Tarım ve Köyişleri Bakanı Mehdi Eker, ”Türkiye’de kişi başına yılda 9 kilogram civarında yumurta tüketildiğini, bunun gelişmiş ülkelerde en az 12 kilogram olduğunu açıkladı…

Bilimsel Tavukçuluk Derneği Türkiye Şubesinin Ortaköy Princess Otel’de düzenlediği ”Bilinen yumurtanın bilinmeyen yönleri” konulu sempozyumun açış konuşmasını yapan Eker, bu toplantının yumurta ile ilgili meşhur yanlışları düzeltmede etkili olması dileğinde bulundu.

Nobel Edebiyat Ödüllü yazar Albert Camus’un bir kitabında 20. yüzyılın ikinci yarısında insanların ”Nasıl kilo verebilirim?”, ”Arabamı nereye park edebilirim?” ve ”Tatilimi nerede geçirebilirim?” şeklindeki 3 sorunun cevabını arayacaklarını anlattığını dile getiren Eker, ”Camus şimdi yaşıyor olsaydı bunlara ‘Kolesterolümü nasıl düşürebilirim?’, ‘Nerede bir antioksidan bulurum?’ sorularını eklerdi” şeklinde konuştu.

Eker, bugüne kadar yapılan haksızlıklardan dolayı yumurtadan özür dilenmesinin güzel bir şey olduğunu ifade ederek, ”Özür dilememiz gereken birçok gıda maddesi daha var. Mesela ben tereyağından da kırmızı etten de özür dilenmesi gerektiğini düşünüyorum. Sadece yumurtadan değil. Konumuz bugün yumurta ve yumurtanın itibarının iade edilmiş olmasını da saygıyla karşılıyorum” dedi.

Bir gıda maddesinin tek başına değerlendirip yargılamanın haksızlık olduğunu, yumurtaya, tereyağına ve kırmızı ete böyle yapıldığını vurgulayan Eker, kolesterolü yükselten tek etkenin yumurta olmadığını kaydetti. Eker, sosyal faktörler, rekabet duygusu, şehir yaşantısı, trafik ve diğer faktörler ile bunların yarattığı stresin hormonal mekanizma üzerindeki etkilerin de bu bağlamda değerlendirilmesi gerektiğine işaret ederek, ”Bunların suçu yok mu? Bunlar suçsuz mu? Bu soruların cevabını vermemiz lazım. Bir şeyi ortaya çıkarıp ‘kırmızı et yemeyin kolesterol artar, yumurta yemeyin kolesterol artar’ demeye ben en başından beri karşıyım” diye konuştu.

-TÜRKİYE KOLESTEROL HARİTASI-

Türkiye’de kolesterol haritasını çıkarıldığını ancak henüz yayımlanmadığını dile getiren Eker, kolesterolün veya buna benzer sağlıkla ilgili parametrelerin coğrafya ve hayat tarzı, meslek, diğer gıda ve içeceklerle ilişkisi ortaya konulduktan sonra bazı şeylerin anlamlandırılması gerektiğine işaret etti.

Eker, Türkiye’nin kırmızı et, tereyağı ve yumurta tüketimi ile diğer ülkelerin tüketiminin karşılaştırılması ve popülasyonlar arasında mukayese edilmesi gerektiğini vurgulayarak, konuşmasını şöyle sürdürdü: ”Türkiye’de kişi başına yılda 9 kilogram civarında yumurta tüketiliyor. Gelişmiş ülkelerde bu en az 12 kilogram. Türkiye’de tereyağı tüketimi kişi başına yılda 1,5 kilogram civarında. Avrupa Birliği’nin 25 ülkesinin ortalaması 4 kilogram. Yeni Zelanda’da 7,6, Avustralya’da 3,3, Rusya Federasyonu’nda 3 kilogram. İsviçre’de 5,9 kilogram. Kırmızı ette sadece büyükbaş küçükbaş hayvan eti tüketen Türkiye’de yıllık kişi başı tüketim 15 kilogram civarında. Gelişmiş ülkelerde bu rakam 54 kilogram. Üstelik bunun yaklaşık 30 kilogramı domuz. Bana söyler misiniz domuz eti yağ açısından, kolesterol açısından hangi kategoriye girer? Önemli miktarda yağ ihtiva eden peynirde Türkiye yılda 7 kilogram fert başına peynir tüketiyor. AB üyesi 25 ülkenin ortalaması 25-30 kilogram, ABD’de de 20-22 kilogram.”

Türkiye veya gelişmekte olan diğer ülkeler ve daha fakir ülkelerde kırmızı et, tereyağı, yumurta ve peynir tüketiminin gelişmiş ülkelere göre daha az olmasına rağmen, ortalama insan ömrünün çok daha kısa olduğuna dikkati çeken Eker, bir besinin yenmesinin risk olarak açıklanmasının büyük yanlış olduğunu kaydetti.

Mehdi Eker, bir besinin gereğinden fazla alınması halinde insan organizmasında birtakım sorunların yaşanmasının kaçınılmaz olduğunu, hareketsiz yaşam tarzı ve işini kaybetme korkusu, rekabet gibi psikososyal faktörlerin ve stresin devreye girmesiyle vücudun ürettiği kolesterol ve etkilerinin de arttığını belirtti. Bugüne kadar medya aracılığıyla hep yumurtanın zararlı ve kolesterol yaptığı şeklinde açıklamalarla yumurtaya büyük haksızlık yapıldığını anlatan Eker, toplumdaki bu yaygın kanıyı düzeltmenin zor olduğunu söyledi. Eker, yumurta konusunda bilimsel olarak ispatlanmamış, kanıtlanmamış verilerle insanların yanıltıldığına dikkat çekerek, ”Yumurtaya yapılan haksızlık 30-40 yıl önce başladı” dedi. Mehdi Eker, Türkiye’de beyaz et sektörünün hijyen, sağlık, standart, kalite açısından Avrupa standartlarının üzerinde olduğunu kaydetti.

-”TEK RİSK YUMURTA YENMEMESİNDEKİ RİSKTİR”-

ABD Yumurta Araştırma Merkezi Başkanı Prof. Dr. Donald J. McNamara, özellikle yumurta ile alınan kolesterolün kan kolesterol düzeyini yükselterek kalp hastalıkları riskini artırdığına dair hipotezin geçersizliğinin 40 yıl sonra kanıtlandığını belirtti.

Yakın geçmişe kadar yumurtanın kan kolesterolüyle ilgili ikon hedef haline geldiğini, kardiyovasküler hastalıkların sembolü olduğunu hatırlatan McNamara, şöyle devam etti: ”Epidemiyolojik incelemeler ve klinik denemelerden elde edilen kanıtlar, yumurta ve besin maddeleri ile alınan kolesterolün kan kolesterolü ve kalp hastalıkları ile ilişkinin olmadığını göstermiştir. Ayrıca yapılan çalışmalar, koroner kalp hastalığı riskinin haftada bir gün yumurta tüketen insanlarla her gün tüketen insanlar için aynı olduğunu ortaya koymuştur.” ABD’nin dünyada beslenme konusunda kolesterol kısıtlaması uygulayan çok az ülkeden biri olduğunu, çoğu bilimsel örgütün bundan kurtulduğunu ifade eden McNamara, en yüksek protein kaynaklarından yumurtada B12, B6, A ve E vitaminleri, fosfor, selenyum, demir ve çinko bulunduğunu anlattı. McNamara, hamile kadınların yumurta yiyerek düşük kilolu bebek dünyaya getirme riskini azaltabileceğini, yumurta ile kilo kontrolünün daha kolay sağlanacağını, ergenlik dönemindeki genç kızların yumurta yiyerek ileride meme kanserine yakalanma riskini yarıya indirebileceklerini aktardı.

Yumurtanın göz ve kalp sağlığı açısından da birçok yararına işaret eden McNamara, şunları kaydetti: ”Bence yumurtayla ilgili tek sağlık riski yumurtanın yenmemesinden kaynaklanan sağlık riskidir. Beslenmenizden yumurtayı çıkarırsanız çeşitli sorunlardaki riski artırırsınız. Tercihen günde bir tane yumurta. Bilim de bunu söylüyor, araştırmalar da bunu söylüyor. Bence uzun vadeli sağlığımıza bakınca bizim de söylememiz gereken budur.”

-”HASTALARIMIZDAN ÖZÜR DİLERİZ”-

Memorial Hastanesi Kalp Damar Cerrahisi Bölüm Başkanı Prof. Dr. Bingür Sönmez de yumurta yenmesi konusunda doktorların insanları adeta takıntılı hale getirdiklerini ifade ederek, ”’Ben söze hastalarımızdan özür dileyerek başlamak istiyorum. Yıllarca hastalara ‘pastanın üzerine sürülen yumurta bile zararlı sakın yemeyin’ dedik. İnsanlara ‘yumurta yemeyin’ derken nelerden mahrum ettiğimizi düşünürsek bu özür çok önemli” dedi. Tıbbın pozitif bir bilim olmadığını, doğru bilinenlerin yıllar sonra yanlış çıkabildiğini anlatan Prof. Dr. Sönmez, ”Yıllarca verdiğimiz dozu çok fazla çok eksik diyebiliyoruz. İnsanlar bizi bağışlamak zorunda. Yıllarca yaptığım bir ameliyatı bir başkası çıkıyor ’sonuçları fiyasko’ diyebiliyor” şeklinde konuştu.

Kolesterolün yapı taşı olduğunu, çocuklukta büyümek, yaşlılıkta da nörolojik sistemin korunması için gerekli olduğunu vurgulayan Sönmez, bir besini yasak etmeden önce yarar-zarar hesabının iyi yapılması gerektiğini aktardı. Prof. Dr. Sönmez, yumurta ile ilgili yapılan çalışmaların sonucunda yumurta yemenin insanlarda kan kolesterol seviyesinde önemli bir artış meydana getirmediği gibi, iyi huylu kolesterolde düşmeye neden olduğunun anlaşıldığını kaydetti. Prof. Dr. Sönmez, gebelerde ve çocuklarda günde bir yumurta tüketmenin çok gerekli olduğuna işaret ederek, ”Bilim adamlarından beklediğimiz çok önemli bir çalışma var. Bu da omega 3 oranı yüksek yumurta üretilmesidir” dedi.

40 yaşından sonra herkesin günde bir miligram balık yağı olan omega 3′ü almaları gerektiğini kaydeden Prof. Dr. Sönmez, ”Lütfen erişkinler haftada 3-4 yumurta yesinler. Anneler de çocuklarına fast food yerine günde bir yumurta yedirsinler” diye konuştu. Prof. Dr. Sönmez, ayrıca Dernek Başkanı Rüveyda Akbay’a biri yumurta yiyen, diğer hiç yemeyen 2 köy tespit ederek, bir tarama çalışması yapılması konusunda ortak çalışma teklif etti. Bu köylerde yaşayanların bir yıl kan yağlarının kontrol edilerek gerçekleştirilecek çalışmanın masraflarını Memorial Hastanesi’nin üstlenebileceğini belirten Prof. Dr. Sönmez’in teklifini Akbay, çok olumlu bularak kabul etti.

Bugüne kadar sağlıklı ve zinde bir yaşamın doğru beslenmeden geçtiğini vurgulayan uzmanlar, bu konuda hep lifli gıdaların vazgeçilmezliğinden bahsetti.

Genellikle espri konusu yapılsa da çözünebilen lifli yiyeceklerin başında gelen ‘kuru fasulyenin faydalarına’ ise Amerikalı diyetisyenlerden destek geldi. İlaç Enstitüsü ve Amerikan Diyetetik Birliği (ADA), her gün yeterli miktarda lifli yiyecek tüketmenin vücudu birçok hastalıktan koruduğunu açıkladı. Uzmanlar, kuru fasulye gibi baklagillerden zengin beslenmenin yararlarını şu altı maddede özetledi:

1. Kalp hastalıklarına karşı korur. Günlük 12-33 gram lif alımının kan basıncını düşürdüğü gözleniyor. Ayrıca, lifli gıdanın kalp krizi ölümlerini yüzde 27 azalttığı biliniyor.

2. Diyabeti kontrol altında tutmaya yardım eder. Kan şekerinde daha yavaş artışa geçmesini sağlar.

3. Mide, ince ve kalın bağırsağı tedavi eder. Lifler kalın bağırsakta mayalanır ve kalsiyum gibi önemli minerallerin emilimine yardımcı olur.

4. Meyve, sebze, arpa, yulaf ve kuru baklagil gibi çözünebilir lifler, kandaki kötü kolesterolü düşürür.

5. Buğday ekmeği, kahverengi pirinç gibi tohumlu, taneli çözünemeyen lifler mide, ince ve kalın bağırsakların çalışmasını güçlendirir.

6. Kalori miktarı sıfır olan lifler şişkinlik yaparak tokluk hissi uyandırır. Ayrıca, lifli gıdalar daha az kalori içerir. Örneğin, bir fincan brokoli yaklaşık 25, beyaz pirinç ise 200′den fazla kalori içerir.

Peki günlük ne kadar life ihtiyacımız var? Yediğimiz her bin kalori için 14 gram lif tüketmeliyiz. Bu, kadınlar için yaklaşık 25, erkekler için ise 38 gramdır. 2 yaşın altındaki çocuklara lifli gıda önerilmiyor. Birçok meyve, sebze ve tüm hububatların bir porsiyonu yaklaşık 2-3 gram lif içerir. Pişmiş kuru fasulye ve bakliyatların bir kâsesinde ise 10-15 gram lif bulunur.

Bugün

Hormonlar, vücudun ürettiği kimyasal maddelerdir. İç salgı bezlerinde yapılır ve etki ettikleri hedef dokulara kan yoluyla taşınırlar. Depresyon ve sağlıksız diyetler hormon dengesini bozarak kadınlarda adet düzensizliklerine ve başka rahatsızlıklara neden olur.

Vücudun içinde ve dışında oluşan değişiklikler hormonlar sayesinde gerçekleşirler. Büyümeyi gelişmeyi, üreme sistemini kontrol eder, hormonlardaki iniş ve çıkışlar duygu durumumuzu, ruh halimizi belirler. Bazen hayıflandığımız sivilceler, menopoz, kistler gibi sorunları da ortaya çıkarabilseler de onlar eşsiz bir sistemin parçasıdır. Peki nedir bu hormon. Yaşla birlirlikte yaşanan hormonal değişimleri, hormonal bozuklukları, hormon tedavilerini tedavilerini sıkça duyarız.

Canlıların pek çoğu hormon üretir. Hormonlar, vücudun ürettigi kimyasal maddelerdir, iç salgı bezlerinde yapılır ve etki ettikleri hedef dokulara kan yoluyla taşınırlar. İç salgı bezleri hipofiz, tiroit, paratiroitler, pankreas, böbreküstü bezleri, yumurtalıklar ve erbezleri ile böbrek, ince bağırsak ve mide hormon üretir.

Depresyon, psikolojik sorunlar, tiroid bozuklukları, sağlıksız diyetler hormon dengesini bozarak adet düzensizliklerine neden olur. Hormonal süreç ergenlikle başlayarak yıllar içinde değişimler gösterir. Kadınlarda 10 yaşından itibaren ufak ufak salgılanmaya başlayan östrojen (kadınlık hormonu) hormonu ilk adetin görüldüğü 11-16 yaş aralığından sonra zaman içinde oturmaya başlar. Bu dönemde doğru beslenmenin gelecek yıllarda oluşabilecek osteoporozun önlemesinde çok önemli yeri vardır.

NASIL BESLENMELİ?

Gıdalardan Kalsiyum, demir, folik asit ve Cvitamini alımına özen gösterilmeli. n Tahıllar n Süt, süt ürünleri n Sebze ve meyve bolca tüketilmelidir.

SEBZE VE MEYVEYE AĞIRLIK VERİN

30’lu yaşlar kadınlık hormonu östrojenin en sağlıklı çalıştığı yıllardır. Aynı zamanda hamilelik için en uygun dönemdir. 30’lu yaşların sonlarına doğru ise seks hormonları düzensizleşmeye başlar. Bu dönemde adet öncesi sıkıntıları artarak; baş ağrıları, sinirlilik, huzursuzluk gibi adet öncesi sendromları görülür.

35 yaşından 40’lı yılların başlarına kadar kadınlar cinsel yaşamın verimli çağlarıdır. Yüksek antioksidan gücü yüksek beslenme tarzı oluşturulmalı,şeker tüketimi azaltılmalıdır. Bu yaş grubu vücudu serbest radikallerin zararlarından korumalıdır.

Bu nedenle de yeşil yapraklı sebzeler ve meyvelere ağırlık vermelisiniz.

Kalsiyum zengini gıdalar
Bakliyatlar
Hayvansal proteinler
B vitamini
Omega yağ asitleri tüketilmelidir.

40’LI YAŞLAR

Bu dönemde kadınlık hormonu östrojen azalmaya başlar. Cinsel isteksizlikler, duygu dalgalanmaları yaşanır. Adet düzensizlikleri ve adet sürelerinde kısalmalar başlar. Menopoz öncesi döneme girişin oluduğu bu yıllarda hormonlarda hızlı değişimler oluşur. Ateş basmaları, sinirlilik hali, terleme, uyku sorunları oluşur. Vücutta değişimler oluşur, kilo farklı bölgelere daha çok bel ve karın çevresine yerleşir. Menopozla birlikte yumurtalıkların projestoren ve östrojen üretimi durur. Bu dönemde görülen sağlık sorunları:

Osteoporoz.

Şeker hastalığı.

LDL düzeyinde artış (kötü kolesterol)

Tansiyon.

Kalp hastalıkları.

Nasıl beslenmeli?

Posa alımı arttırılmalı, şeker tüketimi hayli azaltılmalıdır.

Yağdan uzak, kolesterolü düşük ,orta ve düşük glisemik indeksli beslenme sistemi oluşturulmalı. Doymuş yağlardan kaçınmalı.

Omega 3 ve omega 6; B 12, Kalsiyuma ihtiyaç duyulur.

50 YAŞINDAN SONRA NASIL BESLENMELİ?

Zayıflayan kemikleri güçlendirmek çok önemlidir. Yağdan kesinlikle uzak durulmalıdır.

Bol sebze-meyve

Aminoasit ve antioksidan zengini gıdalar tüketilmeli.

Kalsiyum ve B vitaminlerine önem verilmelidir.

Dr. İsmail Ağar

Günümüzde her 100 bebekten yaklaşık biri kalp hastalığıyla dünyaya geliyor. Özellikle de kalbin delik olması en sık görülen kalp hastalıkları arasında.

Ancak gelişen teknoloji sayesinde artık pek çok ciddi doğumsal kalp hastalığı anne karnında tespit edilebiliyor. Özel tarama yöntemleriyle bebeğin kalbi hamileliğin 16-18’inci hafta görüntüleniyor, sorunlar tespit ediliyor ve gereken önlemler geç kalınmadan alınıyor. Doğumsal kalp hastalıklarıyla ilgili Anadolu Sağlık Merkezi Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Sertaç Çiçek bilgi verdi.

Doğumsal kalp hastalıkları ne kadar yaygın?

Her 100 gebeden yaklaşık 5’inin bebeğinde metabolik sorunlar, kas iskelet sisteminde sorunlar, dolaşım sistemi bozuklukları gibi doğumsal bozukluklar olabiliyor. Bunların görülme sıklığı da giderek artıyor. Bu artışın nedenini bilmiyoruz. En sık görülen doğumsal bozukluklar ise kalp anomalileri ve dolaşım sistemini etkileyen bozukluklar. Her 100 doğumdan ortalama 1 tanesinde doğumsal kalp hastalığı görüyoruz.

Bu hastalıklar anne karnında nasıl fark ediliyor?

Gelişen teknoloji sayesinde anne karnında kalp gelişmesini tamamladıktan sonra rahatlıkla bu hastalıkların tanısı konabiliyor. “Fetal ekokardiyografi” dediğimiz yöntemle, ses dalgaları vasıtasıyla bebeğin anne rahmindeyken kalp ve dolaşım sistemini değerlendiriyoruz. Hamileliğin 16-18 ’inci haftasında kalpte bir sorun olup olmadığı tespit edilebiliyor. Doğumsal kalp hastalıkları çok çeşitli. Bazıları erişkin dönemine kadar, bazıları ise ileri yaşlara kadar belirti vermeden seyredebiliyor. Bazı hastalıklar ise çok ağır oluyor. Doğar doğmaz belirti verip, bazen yaşamla bağdaşamayacak kadar ciddi olan hastalıklar var.

Bebeklerde en sık hangi kalp hastalıklarına rastlıyorsunuz?

En sık kalpte deliklere rastlıyoruz. Kalpten çıkan ana damardaki kapak normalde üç yaprakçıklıdır. Bazen iki yaprakçıklı da olabiliyor. Ama bu hastalar çok uzun yıllar bu durumla yaşıyorlar. Hastalık uzun süre belirti vermiyor. Bir grup hastalık ise kendini morarmayla gösteriyor. Bebek morarıyor. Kalpten çıkan ana damarların ters taraftan çıkması durumunda morarma oluyor.

Anne karnında ameliyat mümkün mü?
Anne karnında yapılan ameliyatlar henüz gelişme aşamasında. Ancak anne karnındaki bebeğin damarlarını ya da kapaklarını balonla genişletmek ya da üst odacıklar arasındaki bağlantıyı sağlamak için kulakçıklar arasındaki duvarın açılması gibi yöntemler yavaş yavaş anne karnında uygulanmaya başlandı.

“Erken tanı ciddi bir avantaj”

Erken tanının ne önemi var peki?

Erken tanı çok önemli. Anne-babalar böylece durumdan erken haberdar oldukları için aniden kötü bir sürprizle karşılaşmamış oluyorlar. Bu bebekleri bazen doğar doğmaz ameliyat etmek gerekiyor. Bu ameliyatlar içinse özel eğitimli ekipler, ciddi bir altyapı ve ileri teknoloji gerekiyor. Erken tanı konarsa doğum buna göre planlanabiliyor; anne-babanın uygun hastane seçme şansı oluyor. Tedaviye hemen başlanabiliyor. Bu da ciddi bir yaşam avantajı.

Doğumsal kalp hastalıklarının nedenleri ne?

Tam olarak belli değil, ama risk faktörleri var. Bunlar genetik olabiliyor. Ailede doğumsal kalp hastalığı varsa çocuklarda da görülebiliyor. Diyabetik ya da metabolik hastalıkları olan annelerin çocukları risk altında. Gebelik sırasında geçirilen viral enfeksiyonlar ve bazı kromozom bozuklukları da bebeklerde kalp hastalıklarına yol açabiliyor. Son zamanlarda özellikle tüp bebek yöntemiyle dünyaya gelmiş çocuklarda kalp hastalıklarına rastlıyoruz. Nedenini açıklayamıyoruz. Ama son 6 ayda 10’a yakın bebeği ameliyat ettik.

Bütün hamilelerin çocuklarının kalbi taranıyor mu?

Hayır. Risk grubunda olanlarda, kadın -doğum uzmanının şüphelendiği durumlarda kalp taraması yapıyoruz.

Doğar doğmaz kalp ameliyatı olan bir çocuğa artık “yarım insan” gözüyle bakanlar var.
Çok yanlış. Doğumdan sonra ameliyat olan çocukların yüzde 90’ından fazlası hiçbir ciddi sorun olmadan, sağlıklı olarak tedavi sonrası yaşamlarını sürdürebiliyorlar. Ama tabii ki düzenli doktor kontrollerine gitmeleri gerekiyor, tıpkı diğer insanlar gibi. Ancak “yarım insan” diye bir şey yok. Çoğu zaman ömür boyu ilaç kullanmaları da gerekmiyor. Ameliyatların başarı oranları ise yüzde 95’lerde. Çok yüksek.

“Anne karnındaki bebeğin kalbi ayrıntılı olarak inceleniyor”

Günümüzde doğumsal kalp hastalıkları bebek doğmadan tespit edilebiliyor. Anne karnındaki bir bebeğin kalbi ayrıntılı olarak taranıyor; kalbin yapısı, çalışması ve ritmi detaylı olarak inceleniyor.

Bebeklerde çok ciddi kalp hastalıkları görülebiliyor. Amacımız bunları erkenden tespit etmek. Mesela kalbin sol tarafının gelişmesinin eksik kaldığı “Hipoplastik sol kalp sendromu” dediğimiz önemli bir hastalık var. Bu, erkenden tanımak istediğimiz en önemli hastalıklardan biri. Ayrıca kalbin içindeki kapakların oluşmaması ya da kapalı durumda olması da ciddi bir sorun. Kalp boşluklarının dört odacıklı değil de üç odacıklı ya da iki odacıklı şekilde oluşması; kalpten çıkan ana atardamarların yerlerinin farklı olması veya bu damarlardan birinin oluşmaması gibi çok ciddi yaşamsal sorun oluşturabilecek problemleri arıyoruz anne karnındaki bebeğin kalbinde. Ayrıca kalbin fonksiyonları, yani kasılması değerlendirilebiliyor, ritim bozukluklarını görebiliyoruz. Kalbin içinde yer işgal eden kitle ve tümörleri de tespit edebiliyoruz.

Annede, babada ya da ailenin daha önceki bebeklerinde doğumsal kalp hastalıkları olduğunda, diyabet hastası olan annelerin bebeklerinde, anne alkol ya da madde bağımlısı olduğunda, gebelik süresince bebeğin kalbinde sorun oluşturabilecek ilaçların kullanılması durumunda, gebeliğin ilk üç ayında kızamıkcık gibi viral hastalıkların geçirildiği durumlarda ya da kromozom bozukluğuna bağlı birtakım hastalıklar olduğunda, ayrıca tüp bebek yöntemiyle hamile kalanların bebeklerinde “fetal ekokardiyografik inceleme” dediğimiz bu ayrıntılı kalp incelemesinin yapılmasını öneriyoruz.

Anneyle ilgili bu sebepler dışında bebekle ilgili bazı durumlarda da kalp taraması yapıyoruz. Bebegin kalbi dışında bir organında sorunu varsa, kalpte de sorun olup olmadığına bakıyoruz. Bebekte bir kromozom bozukluğu tespit edildiğinde ya da şüphelenildiğinde, “Hidrops” dediğimiz bebeğin vücut boşluklarında sıvı toplanması durumunda , bebeğin kalp atış hızının anormal olması durumunda ya da ritm düzenli olmadığında, bebegin ilk 3 ayın sonunda yapılan ense kalınlığı ölçümünün normalden kalın bulunduğu durumlarda ve çoğul gebelik söz konusu olduğunda detaylı kalp incelemesi yapıyoruz.

Harvard Üniversitesi’nin yürüttüğü bir araştırmaya göre sağlıklı beslenenlerde kalp hastalıkları ve kanseri de kapsayan pek çok hastalık riski önemli ölçüde azalıyor.

Uzun ve sağlıklı bir yaşam için beslenmenizde aşağıdaki 7 besleyici gıdaya yer verin. Age-Proof Your Body kitabının yazarı Elizabeth Somer, ‘bu besinlerin sağlıklı yiyeceklerin kaymağı’ olduğunu söylüyor.

Yoğurt

Neden: Az yağlı ya da tamamen yağsız yoğurtlar B vitamini, protein, kalsiyum ve hastalıklara sebep olan mikropları yok eden sağlıklı bakteriler olan probiyotiğin kaynağıdır. Ne kadar: Başka bir süt ürünü tüketmiyorsanız haftada 4 kap ya da daha fazla yoğurt yiyebilirsiniz.

Nasıl: Sade yoğurtlar seçip içine meyveler ekleyerek şeker ve kilo alımınızı durdurabilirsiniz.

Yoğurdunuza biraz vanilya ve doğranmış naneyi karıştırarak katın ve meyveyle birlikte yiyin.

Dip, sos ve salatalarınızda acı sos yerine yoğurt kullanın.

Fırında pişmiş patatesin üzerine yoğurt ve sarımsak ekleyin.

Yoğurt kullanarak soslarınızı koyulaştırın ve çorbalarınıza kremsi tat verin.

Küçük taneli meyveler

Neden: Bu meyveler arasında üzüm, çilek, kiraz, böğürtlen de bulunur. Neredeyse diğer tüm yiyeceklerden daha fazla koruyucu bitkisel antioksidan içerir. Somer ‘bu tarz meyvelerin sadece hastalık riskini azaltmada değil hafıza kaybını önlemede de yardımcı olduğunu’ söyledi.

Ne kadar: Haftada en az üç kere bir kase taze ya da dondurulmuş çilek, kiraz veya üzüm yemeye çalışın. Size doyduğunuzu hissettiren lifli yapısı sayesinde çilekler kilo alımını da dizginler. Nasıl: ‘Salatanın içine koyun.

Yoğurt ve diğer tatlılarınıza ekleyin. Pişirdiğiniz tatlıların veya lezzetli olabileceğini düşündüğünüz her yiyeceğin içine katın.

Yeşil Yapraklı Sebzeler

Neden: Besin ihtiyacınızı yeşil yapraklı yiyecekler (ıspanak, marul, lahana ve pazı gibi) yemeden karşılamanız neredeyse imkansız. Bu gıdaların içinde bol miktarda lif, C ve K vitamini, folik asit, göz sağlığını koruyan lütein ve kalsiyum magnezyum, demir ve potasyum gibi dört önemli mineral bulunur.

Ne kadar: Günde iki porsiyon yeterli olur. Ne kadar koyu renkli olursa o kadar faydalıdır.

Nasıl? Sandviçinize roka koyun.

Lazanyanıza pazı ekleyin.

Omletlerinize ıspanak katın.

Çorbalarınıza, hamur işlerinize ve kızartmalarınıza herhangi bir yeşillik katmayı unutmayın.

Altın Değerindeki Sebzeler

Neden: Sadece bir porsiyon lifli, yeşil, sarı ya da turuncu sebze kanser riskini azaltmak, soğuk algınlığına ve diğer enfeksiyonlara karşı savaşmak için gerekli olan günlük beta karoten ihtiyacınızın 5 katını sağlar.

Ne kadar: Günde iki kere yarım kap sebze yemeğe çalışın. Bu da bir tatlı patates, konserve edilmiş 12 yarım kayısı, bir tas balkabağı veya havuça denk gelir.

Kabuklu Yemişler

Neden: Kabuklu yemişler protein, magnezyum, B ve E vitamini kaynağı olmanın yanında kalp hastalıkları ve kansere karşı güçlü bir savaşçıdır. Yüksek kalorili olsa da kabuklu yemişlerin içerdiği yağlar kalbe zarar vermez. Kilo yapan abur cubur yemek yerine kabuklu yemişleri deneyin. Ne kadar: Haftada 5 avuç (bir kasenin1/ 4’i ya da 15-20 tane badem, ceviz ya da fındık) tüketmenizde fayda var.

Nasıl: Kızarmış ekmek yerine salatalarınıza kavrulmuş yemişler serpiştirin.

Kuskus ve esmer pilavınıza ekleyin.

Mısır gevreği ve yoğurdunuza dökün. Somon Balığı Neden: Kalp hastalıkları ve daha fazlasına karşı savaşan Omega 3 kaynağı olan somon balığının sadece 85 gramı günlük vitamininiz B12’nin %170’i ve D vitaminin %80’i kadar size fayda sağlar.

Ne kadar: Haftada iki porsiyon somon balığı yemeye özen gösterin. Nasıl: Izgarada kızartın, pişirin ya da dere otuyla suda pişirin. Hamur işleri ve salatanıza katın. Eğer vejeteryansanız ya da balık yemiyorsanız DHA olarak bilinen omega 3 ihtiyacınızı aşağıdaki besinlerden karşılayabilirsiniz:

Omega 3 (DHA) içeren soyasütü n DHA içeren organik süt

Yüksek Besin Değerli Gofretler

Yumurta

Kaynak:Bugün

Amerikan Kalp Derneği, odalarında teknolojik ürün bulunan çocukların, bunlara çok vakit ayırmaları ve iyi uyuyamamaları nedeniyle kalp hastalıkları riskinin arttığı uyarısında bulundu.

Amerikan Kalp Derneğinin hazırladığı raporda, 13-16 yaş arası çocukların günde 6,5 saatten az uyuması halinde, onları gelecekte yüksek tansiyon gibi sorunlar beklediğine dikkat çekilerek, çocukların bu sorundan kurtarılması için yatak odalarındaki teknolojik istilanın durdurulması isteniyor. Bunun için ailelerin, çocuklarının yatak odalarından; bilgisayar, bilgisayar oyun konsolları, cep telefonları ve mp3 çalarlar gibi cihazları uzaklaştırmaları gerekiyor.

Araştırmaya göre, çocukların büyük bölümü, 8-9 saatlik uyku yerine geç saatlere kadar ya da gecenin bir yarısı kalkarak televizyon izliyor, müzik dinliyor veya arkadaşları ile mesajlaşıyor ve vücudun ihtiyacı olan uykuyu alamıyor.

Minnesota Üniversitesi Halk Sağlığı Bölümündeki bazı araştırmacıların raporuna göre de odalarında televizyon bulunan çocuklar, bulunmayanlara göre daha çok abur cubur tüketiyor ve daha az fizik kültür aktivitesinde bulunuyor.

Yeditepe Üniversitesi’nde, kök hücre tedavisi sırasında karşılaşılan kanser riskini ortadan kaldıran bir çalışma yapıldı. Çalışma, özellikle yaşlılıkta ortaya çıkan birçok hastalıkta çare olabilecek. Projenin başkanı Prof. Dr. Fikrettin Şahin, “Kök hücre üzerinde eskiden ’virüs’lerle yeniden programlama yapılıyordu. Ama bu çeşitli sorunlara neden oluyordu. Biz dişten alınan kök hücreye ’gen’ nakliyle bunu aşmayı başardık. Kanser riski ortadan kaldırıldı” dedi. Böylece kanser gibi birçok hastalığın tedavisinin yolu açılmış oldu.

GEN TEDAVİSİNİN ÖNÜ AÇILDI

MUCİZE BULUŞA İMZA ATAN EKİP
Yeditepe Üniversitesi Mütevelli Heyeti Başkanı Bedrettin Dalan, Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Genetik ve Biyomühendislik Bölümü Başkanı Prof. Dr. Fikrettin Şahin yönetimindeki bir grup bilim insanının yaptığı yeni programlamayla bundan sonra hücresel gen tedavisinin emniyetli bir şekilde yapılmasının önünün açıldığını bildirdi.

HÜCRELER ÇOĞALIYOR, YENİ HÜCRE YARATILIYOR

Dalan, eskiden insanda sadece göbek bağında ve daha sonra diş kökünde var olduğu ispatlanan kök hücreyi yeniden programlayarak bir nevi embriyonik kök hücre haline getirildiğini hatırlattı. Embriyonik hücrenin özelliğinin çoğalarak, bölünerek, yeni hücreler yaratabilmesi, yani canlıdan canlı yaratma hadisesi olduğunu ifade eden Dalan, tıptaki bu buluşu şöyle anlattı:

KORDON SAKLAMAYA GEREK YOK

Eskiden çocuklar doğunca kordonlar saklanıyordu. Arkadaşların teknolojisiyle bu kordon bankacılığı, diş bankacılığı artık dünyada sonuna gelmiş oluyor. Çünkü şimdi insanın bankası kendi dişinde saklı. Bu ispat edildi.

KANSER DAHİL HER HASTALIĞA ÇÖZÜM

Gen tedavisi yapıldığında kendi içinde başka yan tesirleri olabiliyordu. Kanser ya da başka hastalıklar ortaya çıkıyordu. Yeditepe ekibinin yaptığı yeniden programlamada, bu yan etkiler tamamen ortadan kaldırılmış oluyor. Bunun anlamı da şu; Gen tedavisi dediğinizde kanserden tutun, aklınıza ne geliyorsa bir sürü hastalıkların daha emniyetli bir şekilde hücresel gen tedavisi yoluyla tedavi edilmesinin yolu açıldı. Karaciğer hastalıkları, bir sürü hastalıkların dolasıyla genetik olarak emniyetli bir şekilde tedavi edilebilmesi mümkün.

SİVRİSİNEKLER YOK OLACAK

Dalan, bu teknolojinin dünyada ilk olduğu, son derece geniş araştırmalarla yapıldığını ve bulunduğunu ifade ederek, patent için müracaatın da gerçekleştirildiğini bildirdi. Dalan, insanlık için tehlike oluşturan sivrisinekleri tümüyle yok edecek çalışmaların üniversitede tamamlandığını söyledi. Dalan, ‘’Sivrisineğin larvasını tamamen yok eden çalışmalar bakteriyel çalışma ile bitirildi’’ dedi. Bölüm bünyesinde yapılacak çalışmalar için 60 milyon dolar yatırım yapıldığını kaydeden Dalan, çalışmalar ilerledikçe yatırımlarının artacağını ifade etti.

KÖK HÜCRE NEDİR?

Kök hücreler vücudumuzda bütün dokuları ve organları oluşturan ana hücrelerdir. Bu hücreler sınırsız bölünebilme ve kendini yenileme, organ ve dokulara dönüşebilme yeteneğine sahiptir. Bu özellikleriyle kök hücreler kanser, Alzheimer, diyabet, organ yetmezlikleri, kalp hastalıkları, kemik hastalıkları ve daha birçok alanda kullanıma sahiptirler.

İnternethaber