ocuumuz var ve can覺m覺zdan daha k覺ymetli. Ve en b羹y羹k amac覺m覺z 癟ocuumuza iyi bir eitim ve terbiye verebilmek. 羹nk羹 o 羹zerine titrediimiz, masum y羹zl羹, sevimli yavrular覺m覺z b羹y羹d羹k癟e 羹z羹nt羹lerimizin nedeni olabilir. Bu sebeple onlar覺n zihinsel ve karakteristik geliimlerinin ilk d繹nemlerini 癟ok iyi tahlil etmemiz ve t羹m b羹y羹me evrelerinde yerinde ve doru m羹dahaleler yapmam覺z gerekir. Peki bu doru m羹dahaleler nelerdir, ne zaman ve nas覺l yap覺l覺r?
Son y覺llarda 癟ocuk eitimi 羹zerine bir hayli kafa patlat覺l覺yor. Konu ile ilgili yaz覺lan makaleler ve yay覺nlanan kitaplar, 癟ocuunun eitimi konusunda endie ve kayg覺 duyan ebeveynler i癟in adeta bir rehber niteliinde. Ancak yay覺nlanan bu 癟ou kaynak kitap ve makaleler maalesef kendi k羹lt羹r mecram覺z覺n bir hayli d覺覺nda. zellikle bat覺 toplumlar覺n覺n 癟ocuk eitimi konusundaki 癟al覺ma ve tecr羹belerine dayanan bu yakla覺mlar maalesef 癟ou zaman parlak ve tatmin edici sonu癟lar vermiyor.
Bunun yan覺 s覺ra 癟ocuumuza kendi k羹lt羹r deerlerimiz 癟er癟evesinde uygulad覺覺m覺z eitim ve terbiye de toplumsal geliim ve etkileimlerine nazaran geri ve yetersiz kalabiliyor. 襤te bu iki nedenden 繹t羹r羹 s羹re癟 i癟erisinde 癟ocuk eitimi konusunda bir癟ok yanl覺覺 doru olarak sistemletirmi bulunuyoruz. O zaman bu doru bilinen yanl覺lar覺 nas覺l tespit edecek ve uygulama sahas覺ndan ar覺nd覺raca覺z? 襤te bu soruya Pedaog Adem G羹ne yan覺t bulmaya 癟al覺m覺 ve ocuk Eitiminde Doru Bilinen Yanl覺lar adl覺 bir kitaba imza atm覺.
Adem G羹nein Nesil Yay覺nlar覺ndan 癟覺kan kitab覺nda ilgin癟 tespitler yer al覺yor. rnein 癟ocuk ba覺ml覺l覺覺. Yazara g繹re 癟ou anne baba 癟ocuklar覺na kar覺 besledikleri youn sevgi nedeni ile ba覺ml覺 hale geliyor ve bu fark覺nda olunmayan ba覺ml覺l覺k 癟ocuun geliim evresinde riskli bir tak覺m kal覺tsal sorunlara neden oluyor. Tabi biz bunun fark覺nda bile olmuyoruz.
襤te kitaptan birka癟 癟arp覺c覺 b繹l羹m
Hi癟bir 癟ocuk bir dieri ile ayn覺 deildir. Nas覺l ki g繹ky羹z羹nden d繹k羹len milyarlarca kar tanesi birbirine benzedii halde, hi癟biri birbirinin ayn覺 deilse her bir 癟ocuk da bir die簫rinden farkl覺d覺r. Hepsi ayr覺 karaktere sahiptir. Bu karde bile olsa.
Eer 癟ocuklar覺n bu farkl覺l覺klar覺 g繹z 繹n羹ne al覺nmadan, karakterleri tan覺nmadan 癟ocuk terbiyesine soyunulur ise ahin karakterli bir 癟ocuk, bir s羹re sonra korkak bir kargaya d繹n羹me riski ta覺r. Nas覺l m覺?
Yaral覺 ahin kuu, bir yal覺 kad覺n覺n bah癟esine kondu. Yal覺 kad覺n perian g繹r羹n羹ml羹 ahine ac覺d覺, merhamet etti ve ya簫n覺na ald覺.
A癟 ahinin 繹n羹ne 癟ocuklar覺 i癟in haz覺rlad覺覺 hamur bulamac覺n覺 koydu. ahinin birden 繹n羹ne konan tasa gagas覺n覺 dald覺rmas覺yla ba覺n覺 sallayarak geri 癟ekmesi bir oldu. 羹nk羹 ahin et yerdi; bu y羹zden de hamur bulamac覺n覺 yiyemedi.
Yal覺 kad覺n, ahinin bu halini g繹r羹nce 羹z羹ld羹; Vah! dedi. Gagan uzam覺, k覺vr覺m k覺vr覺m olmu. Yumuac覺k bir ha簫mur bulamac覺n覺 bile yiyemez olmusun. Senin 繹nceki sahibin hi癟 mi Allahtan korkmazd覺 ki u gagan覺 d羹zeltmemi dedi ve eline ald覺覺 k繹r makas ile ahinin gagas覺n覺 kes簫me簫ye 癟al覺t覺.
ahin yal覺 kad覺n覺n elinden kurtulmak i癟in 癟覺rp覺nsa da nafile, ka癟amad覺. Sonunda yal覺 kad覺n ahinin gagas覺n覺 kesti.
ahin 癟覺rp覺n覺rken yal覺 kad覺n, ahinin kanatlar覺n覺 g繹rd羹. Vah dedi. Senin eski sahibin sana hi癟 bakmam覺, u kanat簫lar覺n ne hale gelmi? Kimi uzun kimi k覺sa kalm覺色
Bu d羹羹nceyle eline makas覺 alarak ahinin g羹zelim kanatlar覺n覺 d羹zeltmeye balad覺. ahin ac覺 ile k覺vrand覺, 癟覺rp覺nd覺… aresizce pen癟elerini kad覺n覺n koluna att覺 ve t覺rnaklar覺n覺 kad覺n覺n koluna ge癟irdi. Yal覺 kad覺n ahinin kanatlar覺n覺 g羹ya d羹zeltirken koluna batan t覺rnaklar覺 g繹rd羹. Vah, vah! nceki sahibin ne kadar merhametsizmi. Bir kere bile t覺rnaklar覺n覺 kesmemi. T覺rnaklar覺n ne de 癟irkin olmu dedi ve elindeki makas ile ahinin av avlamakta kulland覺覺 pen癟elerini s繹kt羹 att覺.
Cahil, yal覺 kad覺n覺n elinde rezil olan ahinin g繹zleri doldu.
Yal覺 kad覺n, ahinin bu hali g繹r羹nce hiddetlendi:
Kimseye iyilik yaram覺yor ki Ben iyilik yap覺yorum, ku al覺yor dedi ve elindeki kuu Git hadi bildiin yere diyerek kald覺rd覺, havaya att覺.
ahin 癟覺rp覺nd覺 u癟mak i癟in; ama kanatlar覺 kesilmiti bir kere, u癟amad覺. Ac覺 ile yere inmek istedi, t覺rnaklar覺 s繹k羹lm羹t羹 ye簫re de konamad覺. Kendini yan 羹zeri bir kul羹beciin arkas覺na att覺.
Koca koca avlar覺, g繹ky羹z羹nde s羹z羹le s羹z羹le avlayan cesur ahin kuu, cahil kad覺n覺n elinde korkak bir kargaya d繹n羹簫m羹t羹
襤te bir癟ok anne baba da bu bilgisiz kad覺n gibi 癟ocuklar覺簫n覺 yeterince tan覺yamad覺klar覺 i癟in ellerindeki ahin bak覺l覺 癟o簫cuklar覺, kargaya 癟eviriyorlar ve bunu fark etmiyorlar. H璽l簫bu簫ki 癟o簫cuk terbiyesinin birinci ve en 繹nemli maddesi 癟ocuu tan覺簫mak簫t覺r.
ocuu tan覺mada, baar覺 m覺 baar覺s覺zl覺k m覺 繹l癟羹簫 olma簫l覺?
ocuunun eitimi konusunda tavsiyeler isteyen bir anne:
K覺z覺m Tarih ve 襤ngilizcede 癟ok zay覺f. 襤stemeye istemeye 繹zel derse g繹nderiyorum. Bu da onu 癟ok yoruyor. Onu motive edebilmem i癟in ne tavsiyelerde bulunursunuz, diye sormutu
Bense bu k覺z 癟ocuunun hangi derslerde iyi olduunu merak etmi ve sormutum. Anne:
Matematikte 癟ok baar覺l覺d覺r k覺z覺m, demiti.
Peki, neden k覺z覺n覺z覺 matematikte 繹zel derse yazd覺rm覺yorsunuz, diye sorduumda ise anne, omuz silkerek:
Gerek g繹rm羹yoruz, 癟羹nk羹 k覺z覺m 癟ocukluundan beri matematik dersinden hep on 羹zerinde on al覺r, demiti
a覺rm覺t覺m annenin Gerek g繹rm羹yoruz deyiine 羹nk羹 bu anne, k覺z覺n覺n baar覺s覺z olduu derslere verdii 繹nemi, baar覺l覺 olduu derse g繹stermiyordu. H璽lbuki bu 癟ocuun kabiliyeti, matematik sahas覺nda ayan beyan ortaya 癟覺k簫m覺t覺. Anne k覺z覺n覺n bu baar覺s覺n覺 Gerek yok diye ge癟itiriyordu
Hem kendinize hem de etraf覺n覺zdaki ebeveynlere bak覺n, ayn覺 繹rnekteki bu anne gibi davrand覺覺n覺z覺 fark edersiniz. Genelde 癟ocuklar覺n baar覺s覺z olduklar覺 alanlarda daha fazla yard覺ma ihtiya癟 duyduklar覺 d羹羹n羹l羹r ve bu sahalar takviye edilir. Oysa as覺l 繹nemli olan baar覺l覺 olduu alanlarda destek g繹rmesidir.
Ne yaz覺k ki g羹n羹m羹z eitim sistemi, her eyden bir ey 繹retmeye y繹nelik olduu i癟in bir eyden her eyi bilmeye y繹nelik kabiliyet ta覺yan 癟ocuklar arada kaybolup gitmekteler. H璽lbuki anne babalar, 癟ocuklar覺n覺n baar覺s覺zl覺覺na dikkat 癟ektii ve 繹zen g繹sterdii kadar (ve hatta daha da fazla) 癟ocuklar覺n覺n baar覺l覺 olduklar覺 sahalara da eilmeli, onlar覺n meyillerini takip etmeli, o konularda yollar覺n覺 a癟mal覺, destek vermeliler
ocuklara Kendine G羹venmeyi retmek Doru mu?
Anne-babalar覺n en b羹y羹k isteidir geride kalan 癟ocuklar覺n覺n kendi ayaklar覺n覺n 羹zerinde durabilecek kabiliyete eri簫me簫si. Kimi zaman 繹z g羹ven kimi zaman da kendine g羹ven diye tarif edilen bu terbiye y繹ntemi ne kadar dorudur? Bir癟ou yabanc覺 eser olan, Kendine g羹venen 癟ocuk nas覺l yetitirilir? konulu kitaplar, bizim terbiye metodumu簫za ne kadar uygundur? Ya da soruyu farkl覺 bir bi癟imde sorar簫sak kendine g羹venen 癟ocuk yetitirmek doru mudur?
Bat覺 kaynakl覺 pedagoglar, terbiye a癟覺s覺ndan sal覺kl覺 bir 癟ocuu tarif ederken kendi ayaklar覺 羹zerinde durabilen ve hayat覺n覺n geri kalan k覺sm覺n覺 kimseye muhta癟 olmadan y羹r羹tebilecek cesareti kendinde bulan 癟ocuk, sal覺kl覺 yetitirilmi 癟ocuktur… diye tarif etmektedir.
Ne yaz覺k ki g羹n羹m羹zdeki 癟ocuk terbiyesinin hedefi de bu mant覺k 羹zerine ekillenmekte!
Otonom 癟ocuk yetitirmek, bela yetitirmektir
Anne babalar 癟ocuklar覺n覺 en iyi ekilde yetitirmeye 癟al覺覺rken bir yandan onlar覺 kendi ayaklar覺 羹zerinde durmaya tevik ettikleri gibi dier yandan da onlar覺 otonom (ba覺ms覺z) olmaya y繹nlendirmektedirler.
Uzun y覺llar 羹niversitelerde ders vermi bir psikolog, otonom 癟ocuk yetitirmeyi baa bela yetitirmekle e deer g繹r羹yordu. Hayat覺 benmerkezci olarak alg覺layan 癟ocuklar覺n ne zaman, ne yapaca覺 ve kimin ba覺na hangi belay覺 a癟aca覺 bilinmez diyordu.
B繹ylesi bir 癟ocuk i癟in hayat覺n anlam覺, zevktir.
Hayat覺n anlam覺, 繹zg羹rl羹kt羹r.
Hayat覺n anlam覺, bendir.
Ona g繹re, problem 癟繹zmek ve bakalar覺n覺n derdi ile dertlenmek bir ahmakl覺kt覺r.
Belki 癟ocukluklarda, bebeklik y覺llar覺ndaki o sempatik ve sevimli hal, bu davran覺覺n 癟irkinliinin g繹r羹nmesine engel olabilir. Ancak yetikin olmaya balad覺k癟a ve ergenlie doru ad覺mlar att覺k癟a otonom 癟ocuklar, anne ve babalar覺 i癟in birer k璽bus halini alabilirler.
rnein trafikte arabalar her ne kadar birbirinden ba覺m簫s覺z hareket ediyor olsalar da her bir trafik kural覺, her bir s羹r羹c羹y羹 bir dierine bal覺 hale getirmektedir. Siz; trafikteki bir araba s羹r羹c羹s羹 olarak ben ba覺ms覺z覺m ve kim簫seye uymak zorunda deilim, diyerek d繹n羹lerde sinyal vermeden d繹簫nebilir misiniz? K覺rm覺z覺 覺覺klarda durmadan yolunuza de簫vam edebilir misiniz? H覺z s覺n覺r覺 konulmu yollarda hi癟 umu簫rumda bile deil diyerek s羹rat yapabilir misiniz? Tabii ki yapamazs覺n覺z. Yaparsan覺z trafik canavar覺 olursunuz. O hal簫de nas覺l ki trafikte ba覺ms覺z olunam覺yorsa sosyal yaant覺da da ba覺ms覺zl覺k diye bir eyden s繹z edilemez. Eer bir 癟o簫cuk bu d羹羹nce ile yetitirilmeye 癟al覺覺l覺rsa t覺pk覺 trafik canavar覺n覺n trafii k璽busa 癟evirdii gibi, b繹ylesi bir 癟ocuk da sosyal yaant覺y覺 k璽bus haline getirebilir. Bundan da en bata, anne ve babalar zarar g繹r羹r.
O halde, anne-babalar 癟ocuk terbiyesinde hedef olarak otonomiyi ve ba覺ms覺zl覺覺 deil, vicdan k羹lt羹r羹n羹 ve bal覺l覺覺 se癟melidirler.
Kendine g羹venen 癟ocuk yetitirmeyin
G羹癟l羹n羹n her zaman kazanaca覺 d羹羹ncesi ile hayata al覺t覺r覺lan 癟ocuklar, genellikle kendilerinden g羹癟l羹 kiilerin g羹c羹 alt覺nda ezilmeye de mahk羶m olmaktad覺rlar. Her eyi g羹癟 ve kendi baar覺s覺 ile elde ettiini d羹羹nen 癟ocuklar, bunun b繹yle olmad覺覺n覺 ve olamayaca覺n覺 anlad覺klar覺 an, b羹y羹k bir ruh簾 癟繹k羹nt羹 ile kar覺lamaktad覺rlar.
Hayat zordur. 襤nsan ise zay覺f. Bu zay覺f insan覺n ihtiyac覺 s覺n覺rs覺zd覺r. S覺n覺rs覺z ihtiya癟 sahibi insan覺n imk璽nlar覺 ise s覺n覺rl覺d覺r.
T羹m bu zafiyet i癟indeki insan覺n kendi s覺n覺rl覺 g羹癟 ve kuvvetine g羹venerek deil, Allaha g羹venerek yaamas覺 onu ruhen daha da mutlu edecektir.
O halde, anne ve babalar, kendine g羹venen deil, Allaha g羹venen 癟ocuklar yetitirmelidirler. T羹m prensip ve terbiye y繹ntemlerini bu dorultuda kullanmal覺d覺rlar.
襤nternethaber
