaka olarak sağlık kuruluşlarına giriş yapanlar,

İş kazası ya da meslek hastalığına uğramış olanlar,

Bulaşıcı hastalığa yakalanmış olanlar,

Koruyucu sağlık hizmeti almak için ya da zararlı bağımlılıktan kurtulmak için sağlık kuruluşuna müracaat edenler,

Gebelik ve doğumla ilgili tüm işlemler (muayene, tetkik, tahlil, doğum, ameliyat) için başvuran kadınlar.

PROTEZDE KATILIM PAYI EN COK ASGARi UCRETiN YUZDE 75’i KADAR

Hastalardan alınacak katılım payı, sağlık hizmetinin türüne göre değişecek. Örneğin ayakta tedavilerle diş hekimi muayenelerinde 2 YTL katılım payı alınacak. Burada katılım payı ile hazineye gelir sağlamaktan ziyade, ihtiyaç olmadığı halde muayene talebinde bulunanları azaltmak amacı güdülüyor.

Farklı oranlar var

Ortez, protez, iyileştirme araç ve gereçleri ile ayakta tedavide sağlanan ilaçlar için farklı bir katılım payı uygulanacak.

Bu malzemeler için SGK tarafından uygulanacak katılım payı, ürünün fiyatının yüzde 10′u ila yüzde 20’si arasında değişecek. Ancak ortez, protez ve iyileştirme araçları için hastadan alınacak katılım payı asgari ücretin yüzde 75′ini geçemeyecek.

Örneğin 20 Ekim 2008′de protez bacak takılan Seyit Bey’e, hastane toplam olarak 12.000 YTL fatura çıkardı. SGK tarafından bu ürün için katılım payının yüzde 10 olarak belirlendiğini varsayarsak, Seyit Bey’in ödemesi gereken katılım payı 1.200 YTL olacak. Ancak her halükarda hastanenin Seyit Bey’den isteyebileceği katılım payı (638 x 0,75) 478,5 YTL olacak.

Tüp bebekte üst limiti yok

Tüp bebek denemelerinde birinci denemede yüzde 30, ikinci denemede ise yüzde 25′i hasta tarafından karşılanacak. Ancak burada protez ve diğer iyileştirme araçlarından farklı olarak hastanın ödeyeceği parada üst limit belirlenmedi.

Yeşil kart sahipleri, vatansızlar ile sığınmacılar ve 65 yaş/ özürlü aylığı alanlar, katılım payı ödemiş olsalar da bunlara, yaptıkları ödemeler SGK tarafından geri verilecek.

KRONİK HASTALIKTA KATILIM PAYI YOK

GSS kapsamında kimlerin, hangi hallerde katılım payı ödemeyeceği belirlendi:

İş kazası ile meslek hastalığı halleri ile askeri tatbikat ve manevralarda sağlanan sağlık hizmetleri,

Doğal afet ve savaş halinde sağlanan sağlık hizmetleri,

Aile hekimliği muayeneleri ve kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetleri,

Kronik hastalıklar ile doku, organ ve kök hücre nakilleri,

SGK tarafından talep edilen kontrol muayeneleri için,

İstiklal Madalyası verilmiş olanlar, şeref aylığı alanlar, vatani hizmet tertibi aylığı alanlardan,

Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu’ndan korunma ve rehabilitasyon hizmeti alanlardan,

Harp malullüğü aylığı ile Terörle Mücadele Kanunu kapsamında aylık alanlardan,

Vazife malullerinden,

Askeri okullar ile polis okullarında okuyanlardan, herhangi bir katılım payı alınmayacak.

Ayrıca terörle mücadele ederken yaralanmış er veya erbaşlar için gerekli olacak protez ve iyileştirme araç gereci için herhangi bir ücret ya da katılım payı talep edilmeyecek.

SEVK ZİNCİRİ İÇİN ÖNCE AİLE HEKİMLİĞİ YAYGINLAŞACAK

Sağlıkta dönüşüm projesi kapsamında, sağlık sektöründe hizmet veren tüm kuruluşlar 1., 2. ve 3. basamak sağlık kuruluşu olarak sınıflandırıldı. GSS uygulamasında da bu sınıflandırma esas alınacak ve kişilerin 1. basamaktan başlamak üzere gerekli sağlık kurumlarına gitmeleri gerekecek. Ancak bu sevk zincirinin tam olarak hayata geçebilmesi için şuan 22 ilde uygulanmakta olan aile hekimliği uygulamasının tüm ülkeye yaygınlaştırılması gerekiyor. Bunun için de iki yıllık bir geçiş süreci öngörüldü.

SAĞLIK KARNESİ YERİNE ÇİPLİ KART

GSS’nin uygulamaya konulmasıyla birlikte şu an pilot bölgelerde uygulaması devam eden ve sağlık karnesinin yerine kart kullanımını öngören sistem hayata geçecek. Böylece kişilere sağlık karnesi verilmeyecek, sadece sosyal güvenlik ve kimlik bilgilerinin yer aldığı çipli kartlar verilecek. Yeni sistemde tipik bir tedavi süreci şöyle işleyecek;

Hastalar kendilerine verilen kartlarla sağlık kuruluşlarına başvuracak,

Sağlık kuruluşu bu kartı kendi bilgisayarına okutacak ve SGK’dan otomatik olarak hastanın bilgileri doğrulanacak,

Hasta için sağlık kuruluşunda yapılan tüm işlemler ve yazılan ilaçlar bu karta yazılacak,
Hasta muayene sonrasında, sahip olduğu kartla eczaneye gidecek ve kartı kendi bilgisayarına okutan eczane hastaya ilaçlarını verecek. Yeni sistem sayesinde kişilerin bütün hastalıkları ve kullandıkları ilaçlara dair bilgiler dijital ortamda saklanmış olacak. Böylece hem genel olarak sistemin kontrolü kolaylaşacak hem de kişilerin sağlık bilgileri kayıt altına alınmış olacak.

FİYAT FARKI YÜZDE 30′LA SINIRLI

GSS’de, katılım payından başka bir de fiyat farkı uygulaması var. GSS ile birlikte SGK tüm sağlık sisteminin yegane finansörü durumuna geldi. SGK sağlık hizmetleriyle ilgili olarak kamu hastanelerine ilave olarak özel sağlık kuruluşları (tıp merkezleri, dal merkezleri, poliklinikler, özel hastaneler, vakıf üniversitesi hastaneleri) ile de anlaşma yapabilecek. Tüm sigortalılar da SGK’nın anlaşma yaptığı bu kuruluşlara başvurabilecek. Ancak bu özel kuruluşlar kamu hastanelerinden farklı olarak hastalardan fark ücret (muayene farkı) talep edebilecek.

SGK’DAN İSTENİYOR

1 Temmuz 2008′den önce özel sağlık kuruluşları hastalardan, verdikleri hizmetin SGK tarafından belirlenen ücreti kadar fark isteyebiliyorlardı. Ancak Bakanlar Kurulu özel hastanelerin isteyebilecekleri bu farkı yüzde 30 olarak sınırlandırdı.

Örneğin sağlık kuruluşlarınca hastalara yapılacak göz muayenesinin SGK tarafından 150 YTL olarak belirlendiğini varsayalım. Bu muayene ücretinin 30 YTL’sini SGK karşılıyor olsun. 15 Haziran’da özel hastaneye göz muayenesi için başvuran Selim Bey’den hastane, muayene ücretinin SGK tarafından karşılanmayan 120 YTL’sinin tamamını isteyebiliyordu. 1 Temmuz’da hastane tarafından istenebilecek fark ücret yüzde 30′la sınırlandırıldığından Selim Bey’in ödeyeceği maksimum tutar (150 x 0,30) 45 YTL olacaktır.

HALK UYANIK OLMALI

Fiyat farkı uygulamasında vatandaşlarımızın da dikkatli ve uyanık olmaları gerekiyor. Zira SGK ile anlaşmalı sağlık kuruluşlarının Bakanlar Kurulu tarafından belirlenen yüzde 30 fiyat farkından daha fazla ücret talep etmeleri mümkün değildir. Diğer taraftan gazi aylığı ve şeref aylığı, nakdi tazminat ve aylık, harp malulü aylığı ile terörle mücadele kapsamında aylık alanlardan kamu hastanelerince özel veya vakıf hastanelerine sevk edilenlerden hiçbir surette fiyat farkı alınmayacaktır.

ACİL HALLERDE TÜM HASTANELER AÇIK

G Sağlık karnesi yerine çipli kart SS sistemi kapsamında sigortalılar kamu hastanelerine ilave olarak (üniversite hastaneleri dahil) SGK ile anlaşması olan tüm özel sağlık kuruluşlarına başvurabilecek. Acil hallerde ise SGK ile anlaşması olmayan özel kuruluşlara da başvurabilecek.

Örneğin, Özel “XXX Hastanesi”nin SGK ile sözleşmesi yok. 12 Haziran 200X tarihinde gece yarısı hastanenin aciline başvuran memur Cemil Bey’e hastanece gerekli müdahale ve yardımlar yapılacaktır. Cemil Bey için yapılan acil müdahale ve yardımların tamamı SGK’ya fatura edilecek ve SGK tarafından ödenecektir.

SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin yıllık maaş artışında yine TÜFE ve Gelişme Hızı kullanılacak. Ancak, Gelişme Hızı katsayısının artık yüzde 100 yerine yüzde 30 kullanılmaya başlanması emekli aylıklarının yıldan yıla daha az artmasına neden olacak.

Sosyal güvenlik reformu esas itibariyle halihazırda çalışmakta olanları ya da bundan sonra çalışma hayatına girecekleri etkiliyor. Ancak reform, çalışanlar kadar olmasa da, emeklileri de belirli ölçülerde etkileyecek. Bu etkilenme Emekli Sandığı, SSK ve Bağ-Kur emeklilerinde birtakım farklılıklar gösteriyor. Reform kanunundan en az etkilenecek olanlar memur emeklileri. İşte emeklileri bekleyenler:

Yüzde 30 uygulanacak

Reform öncesinde sağlık harcamaları Emekli Sandığı tarafından karşılanan memur emeklileri, 1 Ekim sonrasında kurumsal hazırlıklar tamamlandıktan sonra Genel Sağlık Sigortası kapsamında sağlık hizmeti alacak.

Memur emeklilerinin, 1 Ekim’den önce; Tekrar kamuda çalışmaya başlarlarsa aylıkları kesiliyor; SSK’ya tabi bir işte çalışırlarsa en az asgari ücretin yüzde 30′u destek primi ödüyor; Bağ- Kur’a tabi çalışırlarsa 12. basamağın yüzde 10′u destek primi ödüyorlardı.

1 Ekim’den sonra da aynı uygulama devam edecek. Ancak yeni dönemde hem emekli aylığı alıp hem Bağ-Kur kapsamında çalışırlarsa destek primi asgari ücretin yüzde 12’si olacak. Takip eden her yıl bir puan artırılacak ve nihayet yüzde 15 olarak uygulanmaya devam edilecek.

Emekli memurlar 1 Ekim sonrası SSK kapsamında çalışırlarsa yüzde 31-36,5 destek primi ödeyecek. Bunun yüzde 7,5′i kendisine ödenen ücretten kesilirken, geri kalanı işveren tarafından ödenecek.

MEMUR DAHA AVANTAJLI

Reformdan önce SSK ve Bağ-Kur emekli aylıklarının artırılmasında Tüketici Fiyatları Endeksi (TÜFE) ve Gelişme Hızı katsayıları kullanılıyordu. Reformla TÜFE yine aynı şekilde kullanılacak.

Ancak Gelişme Hızının yüzde 100′ü değil yüzde 30′u esas alınacak. Bu da işçi ve esnaf emeklilerinin aylıklarının yıldan yıla daha az artması anlamına geliyor.

Memur emeklilerinin aylıkları ise eskiden olduğu gibi yine memur maaş katsayısına göre artırılacak. Bu açıdan memur emeklilerinin maaşları diğerlerine nazaran daha hızlı artmış olacak.

iŞÇi EMEKLiSi ESNAF OLURSA DESTEK PRiMi ARTACAK

SSK emeklileri yine SSK kapsamında çalışırlarsa yüzde 31-36,5 destek primi ödeyecek. Bağ-Kur emeklileri de aynı şekilde SSK’ya tabi çalışmaya başlarlarsa aynı oranda destek primi ödeyecekler.

SSK veya Bağ-Kur emeklileri Bağ- Kur kapsamında çalışmaya başlarlarsa, yüzde 10 değil, 1 Ekim - 31 Aralık 2008 arasında yüzde 12, takip eden her yıl bir puan artırılarak nihayet yüzde 15 destek primi ödeyecek.

Örneğin, bir fabrikadan emekli olan Hasan Bey, aynı fabrikada işçi olarak çalışmaya devam ederse, kendisi için Ekim 2008′de 197 YTL (asgari ücret için) destek primi ödenecek. Bu primin 3/4′ü işveren payı, 1/4′ü işçi payı olarak ödenecek.

Ancak Hasan Bey, bir limited şirkete ortak olursa, bu kez Bağ-Kur statüsünde Ekim 2008′de 77 YTL destek primi ödeyecek.

Eski emekli etkilenmez

Kamuoyunda yanlış bilgilendirme sonucu, şu an emekli olarak çalışmakta olanların, 1 Ekim’den sonra aylıkları kesilecekmiş gibi bir yanlış anlama oluştu. Oysa böyle bir durum söz konusu olmayıp, emekli aylığı kesilecek olanlar, 1 Ekim’den sonra ilk defa sigortalı olup da emekli olacaklardır.

Bunlar da emekli olduktan sonra memur ya da SSK’lı olarak çalışırlarsa aylıkları kesilecek. Bağ-Kur’a tabi olarak çalışırlarsa emekli aylıklarını alarak çalışmaya devam edebilecekler.

İş kazası primi eklenecek

Örneğin emekli olduğu basın kuruluşunda halen çalışmaya devam eden Sami Bey için işvereni daha önce her ay yüzde 30 destek primi ödüyordu. Bu oran Sami Bey’in emekli aylığından değil, işveren tarafından ödenen ücret üzerinden hesaplanıyor, 1/4′ü Sami Bey’in ücretinden kesiliyor kalanı da işverence SGK’ya ödeniyordu.

1 Ekim’den sonra da Sami Bey, emekli aylığından hiçbir kesinti olmaksızın yine aynı şekilde çalışmaya devam edecek. Ancak Sami Bey’in işvereninin ödeyeceği prime bir de iş kazası ve meslek hastalığı primi eklenecek.

Maluller 1 Ekim’e dikkat!

SSK’dan malullük aylığı alanlar destek primi ödeyerek Bağ-Kur’a tabi çalışabiliyorlardı. 1 Ekim’den sonra ilk defa malullük aylığı bağlananların aylıkları, bu tür çalışma durumunda kesilecek. Ancak önceden beri aynı şekilde çalışmaya devam edenler, 1 Ekim’den sonra da aylıkları kesilmeksizin çalışmaya devam edebilecekler.

Gazilere yeni avantaj

Harp ve vazife malulleri daha önce SSK’ya tabi bir işte çalışırlarsa yüzde 30 SGDP ödüyorlardı. İsterlerse buna ilaveten yüzde 20 de emeklilik primi ödeyerek ileride ikinci bir emeklilik elde edebiliyorlardı.

Bağ-Kur’a tabi çalıştıklarında da 12. basamağın yüzde 10′u prim ödüyorlardı. Memur olarak çalışırlarsa aylıkları kesiliyordu.

1 Ekim’den sonra bu kişiler memur (4/c’li) olurlarsa aylıkları kesilmeksizin emeklilik primi ödeyecek. 4/a veya 4/b’ye tabi çalışırlarsa öncelikle iş kazaları ve meslek hastalığı primi ödeyecek. Dilerlerse emeklilik primi de ödeyecekler. Ancak GSS primi ödemeyecekler.

Reform öncesi, bir Bağ-Kur emeklisi, emekli aylığını kestirerek SSK’ya tabi çalışmaya başlar ve en az 3,5 yıldan (1260 gün) fazla prim öderse, yeniden emekli olmak için başvurduğunda SSK şartlarında emekli olabiliyor ve daha yüksek emekli aylığı alabiliyordu.

1 Ekim sonrası ilk defa sigortalı olanların böyle bir imkanı olmayacak.

BAĞKUR’LU İÇİN 3 YIL ŞARTI KALKTI

Emekli aylığı alırken kestirip yeniden prim ödemeye başlayan Bağ-Kur emeklileri, 3 yıl geçmeden yeniden aylığa müracaat edemiyorlardı. Yeni yasada böyle bir şart yok. Dolayısıyla emekli aylığını kestirip çalışmaya başladıktan sonra, 3 yılı beklemeksizin tekrar aylık talebinde bulunabilecek.

Emekli aylıklarını banka hesaplarından 6 ay süreyle almayanların aylıkları, ihtiyati olarak durdurulacak. Bunların yeniden müracaat etmeleriyle birlikte aylıkların ödenmesine devam edilecek.

Belirli yaşın üstündeki emekliler ile özürlülerin aylıkları dilerlerse evlerinde ödenebilecek.

Yukarıdaki tüm yeni düzenlemeler, banka ve borsaların emekli sandıklarından emekli olanlar için de geçerli.

ÇİFTE AYLIKLARA YENİ DÜZENLEME

Hem kendi emekli aylığı hem eşinden dul aylığı alanlar buna devam edecek. Diğer taraftan hem ölen eşinden ya da ana-babasından ölüm geliri hem dul aylığı birleşirse yüksek olanın tamamı, düşük olanın yarısı verilecek.

Örneğin Fadime Hanım’ın SSK’lı eşi bir iş kazası sonucu ölmüş ve Fadime Hanım’a ölen eşinden ölüm geliri bağlanmıştır. Aynı zamanda Fadime Hanım’ın eşinin 1800 gün sigorta primi olduğu için kendisine dul aylığı da bağlanmıştır. Bu durumda Fadime Hanım ölüm geliri ile dul aylığının ikisini de tam olarak alamayacaktır. Bunlardan yüksek olanın tamamını, düşük olanın ise yarısını alabilecek.

YEŞİL KARTLAR İKİ YILDA KALKACAK

Yeşil kartlılar olarak bilinen ve fakirlik sınırının altında olduğu için sağlık hizmetlerinden ücretsiz yararlananlar, 1 Ekim’den sonra iki yıllık bir geçiş dönemine tabiler. Bu kişiler 2 yıl süreyle yine tüm sağlık yardımlarını ücretsiz alacaklar.

İki yılın sonunda ise bunların durumu SGK tarafından incelenecek. İnceleme sonucu aylık net gelirleri asgari ücretin üçte birinden az ise yine ücretsiz olarak hizmet almaya devam edecekler.

SAĞLIKTA TEK ŞEMSİYE

Sosyal güvenlik reformu öncesinde, çalışan memurların sağlık giderleri kendi kurumlarınca, emekli memurlarınki ise Emekli Sandığı’nca karşılanıyordu. SSK ve Bağ-Kur mensupları ise ödenen sağlık primlerinin karşılığı olarak kurumlarınca anlaşmalı sağlık kuruluşlarından sağlık hizmeti alıyorlardı. Diğer taraftan, SSK hastanelerinin Sağlık Bakanlığı’na devrine kadar, SSK’lılar öncelikle kendi hastanelerine başvuruyorlardı. Reform öncesinde pek çok konuda olduğu gibi sağlık hizmetleri konusunda da, sosyal kesimler arasında önemli farklılıklar bulunuyordu. Bu, vatandaşların hem sosyal güvenlik hem sağlık sistemine olan güvenini zedeliyordu.

İŞÇİ, MEMUR, ESNAF AYRIMI KALKTI

Yıllardan beri tartışılan ancak bir türlü hayata geçirilemeyen Genel Sağlık Sigortası (GSS) sistemi, hem sağlık sorunlarının genelini, hem nüfusun genelini sağlık şemsiyesi altına alıyor. GSS sisteminin tamamen hayata geçmesiyle birlikte hizmet sunumunda tek bir ölçüt olacak; gelen hasta GSS kapsamında mı değil mi? Dolayısıyla memur musun, işçi misin ya da esnaf mısın sorularını hastanelerde artık duymayacağız.

DEVLET DESTEĞİ

GSS sistemiyle, çalışanlar ve prim ödeme gücü olanların prim ödeyerek, bu gücü olmayanların ise sistemden ücretsiz yararlanmaları amaçlanıyor. Prim ödeme gücü olmayanların primi devlet tarafından karşılanacak. GSS ile birlikte Sosyal Güvenlik Kurumu tüm ülkenin sağlık harcamalarını finanse eden bir konumda olacak.

SİSTEM ZAMANLA DEVREYE GİRECEK

Sosyal güvenlik reform kanununda, GSS hükümlerinin farklı maddeleri için farklı yürürlük tarihi öngörüldü. Buna göre;

GSS’nin önemli bir kısmı 1 Temmuz 2008′den itibaren uygulanmaya başlandı. Özellikle SGK’dan gazilik maaşı, şeref aylığı, 65 yaş/özürlü aylığı gibi normal emeklilik dışında maaş alanlar, GSS sisteminin her türlü imkanından bu tarih itibariyle yararlanmaya başladılar.

GSS kapsamında ödenecek olan sağlık hizmetleri, yurtdışına tedavi için gönderilme uygulaması ve hastaların tedavi giderlerine katılım payı ile ilgili düzenlemeler de 1 Temmuz’da uygulanmaya başlandı.

18 YAŞ ALTI ÜCRETSİZ

Çalışma hayatında olanlar (memur, işçi, bağımsız çalışan) ile emekli aylığı alanlar için GSS’nin uygulanması 1 Ekim 2008′de başladı. 18 yaşın altındaki nüfusun ücretsiz GSS kapsamına alınması da yine 1 Ekim’de başladı.

Fiilen çalışmaya devam eden memurların sağlık harcamaları kendi kurumlarınca karşılanmaktadır. Ancak 1 Ekim’den sonra SGK tarafından belirlenen süre içinde bu kurumlar, sağlıkla ilgili işlemlerini SGK’ya devredecekler.

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Başkan Vekili Fatih Acar, dün Ankara’da, 1 Ekim’de ‘tam anlamı’yla yürürlüğe girecek “Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Yasası”yla ilgili güncel soruları yanıtladı. Bir gazetecinin, “emekliler 1 Ekim’den sonrasına ilişkin aylıklarının kesileceği tedirginliğini yaşıyor” yönündeki bir soruya Acar, şu sözlerle açıklık getirdi:

DEVLET MEMUR VURGUSU

“Tedirgin olunmasını gerektiren bir şey söz konusu değil. Şu anda emekli olarak çalışanların emekli maaşlarında herhangi bir kesilme söz konusu değil. Emekli olup SSK kapsamında çalışanlar için yüzde 30’luk kesinti zaten vardı. Şimdi yüzde 31-36,5 arasında bir Sosyal Güvenlik Destek Primi kesilecek. Emekli maaşının kesilmesi diye bir şey söz konusu değil. Sosyal Güvenlik Destek Primi, Bağ-Kur kapsamındaki bir vatandaşımız için yüzde 10’du, yüzde 12 kesilecek. Kademeli olarak da yüzde 15’e çıkarılacak. Sadece devlet memuru emekli olup tekrar devlet memuru olarak çalışacaksa bunun maaşı kesiliyor. Devlet memurları açısından böyle bir düzenleme var. Bunun dışındakiler açısından maaşın kesilmesi söz konusu değil.”

Acar ayrıca, bu yasanın kabulünden sonra sisteme yeni girecekler bakımından, bu tür bir kesinti getirdiklerini ancak bunun “30 yıl sonraki bir iş” olduğunu vurguladı.

FATURALARI KONTROL EDİN

Fatih Acar, bir başka soruyu yanıtlarken, sağlıktaki suiistimallerin engellenmesi konusunda toplumun tüm kesimlerinin duyarlı olmasını ve kendilerine destek vermesini istedi. Tedavi için özel sektöre giden sigortalıları, faturalarını kontrol etmeye, bu konuda talepte bulunmaya çağıran Acar, bunun vatandaş duyarlılığının bir göstergesi olacağını söyledi.

Kaynak:Bugün