Türkiye Hastanesi’nden Radyolog Dr. Nilgün Eren, ultrasonografinin insan kulağının duyamayacağı yüksek frekanslı ses dalgaları ile çalışan bir görüntüleme yöntemi olduÄŸu için gebelikte kullanılmasının herhangi bir olumsuz etkisi olmadığını söyledi.
Gebelikte ultrasonografinin ilk olarak adet gecikmesini takiben vajinal yolla gebelik kesesinin rahim içerisinde yerleÅŸtiÄŸinin görüntülenmesi amacı ile kullanıldığını belirten, Türkiye Hastanesi’nden Radyolog Dr. Nilgün Eren, “Böylece anneler için büyük risk taşıyan dış gebelik olasılığı dışlanmış olur. Ä°kinci adım gebelik kesesinin içerisinde mutlaka embriyonun ve kalp atışlarının görüntülenmesidir. Vajinal yolla en erken 5 veya 6. hafta kalp atımı ve embriyo görüntülenebilmektedir. Sık sorulan
bir soru vajinal ultrasonografinin gebelik için sakıncalı olup olmadığıdır. Gebelik kesesi rahim içinde olduÄŸundan ultrasonografi probunun herhangi bir zararı söz konusu olamaz. Abdominal yolla görüntülenmesi için 7 veya 8. haftaya kadar beklenebilir. Böylece ilk aylarda görülebilen içerisinde embriyonun geliÅŸmediÄŸi boÅŸ keseler, mol gebeliÄŸi dediÄŸimiz embriyonun geliÅŸmediÄŸi hemen sonlandırılması gereken anormal trofolastik geliÅŸimler ve bazen bir süre hiçbir ÅŸikayete yol açmayan ve geç fark edilmesi halinde anne saÄŸlığını tehdit edebilecek embriyo ölümleri tespit edilebilmektedir. Ayrıca bu incelemede uterus ve overlere ait ve gebeliÄŸi etkileyebilecek ilave patolojiler tespit edilebilir” dedi.
Dr. Nilgün Eren, “Gebelik ultrasonografisinde ikinci aÅŸama 11-14 hafta arası yapılan ikili test olup fetusun baÅŸ-popo mesafesinin (CRL) ense kalınlığının (NT) ölçümüdür. NT 3 mm nin altında olmalıdır. Aynı gün verilen kanda ise free-B-hcg ve papp-a ölçümü yapılarak kromozom anomalileri , yönünden risk olup olmadığını pozitif veya negatif olarak belirtir. Testin negatif olması koromozom anomali riskinin düşük olduÄŸunu gösterir. Ancak anomali riskinin olmadığını % 100 olarak göstermez. Test pozitif ise ileri tetkikler gerekir. Ense kalınlığının artışı kromozom anomalileri dışında kalp anomalileri, omfalosel dediÄŸimiz batın ön duvar geliÅŸim bozuklukları, boÅŸaltım sistemi anomalileri, deÄŸiÅŸik genetik sendromlarla birlikte olabilir. Ayrıca burun kemiÄŸinin geliÅŸimi de ilk üç ayda önemli olmaktadır” ÅŸeklinde konuÅŸtu.
ÇoÄŸul gebeliklerde ikili test yapılabildiÄŸini aktaran Dr. Nilgün Eren, “Ancak ense kalınlığı yine de ölçülmelidir. Ayrıca ilk 3 ayda anensafali gibi beyin ve kafatası geliÅŸiminin yetersiz olduÄŸu sendromlar kesin olarak tanımlanabilmekte ve gebelik sonlandırılabilmektedir. Bunun dışında baÅŸka beyin anomalileri, ağır iskelet, sindirim sistemi ve idrar yolları anomalileri tanımlanabilmektedir. Üçüncü aÅŸama ise üçlü test olup 15-18 hafta arası yapılmaktadır. Bu test ikili testi yaptıramayan gebeler, ikiz
gebelikler ve ikili testi olup kadın doğum uzmanlarının gerekli gördüğü hallerde yapılmaktadır. Bu testde kanda e B-hCG , alfa fetoprotein ve estriol değerlerine bakılarak Trisomi 21( dows sendromu), trisomi 18 ve nöral tüp defektleri (omurga açıklığı) riski belirlenir. Bu esnada fetal ölçümler yapılıp gebelik haftasının belirlenmesi gereklidir. Ayrıca anneye ait bilgiler de gereklidir. Bu haftada yapılan incelemede bebekteki bazı anomaliler yönünden ( kranial, spinal, ekstremite , yüz, ürolojik veya
sindirim sistemi anomalileri) plasentanın lokalizasyonu ve amnios sıvısının miktarı yönünden de deÄŸerlendirilme yapılmaktadır. Genellikle 16. haftadan sonra yapılan tetkikte bebeÄŸin cinsiyetinin saptanması mümkün olmaktadır. BebeÄŸin ve annenin fizik yapısı ve bebeÄŸin pozisyonuna baÄŸlı olarak daha erken veya geç olarak tespit de yapılabilmektedir” açıklamasında bulundu.
Gebelikte ikinci düzey ultrasonografinin bebekte anomali taramasına yönelik olarak 18-22. hafta arasında yapıldığını ifade eden Dr. Nilgün Eren, bu haftaların bebeÄŸin yapısal geliÅŸimini büyük ölçüde tamamladığı ve en iyi görüntülenebildiÄŸi haftalar olduÄŸunu söyledi. Türkiye Hastanesi’nden Radyolog Dr. Nilgün Eren, “Ne yazık ki en geliÅŸmiÅŸ makinalarla ve en iyi uzmanlarla dahi doÄŸumsal problemlerin hepsini saptamak mümkün olmamaktadır. Optimal inceleme dahi anomalilerin yüzde 65-70 ni elimine eder.Tetkikin iyi kalite renkli doppler ultrasonografi ile yapılması yeterlidir. 3 ve zaman faktörün de eklendiÄŸi 4 boyutlu ultrasonografilerin tanısal gücü arttırıcı etkisi yönünde görüş birliÄŸi yoktur. Bizim görüşümüz de bu aletlerin dana çok tespit edilen patolojinin daha iyi gösterilebilmesi yönünde faydalı olduÄŸu yönündedir. Bu incelemelerde amnios sıvısının miktar, annenin fizik yapısı ve bebeÄŸinin konumu görüntülenme kalitesinin artmasında önemli faktör olmaktadır” diye konuÅŸtu.
Dr. Nilgün Eren, ikinci düzey tetkikte, yüz, omurga, ekstremite, kalp, sindirim sistemi, ürogenital sistemin detaylı olarak incelendiÄŸini ifade ederek, “Ayrıca plasenta , amnıos mayii deÄŸerlendirilir. Ä°lave olarak rahmi besleyen damarlarda ki kan akımları incelenir. EÄŸer herhangi bir şüpheli bulgu mevcutsa amniosentez yapılabilir. Ä°kinci düzey usg de tespit edilmese bile daha sonraki aylarda ilerleyen bazı patolojiler daha ileri zamanlarda ortaya çıkabilir. Bu nedenle rutin takipler ihmal
edilmemelidir. 32 haftadan sonraki inceleme = bebeÄŸin geliÅŸiminin, başın aÅŸağı dönüp dönmediÄŸinin, plasentanın eÄŸer önceki incelemede aÅŸağı konumdaysa yukarı çıkıp çıkmadığının, kordonun, amnios sıvısının yeterli olup olmadığının kontrolü amacı ile yapılır. 40 hafta dolduÄŸu halde doÄŸum gerçekleÅŸmemiÅŸse amnios mayii, bebeÄŸin konumu, geliÅŸimi, fiziksel durumu, tekrar deÄŸerlendirilmelidir. Bu ÅŸekilde kanı doÄŸum uzmanları ne kadar bekleyebileceklerine karar vermektedir” dedi.
