EKONOMİK kriz, yöneticinin de vücut kimyasını bozdu. İşten çıkartma ve yol haritası belirleme gibi ağır sorumlulukların altına giren yöneticiler, psikolog ve psikiyatristlere başvurdu. İlginç saptama İzmir’de faaliyet gösteren Nöron Psikiyatri Dal Merkezi Yönetim Kurulu üyesi Pskiyatri Uzmanı Dr. Ayşe Uslu’ya ait. Psikiyatri hastası sayısının krizden sonra inanılmaz derecede arttığını belirten Uslu şu bilgileri verdi:

“Günümüzde insan sağlığını tehdit eden hastalıklar rol değiştirmiştir. Psikiyatri hastaları ülkemizde her zaman belirli bir seviyede altyapı oluşturmaktadır. Bu sayı kriz ile birlikte inanılmaz derecede artış gösterdi. Ekonomik kayıp ve kayıp tehdidi insanlarda ciddi psiko-fizyolojik tepkilere yol açar ve bunlar genelde depresyon olarak nitelendirilebilir” Uslu, belirtileri ise şu şekilde sıraladı:

Tükenmişlik sendromu görülen kişilerde rastlanabilen diğer rahatsızlık belirtileri ise ‘fizyolojik olarak uykusuzluk veya aşırı uyuma isteği, cinsel fonksiyon bozluklukları, yeme bozuklukları, kalp, damar, tansiyon şikayetleri, sebebi açıklanamayan bedensel ağrılar, romatizmal yakınlamalar, kaygı, saplantı, güvensizlik, çabuk öfkelenme, alınganlık, kendini değersiz hissetme, aşırı temkinli olma durumları’ olarak sıralanabilir.

Bu kadar önem taşıyan psikiyatri alanı ülkemizde maalesef ihmal ediliyor. Bakanlık dal merkezlerine günde 50 hasta sınırlaması getirdi. Doktor kadromuz yeterli olmasına rağmen fazladan bir hastaya bile bakamıyoruz, ancak bir hafta ya da 1 ay sonraya randevu veriyoruz.

Kişinin vücudunun herhangi bir yerinden şikayet etmesi, bunu sürekli düşünüp mutsuz olması diye tanımlanan Beden Dismorfik Bozukluk - BDD (bedeninden memnun olmama sendromu) giderek yaygınlaşıyor.

Özellikle ergenlik çağındaki çocuğunuz ayna karşısından ayrılmıyor ya da tam tersi aynalardan kaçıyor, vücudunun herhangi bir yerinden şikayet ediyor bunu takıntı haline getiriyorsa bu durumu ciddiye alın.

15-20 yaş arasında ortaya çıkan ve 30′lu yaşlarda şiddetlenen BDD sendromu ağırlıklı olarak kişinin burun, cilt, göğüs ve cinsel organından memnuniyetsizlik olarak kendini gösteriyor. Kişilerin huzursuz olduğu bu durum onları sosyal yaşamdan giderek uzaklaştırdığı gibi başarısızlık, özgüvensizlik, kaygı hisleriyle perçinlenen psikolojik ve zihinsel hastalıklara kadar sürükleyebiliyor.

KIZLARDA DAHA ÇOK

Ailelerin çok da fark etmediği yahut üzerinde durmadığı bu ciddi hastalık kızlarda daha çok görülmesine rağmen son yıllarda erkekler arasında da artış göstermiş durumda. Takıntılar daha çok genç kızlarda göğüs, cilt, burun kusurları ve kilo takıntısı olarak kendini gösterirken erkeklerde saç ve burun takıntısı olarak belirebiliyor. Bu kişiler kendi bedenini sürekli olarak inceler ve hassas oldukları kusurlarını kapatmaya çalışır. Mevcut kusur çarpıtılıp, abartılarak algılanır hale gelmiştir. Ya da durumu değiştirebilmek için büyük çaba harcanır .

GİZLİ GİZLİ ESTETİK

Öyle ki aileden gizli estetik operasyon yaptıran genç vakalarla karşılaşmaktayız. Beden Dismorfik Bozukluk, aileler tarafından çok iyi algılanması ve kontrol edilmesi gereken bir durumdur. Bu durum kişilik gelişiminin tam olarak tamamlanmadığı ve özgüven eksikliğinin yaşandığı ergenlik döneminde ayrı bir önem taşıyor.

Çünkü çocukluktan gençliğe geçiş evresi olan bu hassas dönemde oluşacak bu sorunların kontrol altına alınması onların beden ve zihin sağlığında, sosyal ilişkilerinde, iş ve aile haytalarında belirleyici olacaktır. Ergenlik çağında başlayan beden dismorfik bozukluk çocuğu arkadaş ortamından uzaklaştırır, içine kapanık, güvensiz hale getirir. Vakaların yüzde 90′ı hayatı boyunca ağır depresif ataklar yaşarken yüzde 70′i anksiyete bozukluğu yaşıyor. Ayrıca alay konusu olduğunu düşünerek hayattan soyutlanan ve intihar teşebbüsünde bulunanların oranı da hayli fazla.

YENİ BİR BEN İSTİYORUM

Beden dismorfik bozukluğu ile estetik operasyona başvuranların kusurlu saydıkları bölgeler düzeltilse de memnuniyetsizlikleri devam edebilir. Bu arayış kendilerince varsaydıkları kusursuz güzellik kavramına ulaşana kadar sürebilir. Bu da çok gerçekçi bir durum değildir. Kusurlar düzeltildikten sonra bile kontrol devam eder. Bedeninden memnun olmama durumu erken dönemde başlayıp 30′lu yaşlarda şiddetlenebildiği gibi bu yaşlarda da ortaya çıkabilmektedir. Genellikle çalışmayan evlenmemiş, yalnız kişilerde daha fazla görülüyor. Bu kişilerin sosyal yaşantısı bozuktur,sosyal ortamlarda sürekli kaygılı ve endişelidir, giderek yalnızlaşma eğilimi içindedirler. Durum sosyal fobi haline dönüşebilmektedir. Sıklıkla depresyon ve anksiyete bozukluğu eşlik eder.

BDD NELER YARATIR?

Sosyal fobi
Yeme bozuklukları
Psikolojik bozukluklar
Zihinsel bozukluklar
Cinsel kimlik bunalımı

YEME BOZUKLUĞU OLUŞUR

Bedeninden memnun olmama durumu kilo takıntısıyla gelişiyorsa beraberinde yeme bozukluklarını da getirmektedir. Devamlı zayıflama çabası, zayıfladığı halde kendini şişman hisseden vakalarda anoreksiya nevroza sık karşılaşılan bir sorundur. Bilindiği gibi anoreksiya nevroza kişinin vücut kitle indeksinin çok çok altında olmasıdır. Kişiler yemek yemekten ve kilo almaktan korkar, çoğunlukla yediklerini çıkarır. Sürekli göbeklerinden ya da basenlerinden şikayet ederler. Sonucu ölümlere varabilen yeme bozukluğu tehlikeli bir hastalıktır.

NASIL TEDAVİ EDİLİR?

Tedavisi psikoterapi ve ilaç tedavisidir. Bu nedenle BDD sendromundan şüphe edilen durumlarda hemen hekime başvurulmalıdır.

HANGi DAVRANIŞLAR ‘BDD’ SiNYALi VERiYOR

Vücudunda şikayetçi olduğu bölgeyi kapatmak için büyük uğraş vermek

Kusuru sürekli kontrol etmek

Düzenli olarak ayna karşısında kusuru incelemek yahut elle kontrol etmek

Sosyal ortamlardan kaçmak

İnsanlar içinde kaygılı olmak, sık sık tuvalete giderek kusuru kontrol etme çabası

NEDENLERİ

Cinsel sorunlar
Duygusal çatışmalar
Kültür düzeyi
Sosyal ilişkiler

Dr. İsmail Ağar