Efendim 1 fincan kahvenin hatırı saymakla bitmez. Biz kahvenin yararını da zararını da sizler için saydık. Kararı siz verin.

1 fincan kahvenin 40 yıl hatırı vardır… Doğru… Ama siz sadece hatır için değil sağlığınız için de rahatlıkla kahve içebilirsiniz. Çünkü araştırmalar gösteriyor ki kahvenin yararı zararından fazla.

Özellikle İtalyan araştırmacılar bu işe fazlasıyla kafa yormuş. Biz de onların araştırmalarına dayanarak kahvenin yararlarını sıralayalım dedik… Haberin sonunda zararlarına da yer veriyoruz ki, kararı siz verin…

İŞTE KAHVE MUCİZESİ…

1. Kolesterolü düşürüyor.

2. AĞRI KESİCİ ETKİSİ VAR: Ağrı kesicilerin etkisini yüzde 40 oranında artırıyor. Hatta bazı anestesi uzmanları, ameliyat sonrası ağrıları dindirmek için hastalara kahve içmeyi öneriyor.

3. CİLDİ KORUYOR: Kahve güneş ışınlarının neden olduğu cilt kanserinden koruyor. Fiziksel egzersizle birlikte ölçülü kahve tüketimi, güneşin ultraviyole B (UVB) ışınlarının yol açtığı kanserojen etkileri ortadan kaldırabiliyor.

4. SAFRA TAŞLARINI YOKEDİYOR: Kadın vücudu erkeğe kıyasla iki kat daha fazla safra taşı üretiyor. Günde dört bardak kahve içen kadınların içmeyenlere oranla yüzde 25 daha az safra taşından şikayet ettiği kanıtlandı.

5. PARKİNSONUN DÜŞMANI: Yapılan bir araştırmada günde bir fincan kahve içen erkeklerin parkinson hastalığı riskinin yüzde 40’a varan oranlarda azaldığı ortaya çıkarılmış. Bununla beraber menopoz sonrası ostrojen terapisi gören kadınlarda kahve tüketimi Parkinson Hastalığı riskini arttırmakta…

6. Şeker hastaları için önerilmiyor fakat hastalığın erken uyarı sinyali olarak kabul ediliyor.

7. KANSERİN DÜŞMANI: Antioksidan açısından en değerli maddelerden biri… Dolayısıyla göğüs ve pankreas kanserlerinin de düşmanı.

8. ASTIM HASTALARINA ÖNERİLİYOR: Nefesi açıyor. Hatta özellikle astım hastalarına günde 3 fincan kahve içmesi öneriliyor.

9. Kahve girişkenliği arttırıyor.

10. Siroz hastalığı riskini yarı yarıya düşürüyor.

11. Kemikleri güçlendirir, ancak yaşlılar fazla tüketmemeli.

12. Menopoz sorununu giderir.

13. Bağırsakları düzenliyor.

14. Belki de en önemli etkisini depresyona eğilimlilerde gösteriyor. 1 fincan kahve içip stresini atmak isteyen yok mu aranızda?

15. KARACİĞERE FAYDALI: Karaciğere de faydası var; sirozun engellemesine yardımcı oluyor. Kahve tüketmek özellikle siroz yüzünden oluşan karaciğer kanseri riskinin azaltılmasına yardımcı oluyor. Düzenli kahve içenlerin siroz gibi karaciğer rahatsızlıklarından daha az şikayet ettiği görülüyor.

16. ÇOCUKLARA BİLE ÖNERİLİYOR: Kahve konsantrasyona yardımcı oluyor. Yapılan araştırmalarda, okul çağındaki çocukların az miktarda kahve ile süt içtiklerinde sabahki derslerinde daha başarılı oldukları görülüyor. Ama İtalyan uzmanların bir önerisini de aktarmadan olmaz. ”Çocuklarınız için güne başlamanın en güzel yolu, bir bardak sütlü kahveden geçer” uzmanlar. Bizden söylemesi, kulak verirsiniz vermezsiniz siz bilirsiniz.

Yine de zararlarını da saymadan geçmeyelim… Herşeyin fazlası gibi kahvenin de zararları yok değil. İtalyan uzmanlar, yüksek tansiyon ve kalp hastalarına da kahvenin yararlı olduğunu söylüyorlar. Fakat biz zararın da olduğunu düşünerek bu iki maddeyi yukarıda saymadık.

Fazla içilen kahvenin sinir sistemine olumsuz etkilerine, kalp çarpıntısı ve ellerde titremeye yol açabileceğine de dikkat çekiliyor.

Hamile kadınlara, kalp ve mide ülseri hastalarına genellikle, kahveden uzak durmalarını tavsiye etmek yerinde bir karar. Siz yine de 3 ila 4 fincanı geçmeyin deriz.

Edinburgh Üniversitesi uzmanlarının yaptığı bir araştırmayla, kahvenin tansiyona olan etkisiyle ilgili görüşler yeni bir ivme kazandı. Düzenli olarak günde dörtbeş bardak kahve içenler üzerinde yapılan araştırmalarda kandaki basınç, yani tansiyon hızla yükseldi. Yapılan testlerde, yüksek miktarda kahve tüketiminin tansiyonu hızla yükselttiği görüldü.

Kalp: Aşırı kahve tüketimi kalbin ritmini olumsuz yönde etkiliyor. Kahvenin içerdiği kafein fazla tüketildiğinde, kalpte ritim bozuklukları meydana gelebiliyor. Düzensiz kalp atışları ve kalp çarpıntısına neden olabiliyor. Doktorlar özellikle kalp hastalarının sınırlı miktarda kahve içmelerini tavsiye ediyor.

Mide: Kahve, ülseri tetikliyor ve midenin asit salgılamasını uyarıyor. Bu nedenle mide hastalarının günde 2 fincanı geçmemeleri gerekiyor.

Şeker hastalığı: Amerika’da yapılan araştırmalarda, yemek zamanlarında yükselen kan şekeriyle birlikte tüketilen kahvenin şeker hastalığını olumsuz yönde etkilediği ortaya çıktı. Uzmanlar şeker hastalarının da kahveyi sınırlı tüketmesini öneriyor.

Su kaybı: Uzmanların bir kısmı kahvenin vücutta sıvı kaybına neden olduğunu savunurken, bir kısmı da bu kaybın önemsiz derecede az olduğunu savunuyorlar. Fakat yine de ağır basan görüş diğer kafeinli içecekler gibi kahvenin de vücutta su kaybı yarattığı yönünde.

Doğurganlık: Günde üç fincan veya daha fazla kahve içmek, kadının doğurganlık oranını azaltıyor. Çünkü aşırı miktarda kafein tüketimi yumurtlamayı olumsuz etkiliyor. Brezilya’da bulunan Sao Paulo Üniversitesi uzmanlarının yaptığı araştırmalarda ise her gün düzenli olarak kahve içen erkeklerin içmeyenlere oranla daha güçlü spermleri olduğu kanıtlandı. Kafeinin spermin üzerinde uyarıcı etkisi olduğunu savunan uzmanlar, bunun merkezi sinir sisteminde de aynı etkiyi gösterdiğini iddia ediyorlar.

Hamilelik: Kafeinin anne karnındaki bebeğe zararlı olduğu biliniyor. Uzmanlar, hamile kadınların günlük kafein tüketme sınırlarının 300 mg ile sınırlı kalması gerektiğini belirtiyor.

Gebelerin yüzde 41′inin haftada bir kez, yüzde 20’sinin bazen balık tükettiği ortaya çıktı.

İzmir’de 250 hamile kadın üzerinde yapılan bir araştırmada, gebelerin yüzde 41′inin haftada bir kez, yüzde 20’sinin bazen balık tükettiği, yüzde 4′ünün ise bu ürünü hiç tüketmediği sonucu ortaya çıktı.

Kent Hastanesi Kadın Sağlığı Merkezi Başkanı Prof. Dr. Namık Demir, kıyı kenti olan İzmir’de özellikle hamile kadınların balık tüketim davranışını belirlemek amacıyla hastanelerinin kadın doğum bölümünde çalışma yaptıklarını söyledi. Prof. Dr. Demir, balığın vücut tarafından üretilemeyen ve dışarıdan alınması gerekli olan Omega 3 yağ asitlerinin de ana kaynağı olduğunu belirtti.

GELİŞİM İÇİN GEREKLİ

Yapılan çalışmaların gebelik sırasında haftada 340 gram ve üzeri balık tüketiminin doğum sonrası bebeğin motor-mental gelişim, IQ skorları ve sosyal gelişimde daha iyi sonuçlar sağladığı sonucunu ortaya koyduğunu kaydeden Prof. Dr. Demir “Bizim yaptığımız çalışmaya katılan gebelerin çoğu Omega 3 yağ asitleri ve beyin gelişimi üzerine olan etkilerini bilmekle birlikte, çalışmaya katılanların ancak yarısı haftada bir kez balık tüketmektedir” dedi.

Tarım ve Köyişleri Bakanı Mehdi Eker, ”Türkiye’de kişi başına yılda 9 kilogram civarında yumurta tüketildiğini, bunun gelişmiş ülkelerde en az 12 kilogram olduğunu açıkladı…

Bilimsel Tavukçuluk Derneği Türkiye Şubesinin Ortaköy Princess Otel’de düzenlediği ”Bilinen yumurtanın bilinmeyen yönleri” konulu sempozyumun açış konuşmasını yapan Eker, bu toplantının yumurta ile ilgili meşhur yanlışları düzeltmede etkili olması dileğinde bulundu.

Nobel Edebiyat Ödüllü yazar Albert Camus’un bir kitabında 20. yüzyılın ikinci yarısında insanların ”Nasıl kilo verebilirim?”, ”Arabamı nereye park edebilirim?” ve ”Tatilimi nerede geçirebilirim?” şeklindeki 3 sorunun cevabını arayacaklarını anlattığını dile getiren Eker, ”Camus şimdi yaşıyor olsaydı bunlara ‘Kolesterolümü nasıl düşürebilirim?’, ‘Nerede bir antioksidan bulurum?’ sorularını eklerdi” şeklinde konuştu.

Eker, bugüne kadar yapılan haksızlıklardan dolayı yumurtadan özür dilenmesinin güzel bir şey olduğunu ifade ederek, ”Özür dilememiz gereken birçok gıda maddesi daha var. Mesela ben tereyağından da kırmızı etten de özür dilenmesi gerektiğini düşünüyorum. Sadece yumurtadan değil. Konumuz bugün yumurta ve yumurtanın itibarının iade edilmiş olmasını da saygıyla karşılıyorum” dedi.

Bir gıda maddesinin tek başına değerlendirip yargılamanın haksızlık olduğunu, yumurtaya, tereyağına ve kırmızı ete böyle yapıldığını vurgulayan Eker, kolesterolü yükselten tek etkenin yumurta olmadığını kaydetti. Eker, sosyal faktörler, rekabet duygusu, şehir yaşantısı, trafik ve diğer faktörler ile bunların yarattığı stresin hormonal mekanizma üzerindeki etkilerin de bu bağlamda değerlendirilmesi gerektiğine işaret ederek, ”Bunların suçu yok mu? Bunlar suçsuz mu? Bu soruların cevabını vermemiz lazım. Bir şeyi ortaya çıkarıp ‘kırmızı et yemeyin kolesterol artar, yumurta yemeyin kolesterol artar’ demeye ben en başından beri karşıyım” diye konuştu.

-TÜRKİYE KOLESTEROL HARİTASI-

Türkiye’de kolesterol haritasını çıkarıldığını ancak henüz yayımlanmadığını dile getiren Eker, kolesterolün veya buna benzer sağlıkla ilgili parametrelerin coğrafya ve hayat tarzı, meslek, diğer gıda ve içeceklerle ilişkisi ortaya konulduktan sonra bazı şeylerin anlamlandırılması gerektiğine işaret etti.

Eker, Türkiye’nin kırmızı et, tereyağı ve yumurta tüketimi ile diğer ülkelerin tüketiminin karşılaştırılması ve popülasyonlar arasında mukayese edilmesi gerektiğini vurgulayarak, konuşmasını şöyle sürdürdü: ”Türkiye’de kişi başına yılda 9 kilogram civarında yumurta tüketiliyor. Gelişmiş ülkelerde bu en az 12 kilogram. Türkiye’de tereyağı tüketimi kişi başına yılda 1,5 kilogram civarında. Avrupa Birliği’nin 25 ülkesinin ortalaması 4 kilogram. Yeni Zelanda’da 7,6, Avustralya’da 3,3, Rusya Federasyonu’nda 3 kilogram. İsviçre’de 5,9 kilogram. Kırmızı ette sadece büyükbaş küçükbaş hayvan eti tüketen Türkiye’de yıllık kişi başı tüketim 15 kilogram civarında. Gelişmiş ülkelerde bu rakam 54 kilogram. Üstelik bunun yaklaşık 30 kilogramı domuz. Bana söyler misiniz domuz eti yağ açısından, kolesterol açısından hangi kategoriye girer? Önemli miktarda yağ ihtiva eden peynirde Türkiye yılda 7 kilogram fert başına peynir tüketiyor. AB üyesi 25 ülkenin ortalaması 25-30 kilogram, ABD’de de 20-22 kilogram.”

Türkiye veya gelişmekte olan diğer ülkeler ve daha fakir ülkelerde kırmızı et, tereyağı, yumurta ve peynir tüketiminin gelişmiş ülkelere göre daha az olmasına rağmen, ortalama insan ömrünün çok daha kısa olduğuna dikkati çeken Eker, bir besinin yenmesinin risk olarak açıklanmasının büyük yanlış olduğunu kaydetti.

Mehdi Eker, bir besinin gereğinden fazla alınması halinde insan organizmasında birtakım sorunların yaşanmasının kaçınılmaz olduğunu, hareketsiz yaşam tarzı ve işini kaybetme korkusu, rekabet gibi psikososyal faktörlerin ve stresin devreye girmesiyle vücudun ürettiği kolesterol ve etkilerinin de arttığını belirtti. Bugüne kadar medya aracılığıyla hep yumurtanın zararlı ve kolesterol yaptığı şeklinde açıklamalarla yumurtaya büyük haksızlık yapıldığını anlatan Eker, toplumdaki bu yaygın kanıyı düzeltmenin zor olduğunu söyledi. Eker, yumurta konusunda bilimsel olarak ispatlanmamış, kanıtlanmamış verilerle insanların yanıltıldığına dikkat çekerek, ”Yumurtaya yapılan haksızlık 30-40 yıl önce başladı” dedi. Mehdi Eker, Türkiye’de beyaz et sektörünün hijyen, sağlık, standart, kalite açısından Avrupa standartlarının üzerinde olduğunu kaydetti.

-”TEK RİSK YUMURTA YENMEMESİNDEKİ RİSKTİR”-

ABD Yumurta Araştırma Merkezi Başkanı Prof. Dr. Donald J. McNamara, özellikle yumurta ile alınan kolesterolün kan kolesterol düzeyini yükselterek kalp hastalıkları riskini artırdığına dair hipotezin geçersizliğinin 40 yıl sonra kanıtlandığını belirtti.

Yakın geçmişe kadar yumurtanın kan kolesterolüyle ilgili ikon hedef haline geldiğini, kardiyovasküler hastalıkların sembolü olduğunu hatırlatan McNamara, şöyle devam etti: ”Epidemiyolojik incelemeler ve klinik denemelerden elde edilen kanıtlar, yumurta ve besin maddeleri ile alınan kolesterolün kan kolesterolü ve kalp hastalıkları ile ilişkinin olmadığını göstermiştir. Ayrıca yapılan çalışmalar, koroner kalp hastalığı riskinin haftada bir gün yumurta tüketen insanlarla her gün tüketen insanlar için aynı olduğunu ortaya koymuştur.” ABD’nin dünyada beslenme konusunda kolesterol kısıtlaması uygulayan çok az ülkeden biri olduğunu, çoğu bilimsel örgütün bundan kurtulduğunu ifade eden McNamara, en yüksek protein kaynaklarından yumurtada B12, B6, A ve E vitaminleri, fosfor, selenyum, demir ve çinko bulunduğunu anlattı. McNamara, hamile kadınların yumurta yiyerek düşük kilolu bebek dünyaya getirme riskini azaltabileceğini, yumurta ile kilo kontrolünün daha kolay sağlanacağını, ergenlik dönemindeki genç kızların yumurta yiyerek ileride meme kanserine yakalanma riskini yarıya indirebileceklerini aktardı.

Yumurtanın göz ve kalp sağlığı açısından da birçok yararına işaret eden McNamara, şunları kaydetti: ”Bence yumurtayla ilgili tek sağlık riski yumurtanın yenmemesinden kaynaklanan sağlık riskidir. Beslenmenizden yumurtayı çıkarırsanız çeşitli sorunlardaki riski artırırsınız. Tercihen günde bir tane yumurta. Bilim de bunu söylüyor, araştırmalar da bunu söylüyor. Bence uzun vadeli sağlığımıza bakınca bizim de söylememiz gereken budur.”

-”HASTALARIMIZDAN ÖZÜR DİLERİZ”-

Memorial Hastanesi Kalp Damar Cerrahisi Bölüm Başkanı Prof. Dr. Bingür Sönmez de yumurta yenmesi konusunda doktorların insanları adeta takıntılı hale getirdiklerini ifade ederek, ”’Ben söze hastalarımızdan özür dileyerek başlamak istiyorum. Yıllarca hastalara ‘pastanın üzerine sürülen yumurta bile zararlı sakın yemeyin’ dedik. İnsanlara ‘yumurta yemeyin’ derken nelerden mahrum ettiğimizi düşünürsek bu özür çok önemli” dedi. Tıbbın pozitif bir bilim olmadığını, doğru bilinenlerin yıllar sonra yanlış çıkabildiğini anlatan Prof. Dr. Sönmez, ”Yıllarca verdiğimiz dozu çok fazla çok eksik diyebiliyoruz. İnsanlar bizi bağışlamak zorunda. Yıllarca yaptığım bir ameliyatı bir başkası çıkıyor ’sonuçları fiyasko’ diyebiliyor” şeklinde konuştu.

Kolesterolün yapı taşı olduğunu, çocuklukta büyümek, yaşlılıkta da nörolojik sistemin korunması için gerekli olduğunu vurgulayan Sönmez, bir besini yasak etmeden önce yarar-zarar hesabının iyi yapılması gerektiğini aktardı. Prof. Dr. Sönmez, yumurta ile ilgili yapılan çalışmaların sonucunda yumurta yemenin insanlarda kan kolesterol seviyesinde önemli bir artış meydana getirmediği gibi, iyi huylu kolesterolde düşmeye neden olduğunun anlaşıldığını kaydetti. Prof. Dr. Sönmez, gebelerde ve çocuklarda günde bir yumurta tüketmenin çok gerekli olduğuna işaret ederek, ”Bilim adamlarından beklediğimiz çok önemli bir çalışma var. Bu da omega 3 oranı yüksek yumurta üretilmesidir” dedi.

40 yaşından sonra herkesin günde bir miligram balık yağı olan omega 3′ü almaları gerektiğini kaydeden Prof. Dr. Sönmez, ”Lütfen erişkinler haftada 3-4 yumurta yesinler. Anneler de çocuklarına fast food yerine günde bir yumurta yedirsinler” diye konuştu. Prof. Dr. Sönmez, ayrıca Dernek Başkanı Rüveyda Akbay’a biri yumurta yiyen, diğer hiç yemeyen 2 köy tespit ederek, bir tarama çalışması yapılması konusunda ortak çalışma teklif etti. Bu köylerde yaşayanların bir yıl kan yağlarının kontrol edilerek gerçekleştirilecek çalışmanın masraflarını Memorial Hastanesi’nin üstlenebileceğini belirten Prof. Dr. Sönmez’in teklifini Akbay, çok olumlu bularak kabul etti.

Genetik hastalıkları anne karnında tespit eden yöntem ABD’de bilimsel makale olarak yayınlandı. Amniyosentezden güvenli testi bir süredir uygulayan Türk uzmanlar, “Sonuç olumlu” dedi

Çukurova Üniversitesi’nde deneysel olarak uygulanan ‘anneden alınan kan örneğiyle bebekteki anomalilerin tespiti yöntemi’ ABD’li bilim adamları tarafından da uygulanmaya başladı. Genetik test, başta Down Sendromu (Trizomi 21) olmak üzere genetik hastalıkların anne karnında öğrenilmesine olanak sağlayan amniyosentezden daha güvenli bir doğum öncesi yöntem olarak kabul ediliyor. Daha önce İtalyan Prof. Giancarlo Di Renzo’nun çalışmalarını açıkladığı yöntemde, anne adayından alınan kan örneği bebekteki anomalinin ortaya çıkarılmasına yeterli oluyor.

TESTİN HİÇBİR RİSKİ YOK

ABD’deki Stanford Üniversitesi ile Howard Hughes Tıp Enstitüsü araştırmacılarının da bir süredir testlerini yürüttüğü çalışma, Amerikan Ulusal Bilimler Akademisi’nin (PNAS) dergisinde yayınlandı. Dergide yer alan açıklamada, daha önce hamile kadınların bebeklerinde herhangi bir anomali olup olmadığını öğrenmek için 100’de bir oranında düşük tehlikesine yol açan amniyosentez gibi yöntemleri denedikleri, yeni uygulamannı damardan alınan kan yoluyla yapıldığı için herhangi bir risk taşımadığı belirtildi.

DOWN SENDROMUNA ERKEN TEŞHİS SAĞLIYOR

Normal olarak bebeklere yarısı babalarından yarısı da annelerinden olmak üzere 46 kromozom geçiyor. Kromozomların sayısındaki hatalar, fiziksel ve zihinsel gelişimde ciddi sorunlara neden oluyor. 21’inci kromozomun fazladan bir kopyasının oluştuğu Down Sendromu da bunun bir örneği. Uzmanlara göre, annenin kanında bulunan cenine ait DNA örneklerinin kullanıldığı yeni test yöntemi de daha güvenli olmasının yanı sıra herhangi bir anomalinin diğer yöntemlere göre çok daha erken dönemde saptanmasına imkan sağlıyor.

Türk doktorlar: Bir adım daha ileri götüreceğiz

Genetik testi Türkiye’de bir süredir deneysel olarak uygulamaya başladıklarını anlatan Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Balcalı Hastanesi’nden Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Doç. Dr. Cansun Demir, olumlu sonuçlar aldıklarını söyledi. Demir, “ABD’deki doktorların yaptığı testlerde bebekteki Down Sendromu bulundu. Ama bizdeki çalışmalarda bu bir adım ileri götürülecek. Biz bölgemizde de yaygın olan Akdeniz Anemisi ve orak hücre anemisi hastalığını önlemek için çalışıyoruz. Sadece amniyosentez değil, kondondan kan alma yöntemlerinin de alternatifi olmak istiyoruz. Hedefimiz biraz daha yüksek” dedi.

Akşam:Türkan YILMAZER