Kiinin almas覺 gereken uyku saati nas覺l hesaplan覺r?
襤stanbul’daki 繹zel bir hastanede g繹rev yapan N繹roloji Uzman覺 Dr. Ferda Korkmaz, AA muhabirine yapt覺覺 a癟覺klamada, t覺p adamlar覺n覺n uykuyla ilgili hen羹z bilmedii 癟ok ey bulunmas覺na ramen bedenin onar覺m覺, 癟eitli madde ve hormonlar覺n sentezi, haf覺zan覺n yap覺land覺r覺lmas覺 ve psikolojik dinlenmenin, uykunun belirli d繹nemlerinde ger癟ekletiinin bilindiini s繹yledi.
Uykunun tekd羹ze bir s羹re癟 olmad覺覺na, ”uykuya dal覺”, ”y羹zeysel uyku”, ”derin uyku” ve ”r羹ya ile ilikili REM (rapid eye movement- h覺zl覺 g繹z hareketleri)” olmak 羹zere 4 d繹nemi bulunduunu kaydeden Korkmaz, uyku s羹resinin yala birlikte deimekle birlikte herkesin uyku s羹resinin kendine has olduunu, bunu deitirebilmenin pek m羹mk羹n olmad覺覺n覺 belirtti.
Korkmaz, baz覺 kiilerin g羹nde 12 saat, baz覺 kiilerin ise 4 saat uykuya ihtiya癟 duyduklar覺n覺 bildirerek, 繹yle konutu:
”Ancak toplumda bir癟ok erikinin ortalama uyku s羹resi 6-8 saattir. Yala birlikte hem uyku s羹resinde hem de uyku mimarisinde deiiklikler olur. 襤nsanlar yaland覺k癟a, toplam uyku s羹resinde ve r羹yayla alakal覺 uyku evresinde ge癟en s羹rede bir d羹羹 balar. Yeni domu bir bebek g羹nde 16 saat uyur, r羹ya ile ilikili REM d繹nemi olduk癟a youndur. Buna kar覺n bebein 30 ya覺ndaki annesi, eer ansl覺ysa g羹nde 6 saat uyur ve bu s羹renin sadece d繹rtte birlik b繹l羹m羹n羹 REM’de ge癟irir.”
”Uykusuz kal覺nd覺覺nda bozulan ilk ilevlerden biri de bellek, dil becerileri, soyut d羹羹nme ve deerlendirme gibi bilisel fonksiyonlard覺r” diyen Korkmaz, s繹zlerini ”Ge癟 saatlere dek uykusuz kalmak bir s羹re sonra kiide bellek sorunlar覺n覺n olumas覺na yol a癟ar. Verimli bir i yaam覺 i癟in kiinin ortalama 8 saat uyumas覺 gerekir” diye s羹rd羹rd羹.
Orta yalardan itibaren uyku s羹resinin azalmaya balamas覺n覺n yan覺 s覺ra uykunun karakterinin de deitiine dikkati 癟eken Korkmaz, bu yalardaki insanlar覺n r羹yayla ilikili evrede daha az uyurken, y羹zeysel uyku d繹nemlerinin daha uzun s羹rd羹羹n羹 s繹yledi.
Korkmaz, insanlar覺n yaland覺k癟a daha erken uyuyup daha erken kalkt覺klar覺n覺, gen癟lerde ise tam tersi bir durumun s繹z konusu olduunu belirterek, 繹yle devam etti:
”80′li yalarda bu deiiklik daha belirgindir. G羹n i癟indeki uyuklamalarla birlikte g羹nl羹k toplam uyku s羹releri 6-7 saat olabilir. Bu kiiler g羹n i癟inde bir癟ok kez uyuklasalar da bunlar覺n toplam覺 nadiren bir saati ge癟er. Yal覺lar覺n g羹nde 8-10 saat uyumalar覺 gerektii s繹ylemi doru deildir.”
-UYKUSUZLUK-
Uykudan yoksun kalan kiilerin baz覺 olumsuzluklar yaad覺覺n覺 ifade eden Ferda Korkmaz, u bilgileri verdi:
”Uykusuz kalan kiide, g羹n i癟inde uykulu olma halinin yan覺 s覺ra d羹羹nmeyle ilgili sorunlar da ortaya 癟覺k覺yor. Yeni eyleri 繹renme daha yava ger癟ekleiyor, bellek ile ilgili ve karar verme s羹re癟lerinde sorunlar yaanabiliyor. Uyku yoksunluu d覺覺nda birtak覺m uyku rahats覺zl覺klar覺nda da 繹zellikle uykuda solunum bozukluklar覺nda, uyku mimarisindeki ve kan oksijen d羹zeyindeki deiikliklerin tetikledii olaylar, ciddi bilisel ve bedensel bozulmalara neden oluyor. Bunlar aras覺nda kalp, akcier ve hormonal hastal覺klar yer al覺yor.”
Korkmaz, yal覺 kiilerin, uykusuzluk kalmalar覺 halinde kendilerini gen癟ler kadar 癟abuk toparlayamad覺klar覺na iaret etti. Kiilerin 24 saat boyunca uyan覺k b覺rak覺ld覺覺 bir arat覺rmada, 70′li yalardaki kiilerin kendilerine gelmelerinin, gen癟lere g繹re en az bir g羹n daha uzun s羹rd羹羹n羹n ortaya 癟覺kt覺覺n覺 bildiren Korkmaz, cinsiyetin de uykusuzluun etkisi a癟覺s覺ndan 繹nemli olduunu, kad覺nlar覺n erkeklere g繹re uykusuzluktan daha az etkilendiini belirtti.
-UYKU SAAT襤 HESABI-
Kiinin gerek duyduu uyku s羹resinin hesapland覺覺n覺 ifade eden Ferda Korkmaz, bu hesaplamay覺 繹yle a癟覺klad覺:
”Kii, uyan覺k olduu her 2 saat i癟in 1 saatlik uykuya ihtiya癟 duyuyor. Ya ilerledik癟e bu deiiyor, uyan覺k kal覺nan her 2 saat i癟in 45 dakikal覺k uyku gerekiyor. Baka bir deyile g羹n boyunca uyan覺k kal覺nan her saat i癟in ‘uyku borcu’ biriktiriliyor. 16 saatlik bir g羹n羹n sonunda, gen癟 bir insan覺n ‘uyku bankas覺na’ borcu 8 saate ula覺yor. Buna kar覺l覺k yal覺 bir kiinin uyku borcu sadece yakla覺k 6 saat d羹zeyinde bulunuyor.”
