N羹fus c羹zdan覺nda devrim gibi yenilik. Tek kimlik kart覺na d羹nyalar s覺d覺r覺ld覺. Kartta g羹venlik 繹nlemleri 羹st d羹zeyde.
TB襤TAK taraf覺ndan tamamen milli olanaklar kullan覺larak gelitirilen ve 2010dan itibaren n羹fus c羹zdan覺n覺n yerine kullan覺lmas覺 hedeflenen ak覺ll覺 kimlik kartlar覺, kopyalanma riskine kar覺 g繹r羹n羹rde 7 羹st羹n g羹venirlikli 繹nlemle korunuyor.
TB襤TAK Ulusal Elektronik ve Kriptoloji Arat覺rma Enstit羹s羹nde (UEKAE) gelitirilen Ak覺ll覺 Kart 襤letim Sistemi (AK襤S) Proje Sorumlusu Mustafa Baak 2010dan itibaren t羹m T羹rkiyede uygulanmas覺 planlanan elektronik kimlik kart覺n覺n teknolojik 繹zelliklerini anlatt覺.
Ak覺ll覺 kart覺n en bata ak覺ll覺 kart tabanl覺 ulusal kimlik kart覺 olarak n羹fus c羹zdan覺n覺n yerini alaca覺n覺 aktaran Baak, kart覺n ayr覺ca s羹r羹c羹 belgesi, pasaport, e-devlet uygulamalar覺nda kimlik dorulama ama癟l覺 bir belge olaca覺n覺 ve SSK karnesi, Sal覺k Bakanl覺覺 sertifikalar覺nda, Maliye Bakanl覺覺n覺n vergi uygulamalar覺nda kullan覺labileceini belirtti.
Baak, AKiS tabanl覺 benzer ak覺ll覺 kartlar覺n ehir kartlar覺, kont繹rl羹 kartlar gibi belediye uygulamalar覺nda da kullan覺labileceini an覺msatt覺.
KR襤PTOLU OLACAK
Ak覺ll覺 kimlik kart覺n覺n tamamen yerli kaynak ve m羹hendislerle son ifreleme teknolojisi kullan覺larak ve uluslararas覺 standartlara uygun yap覺ld覺覺n覺 belirten Baak, kart覺n taklit edilemez ve tahrip ya da tahrif edildiinde deiikliin alg覺lanmas覺na imkan veren g羹venlik 繹zelliklerinin bulunduunu s繹yledi.
Baak, ak覺ll覺 kart 羹zerindeki ve 癟ip i癟erisindeki bilgilerin elektronik ortamda, kriptografik y繹ntem denilen g羹venlik 繹zellikleriyle korunduunu anlatarak, bu y繹ntem sayesinde kart覺n m羹kerrer bas覺m覺n覺n engellenebildiini, Merkezi N羹fus 襤daresi Sistemine (MERN襤S) eriimle yaz覺m hatalar覺n覺n 繹n羹ne ge癟ilebildiini aktard覺.
Kimlik kartlar覺n覺n taklit edilmesini 繹nlemek i癟in 癟eitli g羹venlik 繹zelliklerinin uyguland覺覺n覺 kaydeden Baak, yap覺sal ve bask覺sal g羹venlik 繹gelerinin y羹ksek 癟繹z羹n羹rl羹kl羹 makinelerce yap覺ld覺覺n覺 ve taklidinin de 癟ok zor olduunu vurgulad覺. Baak, elektronik g羹venlik sisteminin taklidinin ise m羹mk羹n olmad覺覺n覺 s繹yledi.
Ak覺ll覺 kartta aynen ka覺t paralarda olduu gibi d覺 g繹r羹n羹rde 7 g羹venlik 繹nlemi olduunu bildiren Baak, 繹yle konutu: Kart覺n 繹n ve arka y羹z羹nde kullan覺lan hologram teknolojisiyle 覺覺覺n geldii a癟覺yla ekillerin ve renklerin deiimi saland覺. ok 繹zel m羹rekkeplerin kullan覺ld覺覺 OVI teknolojisinde ise 繹n y羹zde bulunan T羹rkiye haritas覺 覺覺覺n geldii a癟覺ya g繹re 羹癟 farkl覺 renkte g繹r羹l羹yor. Mor 繹tesi bask覺 y繹ntemiyle de ultra viyole 覺覺覺 alt覺nda g繹r羹necek ekilde 繹n y羹zde mavi renkte T.C ibaresinin, arka y羹zde de T羹rkiye haritas覺n覺n ortas覺nda mavi renkte ay-y覺ld覺z ekli gizlendi.
Mikro yaz覺lar ile 繹n y羹ze ay-y覺ld覺z 癟izildi ve b羹y羹te癟le bak覺ld覺覺nda T羹rkiye Cumhuriyeti yaz覺s覺 g繹r羹lebiliyor. Ayn覺 bask覺, arka y羹zde de erit g繹r羹n羹m羹nde yer al覺yor. Menevi bask覺 y繹ntemiyle ise kart覺n hem 繹n, hem de arka y羹z羹nde algoritmik desenler bulunuyor. Bu desenler matematiksel bir form羹lle oluturuldu. Son g繹r羹nt羹 ifresi ise g繹kkua覺 bask覺 dediimiz ve desen 癟izgilerinde kopyalamaya kar覺 k覺rm覺z覺-turkuaz-k覺rm覺z覺 renk ge癟ileri yer ald覺. T羹m bu ifreler 癟ok 繹zel tekniklerle 羹retildi ve kart覺n taklidini ve kopyalanmas覺n覺 癟ok zor hale getiriyor.
襤lk etapta karta bak覺ld覺覺nda g繹r羹n羹r ifrelemelerde kart覺n sahte olup olmad覺覺n覺n anla覺labileceini dile getiren Baak, Fakat kopyalanmas覺n覺n 癟ok zor olmas覺na kar覺n her ihtimale kar覺 g繹r羹n羹r 繹zelliklerin kopyalanma riskine kar覺 bu bilgilerin ayn覺s覺 kart覺n 羹zerindeki 癟ipe elektronik olarak ifrelendi. Bu 癟ipin i癟inde bir oynama olduunda, kart eriim cihaz覺na tak覺ld覺覺nda bilgiler tehis edilemez. Bu taklit edilememezlik asl覺nda, elektronik ifreleme teknikleriyle saland覺 dedi.
Baak, kimlik dorulama i癟in 繹zel yaz覺l覺mlara sahip kart覺n ayr覺ca pin ve puk kodlar覺n覺n bulunduunu belirterek, yasan覺n 癟覺kmas覺 halinde haz覺r olan parmak izi teknolojisinin de eklenebileceini s繹yledi.
AK襤Sin enerji dalgalanmalar覺ndan veya bakaca fiziksel koullar sebebiyle oluan EEPROM bellek h羹crelerindeki bozulmalar覺 tespit edip d羹zelten bir mekanizmaya sahip olduunu kaydeden Baak, ifreleme, deifreleme ve as覺llama anahtarlar覺n覺n birbirlerinden t羹m羹yle ayr覺ld覺覺n覺 belirtti.
PARMAK 襤Z襤 SAKLANMAYACAK
Parmak izi, iris tan覺ma gibi bilgilerin Avrupa Birlii kriterlerine g繹re bilgisayarlar覺n veri tabanlar覺nda saklanmas覺n覺n yasak olduunu ve bu nedenle de parmak izi ifresinin kart覺n i癟inde sakland覺覺n覺 aktaran Baak, Kart sahibinin elinde olaca覺ndan, baz覺 bas覺n organlar覺nda yer ald覺覺 gibi parmak izinin bir yerde saklanmas覺 gibi bir durum da olmayacak diye konutu.
T羹rkiyenin ak覺ll覺 kart teknolojisinde Avrupa Birliine 羹ye pek 癟ok 羹lkeden daha ileri bir aamaya geldiini belirten Baak, ABDdeki kart teknolojisinin ise 癟ip deil, optik tan覺ma 羹zerine kurulu olduunu s繹yledi.
Baak, T羹rkiyenin yaratt覺覺 bilgi birikimi ile ak覺ll覺 kartlarda ileri teknoloji uygulayan Portekiz ve Ukrayna gibi 羹lkeler seviyesine geldiini kaydederek, Avrupan覺n hen羹z 羹zerinde 癟al覺t覺覺 bir sistemi T羹rkiye uygulamaya balad覺 bile dedi.
SE襤MLERDE MKERRER OYA DA ENGEL OLACAK
Elektronik kimlik uygulamas覺n覺n 繹zellikle genel ve yerel se癟imlerde g羹venli ve sal覺kl覺 oy kullan覺lmas覺na olanak salay覺p m羹kerrer oy kullan覺lmas覺 ihtimaline son verilebileceini dile getiren Baak, sal覺k uygulamalar覺nda da sahibinin izni ile eriilebilen hastaya 繹zel baz覺 bilgilerin de kartta saklanabileceini bildirdi.
Baak, ak覺ll覺 kart uygulamas覺n覺n 1 Eyl羹l 2008 itibariyle Boluda pilot 癟al覺malar覺n覺n balat覺ld覺覺n覺 an覺msatarak, ilk aamada bu y覺l覺n sonuna kadar 10 bin adet kart覺n Bolu merkezde da覺t覺laca覺n覺 ve ikinci aamada da May覺s 2010a kadar 300 bin kart da覺t覺m覺n覺n yap覺laca覺n覺 belirtti. Baak, da覺t覺lan kartlar覺n, 67 eczane, 1 hastane, 8 aile hekimliinde kullan覺lmaya haz覺r olduunu da bildirdi.
