Prof. Dr. Faruk Buyru, gebelerin serinlemek için tüketeceği en ideal içeceğin süt olduğunu söyledi.

Yazın gebelerin şikayetlerinin daha da arttığını söyleyen Prof. Dr. Faruk Buyru, gebelerin serinlemek için tüketeceği en ideal içeceğin süt olduğunu söyledi. Buyru, “Sütün yanısıra ayran ve su gibi sıvıların tüketilmesinde de yarar var” dedi…

Hamilelik, kadınların hem bedeninde hem de ruhunda pek çok değişikliği beraberinde getiriyor. Bu değişiklikler bazen hayatı olumsuz etkileyebiliyor. Hele de yaz aylarında sıcak ve nemli havanın etkisiyle hamilelik şikayetleri daha çok hissediliyor. Hamilelerin yazın en çok susamaktan yakındıklarını söyleyen İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Faruk Buyru, hamileleri serinletecek en ideal içeceğin süt olduğunu belirtti.

Buyru, “Süt, hamile bayanların yazı daha rahat geçirmelerini sağlıyor” diye konuştu. Hamilelerin susuzluk hissettiklerinde sıvıya yönelmelerini tavsiye eden Buyru, “Sütün yanı sıra su, ayran, maden suyu gibi sıvıların da tüketilmesinde yarar var” diye konuştu. Ayranın tuz dengesinin de iyi ayarlanması gerektiğine dikkat çeken Buyru, “Aşırı tuzlu ayran sakıncalı” dedi.

EN FAZLA 10 BARDAK

Hamilelerin sıvı tüketiminde aşırıya kaçmalarının da sakıncalı olduğunu kaydeden Buyru, “Aşırı sıvı alımının da kanda mevcut olan elektrolitleri (sodyum, potasyum gibi) sulandırarak yorgunluk ve kramplara neden olabilir. Bu yüzden günde en fazla iki litre (10 bardak) sıvı alımı yeterlidir” ifadesini kullandı. Buyru, gebelerin yorgunluk, halsizlik ve baş dönmesi gibi şikayetlerde ise istirahat etmelerini önerdi.

HAMİLELİKTE KLİMA SAKINCALI MI?

Klima eğer doğru kullanılırsa serinlemeye faydalı olabileceğini kaydeden Prof. Buyru, ıslak ve soğuk havluların boyun ve alın bölgesine uygulanmasının ise en iyi önlem olduğunu söyledi. Buyru, gebelerin bu yöntemi denemesinin daha sağlıklı olduğunu ifade etti.

SPORUN SERİNLETİCİ ÖZELLİĞİ VAR MI?

Gebelerin serinlemek için spor yapmalarının da yararlı olacağını belirten Buyru, yüzmenin bu sporlardan biri olduğunu aktardı. Buyru, “Yüzmek, serinlemenin yanı sıra kilo alımını dengelemesi, bel, siyatik ağrılarını engellemesini sağlar” dedi.

Anne adaylarının hamilelik süreci çok önemli. Bebeğin ve kendisinin sağlıklı gelişimi için neler tüketilmeli?

Bebeğin beyin içi gelişimiyle ilgili bazı hastalık ve sakatlıkları önlediğinden, hamilelere rutin olarak folik asit vitamini kullanmaları öneriliyor..

Zonguldak Karaelmas Üniversitesi (ZKÜ) Kadın ve Doğum Hastalıkları Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Mustafa Başaran, ”Başaran, yaptığı açıklamada, Dünya Sağlık Örgütünün, hamilelere folik asit (B grubundan bir vitamin) ve demir vitamini gibi iki önemli ek elementi mutlaka kullanmalarını tavsiye ettiğini söyledi.

Günümüzde folik asit vitamininin sadece gebelik süresince değil, gebelikten önceki 3 aylık dönemde de alınmasının önerildiğini anlatan Başaran, şunları kaydetti:

”Bebeğin beyin içi gelişimiyle ilgili bazı hastalık ve sakatlıkları önlediğinden, hamilelere rutin olarak folik asit vitamini kullanmalarını öneriyoruz. Çünkü, gebelik beraberinde bebeğin gelişimiyle bazı vitamin ve minerallerin daha çok alınmasını gerektiren durum. Geçen mayıs ayında ABD’de öneriler güncellendi. Günümüzde artık gebe kalma potansiyeli olan yaş grubu tüm kadınların folik asit vitamini almaları isteniyor. Folik asit son derece önemli vitamindir.”

HAMİLELİKTE KİLONUN ÖNEMİ

Gebelik haftası ilerledikçe bebeğin büyümesiyle birlikte annenin metabolik yükü ve besin ihtiyacının arttığına dikkati çeken Başaran, şöyle konuştu:

”Gebelikte kilo çok önemli. Belli oranda alınması önerilmesine rağmen aşırı kilo almak ya da almamak gebelikte hastalıkların göstergesi olabiliyor. Gebelik öncesi kilosu düşük olanların 9 ay süresince 12-18 kilogram alması normal kabul edilirken, normalin üzerinde daha kilolu hastalarda bu öneriler 11-15 kilogram sınırına düşüyor. Obezite gibi şişmanlık problemi görülen gebelerde ise 5-10 kilogramın aşılmaması gereklidir.”

GEBELİKTE BESLENME ÖNERİLERİ

Gebelikte açlığa dayanıksızlığın söz konusu olduğundan ara öğünlerde mutlaka meyve tüketilmesinin istendiğine işaret eden Yrd. Doç. Dr. Başaran, şunları kaydetti:

”Hamileler günde 3 litre su almak zorundadırlar. Ayrıca süt, ayran, komposto, limonata ve meyve suları tüketilmelidir. Ancak, çay ve kahve önermiyoruz. Protein ihtiyacı gebenin kilosuna göre günlük 70-80 grama karşılık geliyor. Kalsiyum açısından 1 su bardağı süt alınmasını öneriyoruz. Bir yumurta, kibrit kutusu kadar beyaz peynir ve ekmek önemli, kahvaltıda meyve suyu veya ıhlamur da içilebilir. Ara öğünlerde genellikle porsiyon olarak meyve, yatmadan önce süt veya yoğurt öneriyoruz. Akşam yemeklerinin hafifliliği hamilelerin daha rahat olmasını sağlayacaktır.”

BUGÜNE KADAR TOPLAMDA 150 KİLO VERDİĞİ SÖYLENEN SİBEL CAN, BİR TELEVİZYON PROGRAMINDA BU KONUYLA İLGİLİ SORULARA YANIT VERDİ.

Hamilelik dönemlerinde yeme isteğinin daha da arttığını ve dizginleyemediğini, oğlu Engincan’a hamileyken 30 kilo aldığını anlatan Sibel Can, 150 kilo vermesiyle ilgili haber için “Aslında olabilir. Çünkü ben 3 tane çocuk sahibiyim… En az Melisa’da kilo almıştım. Emir’de Miami’deydim. Hiç söylemeyeyim kilomu. Toplayınca vallahi 150 kilo falan alıp vermişimdir ben. Ay üşenmeden oturup toplamışlar. Çok ayıp” diye konuştu.

Dr. Özer Kutlu, gebelikte ilaç veya bitkisel preparatlar kullanırken çok dikkatli olunması gerektiğini söyledi.

Gebeliğin ilk döneminde herhangi bir kimyasal madde, ilaç, vitamin, bitkisel çay kullanmayı tavsiye etmeyen uzmanlar, gebelik süresince alınacak ilaçların bebeği ve anneyi olumsuz etkileyebileceği konusunda uyardı…

Dr. Özer Kutlu, gebelikte ilaç veya bitkisel preparatlar kullanırken çok dikkatli olunması gerektiğini söyledi. Bunların bebeğe zarar verebileceğini vurgulayan Kutlu, “Özellikle gebeliğin erken döneminde herhangi bir kimyasal madde, ilaç vitamin, bitkisel çay, besin katkı maddesi kullanmadan önce doktorunuza mutlaka danışmalısınız.

Daha önceden bazı hastalıklarınız veya durumlarınız için kullandığınız ilaçları gebe kalmadan önce doktorunuza danışınız. Bunların değiştirilmesi veya tamamen kesilmesi gerekebilir” dedi.

KANAMA OLABİLİR

Bazen reçetesiz satılan ilaçların bile gebelikte kullanımının riskli olabildiğine dikkat çeken Kutlu, doğumdan önce aspirin içilmesinin bebekte ve annede ciddi kanamalara yol açabildiğini kaydetti. Bitkisel kaynaklı besin katkıları veya içeceklerin fazla denetim altında olmadığını hatırlatan Kutlu, bunların gebelikte kullanımının sakıncalı olabileceğini dile getirdi. Fazlaca nane çayı içilmesinin de rahimde kasılmalara yol açtığını ifade eden Kutlu, hamile kadınlara şu önerilerde bulundu:

NANE KASILMA YAPAR

“Yasa dışı ilaçlardan kesinlikle uzak durunuz. Asla bir başkası için yazılmış ilaçları kullanmayınız. Doktorunuza danışmadan reçetesiz satılan ilaçları bile kullanmayınız. Gebelik öncesi kullandığınız ilaçları doktorunuza bildiriniz. Bitkisel kaynaklı çaylar veya besin katkılarından uzak durunuz. Devam eden herhangi bir tedaviyi kendi başınıza terk etmeyiniz.”

Anne adaylarının hamilelik boyunca yoğun stres, anksiyete ve depresyon içinde oldukları belirtildi.

Kadın Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Mazlum İbiş, “Hamilelik süreci kadın ve çevresi için farklı bir dönemdir. Bu dönemde hamile kadının vücudunda, duygularında ve yaşam tarzında birçok değişiklikler meydana gelir” dedi.

Özellikle gebeliğin ilk 3 ayında değişken ruh hali oluştuğuna, sıklıkla nedensiz ağlama nöbetleri görüldüğüne de dikkat çeken Dr. İbiş, “Arzu edilen gebeliklerde dahi ilk aylarda gebeliği kabullenememe, içe dönüklük ve pasiflik oluşabilir. İlerleyen aylarda da vücuttaki değişiklikleri benimseyememe gelişebilir.

Son aylarda ise genellikle doğum korkusu, sağlıklı bebek dünyaya getirme endişesi, ‘iyi anne olabilecek miyim?’ endişesi yaşanır. Bebeğin doğumu ve sonrasındaki harcamalar sırasında sıkıntı yaşayacakları korkusu hem anneyi hem babayı huzursuz eder. Ekonomik sıkıntılar anne adayı kadar babayı da strese sokar” dedi.

ANKSİYETE ARTIYOR

Hamilelik döneminde birçok etkenin strese yal açabildiğine işaret eden Dr. İbiş şunları söyledi; “Gebelerde depresyon, anksiyete, stres bulguları günümüzde gittikçe artmaktadır. Ayrıca günümüz yaşam koşulları, kariyer peşinde koşan kadınlar ve çalışma koşullarının zorluğu da gebe kadınların daha fazla strese maruz kalmalarına neden olmaktadır.

Hamileliğe bağlı ortaya çıkan bulantı, kusma, sık idrara çıkma, bel ağrısı, ellerde ve ayaklarda şişlikler, kilo alımı gibi belirtiler hamile kadın için stres kaynağı olabilir. Hamilelik sürecinde ortaya çıkan hormonal değişimler kadının psikolojik durumunda ve mizacında değişikliklere neden olabilir.”

Hamilelik süresi boyunca anne adaylarına rahatsızlık veren pek çok yakınma ortaya çıkabilir.

Bunlardan biri de bulantı ve kusma. Hamileye veya bebeğe zararı olmayan ancak tedavi edilmesi gereken aşırı bulantı ve kusma Hiperemezis gravidarum olarak adlandırılıyor. VKV Amerikan Hastanesi Kadın Sağlığı Ünitesi uzmanlarından Dr. Senai AKSOY, bulantı ve kusma şikayeti olan anne adaylarına günde 3 yerine 6 öğün yemeleri gerektiğini söyledi.

Hafif ve kuru besinler tercih edilmesi gerektiğini kaydeden Aksoy, hamilelikte sıvı alımının çok önemli olduğunu ifade etti. Aksoy “ Özellikle yemek yedikten bir saat sonra sıvı alınmalı. Bulantısı olan anne adayları stresten uzak durmalı, mümkün olduğunca dinlenmeli. Yatak istirahatı hatta gerekli olduğu takdirde hastanede damar yolu ile beslenme verilebilir” dedi.

Obezite ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Dr. Ayça Kaya, hamilelik ve doğum sonrası kilo kontrolü ile ilgili merak edilen soruları yanıtladı…

* Kadınlar, doğumla gelen kilodan nasıl kurtulabilir? Süt verme dönemi, gebelikte alınan fazla kiloların verilmesi için bir şanstır aslında. Normal bir kadın vücudu; süt salgılayabilmek için, günlük metabolizma hızına ek olarak yaklaşık 300-500 kalorilik enerji harcar. Bu da yaklaşık bir buçuk-iki saatlik spora eşdeğer bir enerji harcama miktarı demektir. Bu dönemde eğer dengeli ve doğru bir beslenme programı uygulanırsa; hem kaliteli ve yeterli süt üretimi sağlanır, hem de fazla kilolardan hızlı bir şekilde kurtulabilinir. Bu durumda zayıflamak için diyet yapmak, az beslenmek zararlı. Bu hem anne sütünü azaltır, hem de annenin sağlığını olumsuz etkiler. Özellikle tek gıda rejiminden, kulaktan dolma yoyo diyetlerinden kaçınmak gerekir. Yoksa halsizlik, yorgunluk, diş çürükleri, saç dökülmesi, kemik erimesi gibi klinik problemler ortaya çıkabilir. Aynı zamanda bebeğin gelişimi de olumsuz etkilenir.

* Doğum kilolarından ne kadar sürede kurtulmak sağlıklıdır? Anne, emzirme dönemini kilo vermek için bir fırsat olarak görmeli. İlk günden itibaren ağır rejimlerden sakınarak sağlıklı bir beslenme düzenine geçmeli. Ağır diyetler anne sütünün kalitesini bozar, bebeğin beslenmesini ve gelişimini olumsuz etkiler. Doğru olan; emziren anne ve bebek için sağlıklı bir beslenme programı ile ayda ortalama iki-dört kilo vermektir.

* Tatlı yiyeceklerin sütü artırdığı söylenir, bu doğru mu? Hayır, artırmaz. Gebelik sonrası birçok kadın sütünün yeterli gelmeyeceği endişesiyle hamurlu ve tatlı gıdaları daha çok tüketir. Halbuki sütün yeterli salgılanması, tüketilen su miktarına bağlıdır. Yenilen tatlı gıdalar sonrasında susama olduğu için; içilen su miktarı artar, bunun sonucunda süt salgısı da artar. Bu yüzden, tatlı gıdalar yerine su oranı yüksek olan salatalar, meyveler, taze sıkılmış meyve suları içmek; süt salgılanması ve gebelik sonrası kilo yönetimi için daha faydalıdır.

* Zayıf gebelik modası anne ve bebek için tehlikeli mi? Gebeliğe şişman başlamak ne kadar sağlıksızsa, zayıf başlamak da aynı şekilde sağlıksız. Bebek anne karnında büyürken, annenin besin depolarından kullanacağı için, zayıf gebeliklerde özellikle anne sağlığında ciddi sağlık problemleri oluşabiliyor. Ayrıca erken doğum komplikasyonları olabiliyor.

* Hamilelikte rejim yapılır mı? Gebelik boyunca yetersiz beslenme; öncelikle bebeğin gelişmesini etkileyebileceği gibi, bazı doğumsal kusurların ve gebelik komplikasyonlarının ortaya çıkmasına da zemin hazırlar. Ayrıca annenin beslenmesi kendisi için de çok önemli. Anne yetersiz beslenirse, kendisinde de başta kansızlık olmak üzere kemik erimesine yatkın gibi durumlar ortaya çıkar.

Hamilelikte fazla alınan bu vitamin bebeğin kalbine çok zararlı.

Hamilelikte fazla alınan E vitamininin bebeğin kalbini olumsuz etkilediği ve kalbi sorunlu olarak doğan bebeklerin annelerinin hamilelikte E vitaminini fazla tükettiği anlaşıldı…

Hamilelik döneminde aşırı miktarda E vitamini almak bebeğin kalp sağlığını etkiliyor. İngiltere’de yapılan araştırmaya göre günlük olarak 14.9 miligramın üzerinde E vitamini tüketen anne adaylarının bebeklerinin kalp rahatsızlığıyla doğma riskleri artıyor.

KALP VE E VİTAMİNİ İLİŞKİSİ

Araştırma bebekleri kalp rahatsızlığıyla doğan 267 anne ve bebeklerinde sağlık problemi olmayan 324 kadın üzerinde yapıldı. Araştırma sonucunda kalp sorunu olan bebeklerin annelerinin yüksek miktarda E vitamini tükettikleri saptandı.

Professor Stuart Campbell, “E vitamini tahıllar olmak üzere ıspanak, kabak, lahana, marul gibi yeşil sebzelerde, zeytinyağı, balık yağı, fındık, ceviz, ton balığı, sardalye, yumurta sarısı, domates ve patateste bol miktarda bulunur. Birçok faydası bulunan E vitamininin fazla kullanımının bebek kalbine zararının nedenini henüz araştırıyoruz” dedi.

Sizde geceleri bir türlü uykuya dalamamaktan mı şikayetçisiniz? İşte çözümü…

Menopoz, hamilelik ve adet öncesi dönemlerde uykusuzluk sorunu artıyor. Uykusuzluğa neden olan ateş basması olarak tabir edilen hararet ve terleme uykusuzluğun önemli nedenlerinden biri…

Araştırmalar menopoz öncesi ve menopoz dönemindeki hanımların % 40ının uyku düzensizliği olduğu ve uyku sorunları yaşadığını doğruluyor. Menopoz döneminde hormonal değişikliklere bağlı olarak öne çıkabilen bir başka sorunda uyku apnesi hastalığı. Horlama, ağız kuruluğu, uykudan dinlenmeden uyanma,gece boyunca uyanma,konsantrasyonda azalma,hafızada zayıflama gibi şikayetlerle ortaya çıkan uyku apnesi yine bu dönemin hassasiyetle üzerinde durulması gereken konusudur.

UYKU SABOTAJCILARI

Hanımlar yaşadıkları uyku bozuklarını hekimleriyle paylaşmalıdır. Uyku bozukluklarının bir aydan fazla sürmesi halinde konunun ciddiye alınarak altında yatan nedenlerin araştırılması ve tedavi edilmesi gerekir. Kalitesiz bir uykunuz varsa uyku bozukluğundan şikayetçiyseniz yani uyandığınızda hiç dinlenmemiş ya da hiç uyumamış gibi hissediyor, geceleri sık sık uyanıyor, tuvalete kalkıyorsanız uykunuzu bozabilecek tehlikelerin olup olmadığını kontrol edin.İşte bunlardan birkaçı;

KRONİK AĞRILAR

Baş ağrısı, sırt, eklem ve adale ağrıları gibi kronik ağrı şikayetleri uyku bozukluklarına neden olan etkenlerden biridir.

BİYOLOJİK SAAT

Uyku bozukluklarına neden olan faktörlerden bir değeri stres, depresyon ve kaygı hali gibi ruhsal sorunlardır. Vücudun biyolojik saatinin aksine normal uyku saatleri dışında uyuyanlarda yahut vardiyalı çalışanlarda sıkça yaşanan bir faktördür.

KÜÇÜK ÖNLEMLER

Uyku saatine yakın çay kahve tüketmeyin.

Yatmadan önce TV izlemeyin bilgisayar kullanmayın.

Akşamları acılı tuzlu ve ağır yemeklerden kaçının.

Eve iş getirmeyin, geç saatlere kadar çalışmayın.

Yemek saatlerinizi bozmayın.

Hafta sonları geç yatmayın.

Dr. İsmail AĞAR

Bebeğin beyin gelişimi ve annenin bünyesi için en gerekli vitamin…

Hamilelik denince belki de ilk akla gelen vitaminlerden biridir folik asit. Anne ve bebeğin koruyucu meleği olan bu vitamin bebeğin beyin gelişimi ve anne için çok gereklidir.

Hamilelik, hipertiroidi ve metabolizması çok hızlı çalışanlarda folik asit gereksinimi arttığından doğal yollarla karşılanamaz…

Hamilelikteki önemli vitaminlerden biridir folik asit. O zaman biraz tanımakta fayda var.

Folik asitin önemi:

Beyin gıdası olarak da değerlendirilebilir.

Kan hücrelerinin yapımı için önemli görevleri vardır. Dolayısıyla yetersizliğinde anemi (kansızlık) görülür.

Bu durum hem anne hem de doğacak bebek için sağlık sorunları oluşturur .

Depresyona yardımcı olur. Anne adayının sakinleşmesine yardımcı olur.

Protein metabolizsında görev alır

Erken doğumu önleyebilir.

Yetesizliğinde:

Anemi
Sindirim bozuklukları
Yorgunluk
Saçlarda beyazlaşma
Nefes almada zorlanma
Hafıza sorunları görülür. Bunların her biri dikkate alınması gereken önemli belirtilerdir.

Yetersizlik birkaç nedenden oluşur: “Günlük diyetin folik asit ve C vitamininden yetersiz olması. C vitamini folik asitin vücutta emilimi kolaylaştırır. Birlikte alındıklarında vücutta daha etkili kullanılır.

Folik asit ince bağırsakların üst kısmından emilir. Bu bölgede oluşan herhangi bir hasar emilimi engellediğinden yetersizlik oluşur.

Karaciğer hastalıklarında ve vitamin B 12 yetersizliğinde folik asidin hücreye girmesi engellendiğinden folik asit yeterince emilemez.

Hamilelik , hipertiroidi ve metabolizması çok hızlı çalışanlarda folik asit gereksinimi arttığından doğal yollarla karşılanamaz.

Latince’de yaprak anlamına gelen bu vitamin oldukça hassastır. Sıcaklık ve ışıkta vitamin değerini kolayca kaybeder. Bu nedenle kullanımı zor bir vitamindir. Gereksinimin arttığı durumlarda doğal beslenme yolları ile gereksinim karşılanamaz. Destek folik asit gerekir. Normal bireylerde günlük ihtiyaç kg. başına ortalama 2 mcg.’dır. Hamile kadınlarda bu gereksinime ek olarak 200 mcg. folik asit gerekir. Bu nedenle takviye dışarıdan yapılmalıdır.

Hangi yiyeceklerde var

Hamile annelere bu kadar gerekli olan folik asit hangi yiyeceklerde var?

Kurubaklagiller (kuru fasulye, nohut, mercimek) l Yeşil yapraklı sebzeler (ıspanak, semizotu, vs.)

Yağlı tohumlar (fındık, ceviz, badem) l Tam tahıllar (tam buğday, yulaf, çavdar vs.)

Karaciğer gibi organ etleri Gereğinden fazla alımı beslenmeyle değil daha çok dışarıdan tabletle mümkün. Aşırı dozlarda alındığında iştah kaybı, kusma, şişkinlik ve karın ağrısı görülür.

Folik asiti destekleyen mönü

Sabah:

Kuşburnu çayı
Peynir
Mevsim yeşillikleri
Tam tahıllı ekmek

Ara:

10 adet fındık
3-4 adet kuru kayısı

Öğlen:

Izgara et
Bol yeşillikli salata
Tam tahıllı ekmek

Ara:

Taze meyve

Akşam:

1 kase mercimek çorba
1 tabak yeşil sebze yemeği
Bol yeşil salata
Pilav – makarna veya tam tahıl ekmeği

Ara:

10 adet badem
1 kaşık siyah kuru üzüm

Buna benzer bir beslenme şekli uygulandığında doğal yollarla almamız gereken folik asit kısmını tamamlamış oluruz. Seçilen sebzeler ve meyveler C vitamini bakımından zengin olduğunda folik asidin emilimi kolaylaşır. Bu nedenle beslenme şeklini oluştururken yapılan seçimler önemlidir.

Çay kahve gibi kafeinli içeceklerden uzak durulmalıdır. Mönü örneğinde genelde değişiklikler yapılabileceği gibi ortalama olarak bu tabloyla devam etmek uygun olacaktır. Besin değeri daha yüksek yiyecekler tercih edilmelidir. Bu beslenme şekli sadece hamilelik döneminde değil emziklilik döneminde de devam etmelidir. Anne sütünün yeterli ve kaliteli olması için bu dönemdeki beslenme şekli de en az hamilelik dönemi kadar değer taşır.