Dünya genelinde 450 milyonu aşkın insanın ruhsal sorunları bulunduğu, 20 milyonu aşkın kişinin de ruhsal sorunlar nedeniyle yardım arayışı içinde olduğu belirtildi.

Türkiye Psikiyatri Derneği (TPD) Genel Başkanı Şeref Özer, 10 Ekim Dünya Ruh Sağlığı Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada, beden sağlığı ile ruh sağlığının bir bütün olduğunu, beden hastalığı bulunanların ciddi ruh sağlığı sorunlarıyla karşılaşma riski taşıdıklarını söyledi.

Bedensel hastalıkların ve tedavi sürecinin, kişinin duygu ve düşüncelerini etkilediğini ifade eden Özer, ciddi bedensel hastalıkların, insanda belirsizlik, gelecek endişesi, umutsuzluk, ağrı veya ameliyatla başa çıkma, tedaviye alışma, hastalığın yarattığı yeti yitimine uyum sağlama güçlüğü ve başkasına bağımlı olma korkusu yaratabildiğini bildirdi.

Özer, ruh sağlığının genel sağlıkla da bağlantılı olduğunu vurgulayarak, ruhsal hastalığı bulunan kişilerde, bedensel sağlığa yönelik olumsuz-zararlı davranışların artabileceğini, ruhsal sorunlar ile stresin diğer bazı bedensel hastalıklara zemin hazırlayabileceğini ya da var olan bedensel hastalıkların gidişini kötüleştireceğini belirtti.

Her dört kişiden biri ruhsal hastalıklardan etkileniyor

Ruhsal hastalıkların görülme sıklığının yüksek olduğunu ve yaygınlığının arttığını ifade eden Özer, şunları kaydetti:
“Ruhsal hastalıklar tedavi edilmezlerse bireysel, toplumsal ve maddi kayba neden olmaktadır. Yapılan çalışmalara göre, günümüzde insanların yüzde 25′i yaşamlarının bir döneminde ruhsal hastalıklardan etkilenmektedir. 75 yaşına gelmiş kişiler arasında herhangi bir ruh hastalığı yaşamış olanlar yarıdan daha fazladır (yüzde 50.8). Belli bir zaman diliminde nüfusun yüzde 10′unda ruhsal hastalık görüldüğü bildirilmektedir.

Bugün dünyada 450 milyonu aşkın insanın ruhsal sorunları bulunduğu, 20 milyonu aşkın kişinin de ruhsal sorunlar nedeniyle yardım arayışı içinde olduğu bilinmektedir. Birçok birey ruhsal davranışsal sorunları nedeniyle birinci basamakta yardım aramaktadır. Birinci basamak sağlık kuruluşlarına yaklaşık her dört kişiden birinin ruhsal sorunlar nedeniyle başvurduğu ve yeterli tedavi hizmeti alamadığı bilinmektedir. Ruh sağlığı sorunu bulunanların en az bir yakını olduğu düşünülürse ruh sağlığı sorununun toplumun önemli bir kesimini, hatta tamamını doğrudan ilgilendirdiğini söylemek abartı sayılmamalıdır.”

Ruhsal hastalıklar yeti yitimine yol açıyor

Özer, ruh sağlığı sorunlarının, kişinin kendinden beklenen iş, okul, ev, toplumsal roller ve kendine bakabilme işlevlerini giderek yitirip üretici niteliğini ve sosyalliğini kaybetmesi ve görevlerini aksatması anlamına gelen yeti yitimine yol açtığına işaret etti.

Dünya Sağlık Örgütünün (DSÖ) araştırmasına göre, “dünyada yeti yitimine en çok yol açan 10 hastalıktan beşini ruhsal hastalıkların oluşturduğunu” dile getiren Özer, “Bu hastalıklar sırasıyla depresyon, alkol kullanımı, bipolar bozukluk, şizofreni ve obsesif kompılsif bozukluklardır. Anksiyete bozuklukları, depresyon, bipolar bozukluklar ve şizofreni, yeterince tedavi edilemediği zaman daha çok işlev ve iş gücü kaybı ve ailesel sorunlara yol açmakta, hastalığın yaygınlığının ve tedavi maliyetlerinin artmasına neden olmaktadır” uyarısında bulundu.

Özer, DSÖ’nün öngörülerine göre, “Depresyonun, 2020′de kadınlarda ve gelişmekte olan toplumlarda başta gelen yeti yitimine yol açan hastalık olacağına” dikkati çekerek, “Ayrıca 2020′de tütün kullanımına bağlı hastalıklardan kaynaklanan yeti yitiminin de önüne geçeceği öngörülmektedir. Ülkemizin 15-55 yaş arasındaki nüfusunda da en yaygın hastalıklar içinde depresyon ve anksiyete bozuklukları ilk beşte yer almaktadır. Bunlar sırasıyla, enfeksiyon, mide-bağırsak sistemi, tansiyon yüksekliği, eklem hastalıkları ile depresyon ve anksiyete bozukluklarıdır” diye konuştu.

Kentleşme ve nüfus artışı gibi nedenlerle ruhsal sorunu olanların damgalanması ve dışlanmasının toplumsal boyutta sorunlara yol açtığına dikkati çeken Özer, “Damgalama ve dışlama, ruh sağlığı sorunu olanların tedavi başvurusundan kaçınmasına yol açmaktadır” dedi.

Özer, Türkiye’de ruh sağlığı hizmetlerinin yetersiz olduğunu öne sürerek, şöyle devam etti: “Ülkemiz, ruh sağlığı hizmetlerine ayrılmış yatak sayısı bakımından Avrupa ülkelerinin çok gerisindedir. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, ülkemizdeki ruh sağlığı yatağı, olması gerekenin onda biridir (7 bin/70 bin). Ülkemizde yüz bin kişiye düşen ruh sağlığı uzmanı sayısı 1.6′dır. Uzmanlık eğitimi almakta olan asistan hekimler eklendiğinde bu sayı 2′nin biraz üzerine çıkmaktadır. Bu, dünya ortalamasının yarısı, Avrupa ortalamasının ise ancak altıda biridir. Çocuk ruh hekimlerinin oranı ise çok daha düşüktür (bir milyon nüfusa 2). Aynı şekilde ruh sağlığı hemşiresi, sosyal hizmet uzmanı, psikolog gibi diğer ruh sağlığı çalışanları sayısı da oldukça düşüktür.”

Merkez Bankası gecelik borçlanma faizini beklentiler ile paralel olarak 50 baz puan indirdi.

Yapılan indirime göre, gecelik faiz oranları borçlanmada yüzde 8.75′e, borç vermede ise yüzde 11.25′ye çekilmiş oldu.

Dünyada yaşanan küresel kriz nedeniyle, büyümenin yavaşlamasına paralel olarak önlemler alan Merkez Bankası, bu kararı ile son 8 ayda 7.75 puanlık faiz indirimi gerçekleştirmiş oldu.

Küresel krize karşı harekete eçen otomobil devleri birleşme kararı aldı. Ayrıntılar bir ay içinde netleşecek.

Otomobil üreticileri Porsche ve Volkswagen birleşecek.

Porsche’den yapılan açıklamada, iki şirket yönetimi arasında haftalar süren görüşmelerin ardından Volkswagen ile birleşme konusunda anlaştıklarını söyledi.

Açıklamada, şirketin, ”bütünleşmiş imalatçı bir grubu yaratmayı” istediği belirtildi.

Grubun nasıl şekilleneceği gelecek 4 hafta içinde belirlenecek.

Her geçen gün krizin etkilerini daha çok hisseden otomotiv sektörü bir yandan hurda indirimini diğer yandan da yeni modelleri bekliyor. 2009’da 100 yeni model yollara çıkacak.

Küresel krizi belki de en şiddetli yaşayan sektör otomotiv. Kasım ayında yüzde 25.8 daralan iç pazar, otomotivcilerin son 10 günlük süreçten beklentilerini üst düzeye taşıdı. 2009’u bekleyen otomotivcilerin bir gözü de ABD’den gelecek haberlerde.

Olası bir iflas durumunda otomotivinde tüm dengeler değişebilir. Ülkemizde de birbiri ardına üretime ara veren hatta işçi çıkarmaya başlayan otomotivciler, umudunu hurda indirimi ve 2009’da çıkacak yeni modellere bağlamış durumda. Hurda indiriminde devletin kararı bekleniyor.

Yeni modeller ise yollarda boy göstermek için adeta gün sayıyor. Türkiye yollarına 2007’de 74, bu yıl ise yine 70’in üzerinde yeni model çıktı. 2009 yılında ise tam 100 yeni model, krizin açtığı yaraları sarmak için otomotivcilere destek verecek. Audi: Q7 V12 TDI’nin yanı sıra, Q5 2.0 TDI S Tronic, S4 ailesi, A5 Cabrio ve Sportback, A3 1.6 TDI ve A4 Allroad satışa sunulacak. Alfa Romeo: MiTo, hem otomatik şanzıman hem de yeni motora kavuşacak. Bmw: Z4, X5 ve X6’nın M modelleri ve X1 2009’da geliyor.

Citroen: Fransız marka, C3 Picasso’yu pazara sunacak. Ford: Ocakta Ka’nın satışına başlanacak. Fiesta 3 kapı seçeneğine, Mondeo ise S modeline kavuşacak. Focus ST de bu modellere katılacak.

Fiat: Linea’ya 1.6 litrelik dizel versiyon eklenecek. 500’e ise cabrio versiyon geliyor.

Honda: Yeni City, hibrid model Insigh ve Civic HB’ye 1.4 litrelik (100 beygir) motor geliyor.

Mazda: Makyajlı Mazda3 satılmaya başlanacak. Ayrıca otomatik Mazda2 ve dizel motor seçeneklere ekmleniyor.

Mercedes: En büyük yenilik E sınıfı, E Coupe ve makyajlı S sınıfı olacak.

Nissan: Qashqai+2 2009’da geliyor.

Opel: Insignia şubatta yeni nesil Astra’ ise yıl sonunda piyasada olacak.

Peugeot: Fransız markanın en büyük yeniliği 308 CC.

Renault: Türkiye’nin en çok satan otomibillerinden Megane’ın yeni nesli ve Laguna Coupe markanın en önemli kozları.

Seat: Ibıza’nın Sport Coupe ve Cupra modelleri pazardaki yerini alacak. Markanın orta sınıf sedan aracı Exeo ise üçüncü çeyrekte aileye katılacak.

VW: Markanın 2009’daki en önemli yeniliği yeni nesil Polo olacak.

500 BiN EUROLUK BENTLEY MÜŞTERiSiNi BEKLiYOR

2009’da piyasaya sürülecek yeni modeller arasında lüks spor otomobiller de yer alıyor. Bentley, üç yeni modelini sipariş üzerine Türkiye’ye getirecek. Flying Spur ve Flying Spur Speed’in yanı sıra fiyatının 500 bin euro seviyesinde olması beklenen Azure T de sipariş üzerine ülkemiz yollarında boy gösterecek. İtalyan Ferrari, Autoshow’da tanıttığı California’nın satışına şubatta 350 bin eurodan başlıyor.

Diğer İtalyan Lamborghini de Gallardo LP 560-4 ile otomobilseverlerin rüyalarını süsleyecek. Bu aracın da fiyatının 350 bin euro seviyesinde olması bekleniyor. Porsche ise merakla beklenen 5 kapalı modeli Panamera’yı 2009’da pazara sunacak. Alman marka ayrıca makyajlı Boxster, Cayman ve 911 Turbo’nun da önümüzdeki yıl satışına başlayacak.

UCUZ MODELLER GÖZDE

Türkiye’de satışa sunulacak 100 model arasında ucuz otomobiller de var. Önümüzdeki yıl da gözde olması beklenen uygun fiyatlı markalardan Chery, Tiggo3 ve Alia’nın 1.6 litrelik versiyonlarında otomatik şanzıman sunmaya başlanacak. Ayrıca marka Kimo, Hero, Sport, Taxim, M11, M12 ve Faira modelleri de Türkiye pazarına sunacak.

Dacia, makyajlanan Logan MCV’yi, Daihatsu, makyajlı Terios ve Sirion’u satışa sunmaya hazırlanırken Çinli Great Wall Florid ve Hover modelleriyle Türkiye pazarına giriş yapacak. Hyundai, Getz’in yerini alacak i20’yi, Kia Soul ve Forte isimli iki yeni modelini, Proton da Saga ve Persona’yı pazara sunacak. Merakla beklenen Suzuki Splash ile yenilenen Tata Indica ve Indigo da uygun fiyata otomobil almak isteyenlerin gözdeleri olacak.

Küresel krizin etkilerini hafifletmek için hazırlanan ekonomik paketin içerisine 5 puanlık Gelir Vergisi indirimi de konuyor. İndirim gerçekleşirse asgari ücretli 12, memur 48 YTL kriz zammı almış olacak.

Ekonomik paketin içi zenginleşiyor. Pakete, Gelir Vergisi oranlarında 5 puanlık indirim, 1 yıl ve daha uzun vadeli mevduattan vergi alınmaması ve 18 aylık vergi ödeme kolaylığı süresinin uzatılması gibi düzenlemeler de ekleniyor. Vergi indirimi gerçekleşirse yıllık bazda asgari ücretlinin geliri 144 lira, memurun geliri ise 576 lira artacak. Bin liralık mevduatını bankada bir yıl tutan vatandaş da 150 lira vergiden kurtulacak.

BEYİN FIRTINASI

Ekonomik paketin içini doldurmak amacıyla önceki gün Hazine Müsteşarlığı ile Merkez Bankası’nda iki ayrı toplantı yapıldı. Hazine’deki paket toplantısı “arama konferansı” benzeri bir yöntem izlenerek beyin fırtınası şeklinde gerçekleştirildi.

Bürokrat ve teknisyenler gruplara ayrılarak paket için çeşitli önerilerde bulundular. Her bir grupta üzerinde uzlaşılan öneriler Başbakan Tayyip Erdoğan’ın onayına sunulmak üzere bir araya getirilerek ana paket oluşturuldu. Hazine’deki toplantılarda, tıpkı ABD ve İngiltere’de olduğu gibi daralan piyasaların açılması ve büyümenin tüketim yoluyla artırılmasına yönelik öneriler ağırlık kazandı.

GELİR VERGİSİ İNSİN

Bu çerçevede ücretlilerin gelirlerinin artırılması için Gelir Vergisi’nde indirim yapılması önerildi. Ancak Maliye yetkilileri, Gelir Vergisi oranlarında 5 ila 10 puanlık indirimi de içeren reform tasarısını 2010 yılına ertelemek zorunda kaldıklarını bildirdiler. Bunun üzerine, reforma dokunulmaması, ancak oran indiriminin bu yıl yapılması önerisi benimsendi.

İŞÇİ VE MEMURA FIRSAT

Pakete öneri olarak yazılan bu düzenlemenin, Meclis’te görüşülen bir yasanın içerisine eklenerek kısa sürede çıkarılabileceği belirtildi. Yetkililer, halen yüzde 15 olan Gelir Vergisi alt diliminin yüzde 10’a indirilmesiyle asgari ücretlilerin aylık 12 lira, net maaşı bin lira olan işçi veya memurun da aylık 48 lira ilave gelir elde edeceğini bildirdiler. Yüzde 35’lik Gelir Vergisi üst dilimi ise Maliye’nin inisiyatifine bırakıldı. Bu arada memura bir müjde de bayram öncesinde geldi. Memurlar 15 Aralık’taki maaşlarını 2 Aralık’ta avans olarak alacaklar.

Türk Telekom Genel Kurulu dün Ankara’da yapıldı. Bu nedenle, şirketin Yönetim Kurulu basın mensuplarıyla bir sohbet toplantısı düzenledi. Burada bir dizi açıklama yapan Üst Yönetici (CEO) Paul Doany, 2008 için belirledikleri tüm hedefleri tutturduklarını belirterek, “Biz bu başarıları 37 bin çalışanımızla birlikte elde ettik” dedi.

2300 ELEMAN ALDIK

Doany, yaşanan küresel krizin yeni hedeflerini de değiştirmediğini belirterek şöyle devam etti: “Yatırım harcamalarımız 1 milyar YTL oldu. Yatırım giderlerimizin yıl sonunda 1.7 milyar YTL’yi bulmasını bekliyoruz. Gelecek yıl yapacağımız yatırımlar bu yılkinden az olmayacak. Bu yıl 2 bin 300 yeni eleman da aldık. Eleman almaya da yatırım yapmaya da devam edeceğiz.”

PARAM OLURSA TT HİSSESİ ALACAĞIM

Oger Telekom ve Türk Telekom Yönetim Kurulu Başkanı Mohammed Hariri de, olası yeni yatırım fırsatlarıyla ilgilendiklerini kaydederek dünyadaki finansal durum nedeniyle yakın zamanda daha iyi fırsatlar çıkabileceğini düşündüğünü dile getirdi. Türkiye’nin iyi bir pazar olduğunu, elinde nakdi olanlar için daha iyi yatırım fırsatları bulunduğunu kaydeden Hariri şunları söyledi: “Son üç yılda Türkiye’ye 7 milyar dolar yatırım yaptık. Diğer fırsatlarla da ilgileniyoruz. Borsadan biraz daha Türk Telekom hissesi almak konusunda da çok hevesliyim. Ama hiç param kalmadı. Param olunca alacağım.”

Tivnikli yönetimde

Son dönemde Telekom’un gizli ortağı olduğu yönünde haberlerle gündeme gelen Abdullah Tivnikli de yeni yönetiminde yerini aldı. Hariri bu konuda şunları söyledi: “Biz ilk geldiğimizde Türkiye’yi bilen Kuveyt Türk ile çalışmak istedik. Kuveyt Türk’te olan Tivnikli’ye de yönetim kurulu üyeliği teklif ettik ama kabul etmedi. Daha sonra bize danışman olarak yardım etti. Şimdi ikna ettik ve yönetime geldi. Gizli bir ortaklığı yok. Ayrıca, yönetimde yakışıklı biri olmasını da istedik.”Siyaset yapmıyoruz bize saldırı etik dışın Türk Telekom Üst Yöneticisi Paul Doany, son dönemde siyasi partilerden gelen eleştirileri “politik saldırı” olarak değerlendirip, “Biz politikacı değiliz. Hükümete yapılacak saldırı bizim üzerimizden yapılmasın. Bu saldırılar etik dışıdır” dedi. Doany, şöyle devam etti: “Bu şirkete saldırmak doğru yol değil. Burada kanun dışı hiçbir saldırıyı kabul etmeyeceğiz ve buna karşı gerekeni yapacağız. Saldırmak istiyorsanız seçim sandığında karşılaşın. Biz siyaset yapmıyoruz. Biz Türkiye’nin seçtiği partiye saygı duyuyoruz. Bizim cevap verme hakkımıza saygı gösterin. Tüm mevzuata uygun hareket ediyoruz.

Küresel kriz, Türkiye’de de vatandaşın zor günleri en az hasarla atlatmak için önlemler almasına neden oluyor. Yapılan bir araştırmaya göre tükecilerin yüzde 55’i Kurban Bayramı ve yılbaşı harcamalarını azaltmayı planlıyor.

Danışmanlık şirketi Deloitte, dün “Yılsonu Alışveriş Harcamaları Anketi 2008” raporunu yayınlandı. Yapılan açıklamaya göre Türkiye’nin de içinde yer aldığı Avrupa’nın 16 ülkesini ve Güney Afrika’yı kapsayan araştırma, ekonomik kriz koşullarında yılsonu alışveriş hazırlıklarını değerlendirdi.

EN İHTİYATLI TÜRKLER

Araştırmada alınan sonuçlar Avrupa’da yılsonu alışverişleri konusunda en ihtiyatlı yaklaşımın Türk tüketicilerden geldiğini ortaya koydu. Türkiye’de araştırmaya yanıt verenlerin yüzde 55’i Kurban Bayramı ve yılbaşı alışverişi için ayırdıkları bütçeyi kıstıklarını açıkladı.

Türk tüketicilerin bu yılsonunda yapacağı hediye harcamalarının geçen yılsonuna göre yüzde12,8 düşmesi bekleniyor. 2008’in eylül ve ekim aylarında gerçekleştirilen araştırmaya Türkiye’den katılanların yüzde 77’si Türk ekonomisinin durgunluk içinde olduğunu ifade ederken, yüzde 68’i ise ekonominin 2009 yılında daha da kötüye gitmesini beklediklerini vurguladı.

ENERJİ GİDERİ BÜYÜK KORKU

Yine araştırmaya göre, Türk tüketicilerin yüzde 52’si yüksek enerji ve gıda fiyatları yüzünden yıl sonu alışveriş bütçelerini kısacaklarını ifade ederken, Avrupalılar’ın yüzde 64’ü enerji fiyatlarındaki artışın satınalma güçlerine olumsuz yansıyacağını düşünüyor.

Türkiye’de enerji fiyatlarındaki artış nedeniyle satınalma gücünün düşeceğini düşünen kesimin oranı ise yüzde 77 ile rekor kırıyor. Gıda fiyatlarındaki artış beklentisi nedeniyle katılımcıların yüzde 32’si yiyecek/ içecek ve hediye alışverişlerini azaltacaklarını ifade ediyor.

HEDiYEDEN KISILACAK

Türk tüketiciler bütçelerine sadık kalabilmek için bayram ve yılbaşı hediyesinden kısıp bu bütçeyi yıl sonu kutlamaları için gereken gıda maddelerine ayırmayı planlıyor. Kısıtlamanın kendini daha çok lüks mallarda, büyük markalar ve büyük ev eşyaları gibi segmentlerde hissettirmesi bekleniyor. Araştırmaya göre hediyelik eşya satışlarının yüzde 12,8 azalması bekleniyor.

Küresel kriz, reel sektör anlamında, tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de ilk olarak otomotiv sektörünü etkilemeye başladı.

Uzun zamandır, iç piyasadaki daralma nedeniyle daha çok ihracatla yol olan otomotiv sektörü, bu alandaki daralmayı hissetmeye başladı. 1.1 milyon adetlik üretim gücü olan, 120 bin kişiye istihdam olanağı sunan sektörün büyük oyuncularının çeşitli önlemler almaya başladığı görülüyor. Son olarak Oyak Renault, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı tatiliyle birlikte üretime 3 günlüğüne ara verdi. Buna karşın, yaklaşık 6 bin kişinin çalıştığı fabrikada, işçi çıkarmanın şimdilik gündemde olmadığı öğrenildi.

TOFAŞ’TA ASKERLİK KRİTERİ

Yine sektörün önemli oyuncularından TOFAŞ, İMKB’ye yaptığı açıklamada, 2008 yılı başında öngördüğü sipariş artışlarının gerçekleşmemesi nedeniyle, kendi isteğiyle işten ayrılmak isteyen personelinin çıkışlarını serbest bıraktığını, son bir yıl içinde istihdam edilen ancak henüz askerlik hizmetini ifa etmemiş personelinin iş akitlerini de feshettiğini duyurdu.

FORD DA ARA VERDİ

Ford Otomotiv de, talep düşüşü nedeniyle 25 Ekim’den bu yana üretime ara verdi. Ara 2 Kasım’a kadar sürecek. Daha önce Toyota da üretime 15 gün ara vermişti. Otomotiv sektörü 2001 krizinde, üretimi durdurma, ücretli izin, az çalışma gibi yollara başvurmuş, işçi sendikalarıyla sorunun aşılmasına yönelik çalışmalar yapmışlardı. İşçi çıkarma ise çok başvurulan bir yöntem olmamıştı.

iSTiHDAMDA RADiKAL ÖNLEM iÇiN ERKEN

BUGÜN’ün sorularını yanıtlayan Otomotiv Distribütörleri Derneği Başkanı İbrahim Aybar, bugün için Türk otomotiv sektörünü doğrudan etkileyen sıkıntılar yaşamandığını ancak sektörün muhtemel daralamaya karşı yeni planlar yaptığını belirtti. “Şu anda endüstri açısından üretime uzun soluklu ara verilmesi gündemde değil” diyen Aybar, şöyle devam etti:

CAZİP FİYAT PEŞİNDEYİZ

“Sektör dış pazarlardaki daralmalara karşı telafi edici nitelikte iç pazar verimini artırıcı görüş ve öneriler üzerinde çalışmakta olup, imkanlar ölçüsünde bunları kamu otoriteleriyle paylaşmaktadır. Bu kapsamda tüketiciler üzerindeki vergi yükünün azaltılmasına ve satış fiyatlarının daha cazip hale gelmesine yardımcı olacak önlemler üzerinde duruluyor.” Aybar, yaşlı araçları piyasadan çekmeyi hedefleyen teşviğin de satış alanı açacağını düşünüyor. Sektör çalışanlarının durumuyla ilgili yorum yapan Aybar, “Bu aşamada istihdamda daralmaya yönelik radikal adımlardan bahsetmek için zamanın erken olduğunu ifade etmek gerekiyor” dedi.

ÖTV İNDİRİMİ YETMEYECEK

Bu arada, bazı otomotiv sektörü temsicileri ise bankaların kredi vermede iştahlı davranmadığı, sıkıntılar ve doların yükselişi nedeniyle maliyetlerin yüzde 20 yükseldiğini, bu nedenle yüzde 4- 5 ÖTV indiriminin yaraya merhem olmayacağını söyledi.

İnşaat sektöründe yaklaşık 16 aydır süren durgunluk sonucu standart 3+1 dairenin Haziran’da 110-130 bin YTL arasında olan fiyatı, şimdi 80 bin YTL’leri gördü.

İnşaat Mühendisleri Odası Konya Şube Başkanı Uğur İbrahim Altay, konut fiyatlarının yüzde 20-25 oranında gerilediğini belirterek, standart 3+1 dairenin haziranda 110-130 bin YTL arasında, şimdi ise 80-100 bin YTL arasında satıldığını söyledi.

Altay, inşaat sektöründe yaklaşık 16 aydır bir durgunluk yaşandığını, insanların konut almak için doğru zamanı beklediklerini söyledi. Kimsenin parayı konuta bağlamak istememesini normal karşılamak gerektiğini ifade eden Altay, “Ülkedeki tüm ekonomistler herkesin nakitte kalması gerektiğini söylüyor. Böyle olunca herkes elindeki parayı tutuyor. Bu piyasayı daha kötü bir krize itiyor. Herkes nakitte kalırsa kimsenin yaptığı işi paraya çevirmesi mümkün olmaz. Aslında biraz kendi kendimize ediyoruz. Bu bir kısır döngü. Reel ekonominin dengesi de bozuluyor” diye konuştu.

Nakitte kalınmasının piyasanın genel yapısını çok ciddi anlamda olumsuz etkilediğini bildiren Altay, şunları kaydetti:

“Tabii çok kahramanlık yapmadan insanların işlerine güçlerine devam etmesi lazım. Biz konut üretmeye devam etmeliyiz. Bir süre sonra daha kötü bir krizle karşılaşmamak için üretmeliyiz. Konut fiyatları geri çekilmiş durumda. Piyasa açılırsa bu fiyatların üzerine en az bir yüzde 20 oranında zam gelecektir. Konut fiyatları yüzde 20-25 oranında geriledi. Standart 3+1 daire haziranda 110-130 bin YTL arasında satılırken, şimdi 80-100 bin YTL arasında satılıyor. Aslında, bunlar maliyetlere çok yakın rakamlar.”

Konut satışlarında sıkıntı yaşadıklarını bildiren Altay, “Ürettiğinizi satamayınca yenisini üretmenin anlamı yok. Buna sermayenin yetmesi de mümkün değil. Bu yıl odamızdan vize edilen projelerin metrekaresi yüzde 30 civarında düşmüş durumda. Yine 2007 yılının ilk 9 ayında 3 milyon 305 bin metrekare inşaat alanı yapılmışken, 2008′in aynı döneminde bu rakam 2 milyon 642 bine geriledi” dedi.

‘YÜKSELEN FAİZ ORANLARI PİYASAYI KİLİTLEDİ’

Altay, küresel krizin, sektördeki krizin tuzu biberi olduğunu dile getirerek, “Faiz oranlarının yükselmesi piyasayı kilitledi. Bazı bankalarda faiz oranlarının yüzde 32′lere çıktığını görüyoruz. Bu ne akla uygun ne de mantığa. Bu faiz oranlarıyla bu işin sürmesi mümkün gözükmüyor. Devletin bir yapılandırmaya gitmesi lazım. Konut kredilerini finanse etmesi lazım” diye konuştu.

Bu ortamda sakin olunması gerektiğini ifade eden Altay, şöyle devam etti:

“Aslında Türkiye bu küresel finansal krizden en az etkilenen ülkelerden birisidir. Rusya’da borsalar kapalı. Çok ciddi manada krizle uğraşıyorlar. Bizim merkez bankamız bankaların fonlanmasıyla ilgili bir açıklama yapma gereği hissetmedi. ABD ve Avrupa’da ise trilyon dolarlara varan fonlamalar yapıldı. Biraz da bardağın dolu tarafını görmek lazım. Çok fazla karamsarlığa kapılmamak gerektiğini düşünüyorum. İnşaat sektöründe olduğu gibi bir çok sektörde sıkıntılar var ancak Türkiye’nin ekonomisinin iyi durumda olduğunu düşünüyorum. Çok ciddi sıkıntılar olacağını sanmıyorum.”