Prof. Dr. Ahmet Rasim Küçükusta enerji içeceklerinin kafein zehirlenmesini artırdığını açıkladı. Usta “Kafein zehirlenmesi ciddi bir tablo. Kalp ve yüksek tansiyon krizlerine yol açabiliyor”dedi.

İşte Prof. Küçükusta’nın kaleminden kafein gerçeği!İlk olarak 1987′ de Avusturya’ da ve 1997′ de Amerika’ da satılmaya başlanan enerji içecekleri gençler arasında çok popüler. Bazıları bunları kahvaltıda, öğle akşam yemeklerinde adeta su veya soda gibi içiyor.

Oysa, ‘Drug and Alcohol Dependence’ Dergisi’nin son sayısında yayınlanan araştırma enerji içeceklerinin bilinçsiz kullanımlarına bağlı olarak gençler arasında kafein zehirlenmesinin her geçen gün hızla arttığını ortaya koyuyor. Ayrıca, enerji içeceklerinin madde bağımlılığına yol açmasından ve alkolle beraber alınmasının yaratacağı zararlardan ciddi endişe duyuluyor. Kafein bağımlılığı ve kafein yoksunluğu da gençleri bekleyen diğer tehlikeler.

GÖRÜLEMEYECEK KADAR KÜÇÜK

Enerji içecekleri ilgili yönetmelikler yetersiz. İçeceklerin üzerinde muhtevalarının bildirilmesi ve sağlıkla ilgili uyarılar konması gerekiyor, ama buna fazla uyulmuyor. Bazılarında çok küçük harflerle ‘günde bir kutudan fazla içmeyin’ yazıyor görebilenler için. Enerji içecekleri ne besin ne de ilaç sınıfına giriyor; bunlar ‘besin desteği’ olarak değerlendiriliyor ve bundan dolayı da besinler ve ilaçlar için geçerli yasalar bunlara işlemiyor. Üreticiler bunlara ‘kafalarına göre’ kafein koyabiliyorlar.

Enerji içeceklerinin bazılarının bir şişesinde ancak 14 kutu kola içmekle alınacak miktarda yani 505 miligram kafein mevcut. Kafein zehirlenmesi ciddi bir tablo. Sinirlilik, huzursuzluk, baş ağrısı, çarpıntı, ritim bozukluğu, uykusuzluk, terleme, ajitasyon, ellerde titreme gibi sinir sistemi ve mide ağrısı, göğüste yanma, bulantı, kusma, ishal gibi sindirim sistemi belirtilerine sebep oluyor. Fazla miktarda kafein özellikle de hipertansiyon, kalp yetersizliği, ritim bozukluğu gibi hastalıkları olanlarda kalp ve yüksek tansiyon krizlerine yol açabiliyor.

BAĞIMLILIK YAPIYOR

Kafein bağımlılık yapan bir madde. Belirli bir süre kafein içeren yiyecek ve içecekleri tüketenlerde zamanla kafein bağımlılığı gelişiyor ve bu kişiler kafein almadıklarında huzursuzluk, sinirlilik, çarpıntı, yorgunluk, baş ağrısı gibi kafein yoksunluk belirtileri de gösterebiliyorlar. Bir de bazı antibiyotik ve teofilin gibi nefes açıcı ilaçların kafeinle birlikte alındıklarında tehlikeli yan etkilere yol açabileceklerini de unutmamak lazım!

Salata, hamur işleri ve yemeklerde kullanılan keten tohumu, insan sağlığını etkileyen birçok hastalığa engel oluyor. Uzmanlar, keten tohumunun sağlığa faydalarını şöyle sıraladılar:

“Bağışıklık sistemini güçlendirir. Kalp-damar hastalıklarından korur. LDL kolesterol ve trigliserit seviyesini, yüksek tansiyonu düşürür. Romatizmal hastalıkları önler. Sinir sistemini ve hafızayı güçlendirir. Kan şekerini dengeler. Konsantrasyon bozukluğuna, yaşlanmaya bağlı dikkat dağınıklığına karşı iyi gelir.

Haricen kullanıldığında yaraların çabuk iyileşmesini sağlar, nasırlarda kompres olarak, ayrıca egzama ve sedef hastalıklarında kullanılır. Solunum yolu hastalıklarında olumlu etki yapar. Ruhsal bozukluklara karşı iyi gelir. Öksürüğü giderir. Yüksek oranda çözünür ve çözünmez lif içerir, göğüs, kolon, prostat kanserine karşı koruyucu olan lignanların kaynağıdır.”

Yapılan araştırmalar ginseng’i günlük olarak tüketen kişilerin kış boyunca soğuk algınlığına daha seyrek yakalandığını ortaya koydu.

Araştırmalara göre soğuk algınlığına yakalanma eğilimi olan kişiler kasım ve şubat ayları arasında her gün kahvaltı sonrası bir bardak suyla birlikte günlük 200 mg dozunda özel bir tür ginseng aldıkları takdirde, plasebo kullanan kişilere göre soğuk algınlığına daha seyrek yakalanmakta veya yakalandıkları takdirde de daha hafif atlatıyorlar.

Araştırmacılar ginseng’in yapısında bulunan maddelerin insanların bağışıklık sisteminde ciddi bir olumlu etki yarattığını saptadılar. Eğer yüksek tansiyon, astım veya kanamalı bir rahatsızlığınız varsa doktorlar Ginseng’i önermiyor.

Hacettepe Üniversitesi (HÜ) İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Çetin Turgan, Türkiye’de kişi başına düşen günlük tuz tüketiminin fazla olduğunu belirterek, ”Türk toplumu, sağlıklı yaşam için günlük 6 gramdan fazla alınmaması gereken tuzu yaklaşık 18-19 gram tüketerek limitleri 3,5 kat aşıyor” dedi.

Türk İç Hastalıkları Uzmanlık Derneği’nce 15-19 Ekim tarihleri arasında Antalya’da düzenlenen 10. Ulusal İç Hastalıkları Kongresi’nde AA muhabirine açıklama yapan Turgan, hipertansiyonun günümüzde küresel bir salgın olduğunu, dünyada yaklaşık 1 milyar yüksek tansiyon hastası (hipertansif) bulunduğunu, bu sayının 2025′te 1.6 milyara ulaşmasının beklendiğini söyledi.

Turgan, Türk Hipertansiyon İnsidans Çalışması’na göre Türkiye’de de 2003′de 15 milyon olan hasta sayısının 2008′te 18.5 milyona ulaştığını kaydetti.

Hipertansiyonun hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde önlenebilir ölüm nedenleri arasında birinci sırada yer aldığını, kalp hastalığı, felç ve böbrek hastalıkları için en büyük risk faktörü olduğunu belirten Turgan, ”Hipertansiyon, dünyada her yıl 7.6 milyon kişinin ölüme yol açmaktadır. Hipertansiyona bağlı ölüm ve maluliyetin yüzde 80′i az gelişmiş veya gelişmekte olan ülkelerde görülmektedir. Sağlık Bakanlığı’nca yapılan Türkiye’nin Hastalık Yükü Çalışması’na göre hipertansiyon, ülkemizde her 4 ölümden 1′inin nedenidir” diye konuştu.

Kan basıncının 140/90 mm/civa ve üstü olanların ya da düzenli tansiyon ilacı kullananların yüksek tansiyon hastası kabul edildiğini ifade eden Turgan, 120/80′nin altındaki değerlerin normal olduğunu, hastane ölçümlerinde 140/90, ev ölçümlerinde 135/85, diyabet ve böbrek hastalığı olanlarda ise 130/80 ve üstü değerlerin hipertansiyon anlamına geldiğine ve 120-140/80-90 değerlerinin de önlem alınması gereken düzeyler olduğuna işaret etti.

-”18 YAŞ ÜSTÜNDEKİLERİN YÜZDE 31,8′İ HİPERTANSİYON HASTASI”-

Prof. Dr. Turgan, ”Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı” araştırmasına göre Türkiye’de 18 yaş üstündekilerin yüzde 31,8′inin hipertansiyon hastası olduğunun saptandığını ifade etti.

Bu kişilerin sadece yüzde 40′ının kan basıncının yüksekliğinin farkında olduğuna işaret eden Turgan, ”Bunların yüzde 31′i tedavi alıyor. Kan basıncı yüksekliğinin farkında olan ve tedavi gören kişilerin ancak yüzde 20’sinde tansiyon kontrol altına alınabiliyor. Hastalarının yüzde 40′ından fazlasında kolesterol, yüzde 12’sinde açlık kan şekeri yüksekliği görülüyor” dedi.

Turgan, 65 yaş üzeri yaşlıların dörtte üçünde hipertansiyonun mevcut olduğunu ve kadınlarda daha yaygın görüldüğünü anlattı.

-TUZ TÜKETİMİ KAN BASINCINI ARTIRIYOR-

Turgan, hipertansiyonu etkileyen faktörlerin başında tuz tüketiminin geldiğini belirterek, fazla tuz içeren besinlerin kan basıncını yükselttiğine dikkati çekti.

Sağlıklı bir kişinin günde 3-4 gramdan fazla tuza ihtiyacı bulunmadığını anlatan Turgan, ”Herhangi bir sorunu bulunmayan kişi günde ortalama 8-9 gram tuz tüketebilir. İşlenmiş ya da hazır gıda tüketen, tadına bakmadan yemeğe tuz ekleyenler ise 15 gram civarında tuz tüketir. Hipertansiyon hastaları ise günde en fazla 6 gram tuz tüketmelidir” diye konuştu.

HÜ İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Turgan, Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği tarafından bu yıl içinde yapılan, ”Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı” araştırması sonucunda, toplumun olması gerekenden çok daha fazla tuz tükettiğinin belirlendiğini ifade ederek, ”Buna göre, Türk toplumu sağlıklı yaşam için günlük 6 gramdan fazla alınmaması gereken tuzu yaklaşık 18 gram tüketerek limitleri 3.5 kat aşıyor. Türkiye’deki kadınlar günde 16.8, erkekler ise 19.3 gram tuz tüketiyor. Bu verilere göre, Türk halkı ABD’li ve İngilizler’e oranla 2 kat daha fazla tuz tüketiyor” dedi.

Turgan, günlük tüketilen tuzun yüzde 85′inin hazır gıdalardan alındığına ve bazı yiyeceklerin gizli tuz içerdiğine dikkati çekerek, konservelerin, sucuk, pastırma, sosis, turşu, tarhana, ev makarnası ve ev salçasının yanı sıra fast-food diye bilinen yiyeceklerdeki tuz oranının yüksek olduğunu söyledi.

Tansiyon hastalarının, risk grubundakilerin ve sağlıklı bireylerin tümünün az tuzlu, bol lifli, kuru baklagil, meyve ve sebze ağırlıklı yiyecekler tüketmesinin faydalı olduğunun altını çizen Çetin Turgan, şu önerilerde bulundu:

”-Her gün ölçülü miktarda az yağlı süt, yoğurt ve peynir, tahıl ve liften zengin yiyecekler, çok az miktarda doymamış yağ ve bol taze sebze ve meyve yenilmeli.

-Haftada bir kaç kez kuru fasulye, bezelye ve mercimek, kuru yemiş, yağsız et ve kümes hayvanları ve haftada 2 kez balık yemeye özen gösterilmeli.

-Katı yağ yerine sıvı yağ tercih edilmeli, şeker, tuz ve sodyum içeren besinler az tüketilmeli.

-Taze yiyecekler yenilmeli. Hazır çorba, konserve, et ve balık ürünü içeren katkı maddeleri, hazır paketlenmiş ve dondurulmuş yiyecekler, ketçap, hardal, soya sosu ve salata sosları çok az tüketilmeli.

-Yemek pişirirken tuz azaltılmalı, sofrada tuzluk bulunmamalı. Yemeklere tuz yerine limon suyu, sirke, taze sarımsak, nane gibi çeşniler eklenmeli.

-Turşu ve tuzlu kuru yemişlerden kaçınılmalı.”

Prof. Dr. Turgan, sağlıklı beslenmenin yanı sıra düzenli egzersiz, hafif tempolu yürüyüş, yüzme ve bisiklet aktivitelerinin yapılmasının kan basıncının düşürülmesinde çok etkili olduğunu sözlerine ekledi.

Sağlımız için meyve ve sebzelerin önemi tartışılmaz. Uzmanlar her gün meyve tüketilmesi konusunda demeçler veriyor. Yiyecek ve İçecek Yöneticileri Derneği Aydın Özdemir, ”Çilek, muz, üzüm ve portakal mutluluk ve canlılığı artırır” dedi. C vitamini deposu olan çileğin önde gelen afrodizyaklar arasında yer aldığını, vücutta tüm salgı bezlerini çalıştırarak vücuda gençlik ve kuvvet kazandırdığını, yüksek tansiyonu düşürdüğünü, damarları temizlediğini, kansere karşı koruduğunu ifade eden Özdemir, muzun da kokusuyla mutluluk verebildiğini söyledi.

PORTAKALLA DİNAMİZM

Kendisini güçsüz ve sinirli hissedenlere muz yemelerini öneren Özdemir, kalsiyum ve magnezyum içeren muzun strese iyi geldiğini vurguladı. Üzümün şeker içermesi nedeniyle bedenen ve zihnen çalışanlar için iyi bir besin olduğunu anlatan Özdemir, C ve B vitamini açısından zengin olan portakalın da insana dinamizm verdiğini bildirdi.

Amerikan Kalp Derneği, odalarında teknolojik ürün bulunan çocukların, bunlara çok vakit ayırmaları ve iyi uyuyamamaları nedeniyle kalp hastalıkları riskinin arttığı uyarısında bulundu.

Amerikan Kalp Derneğinin hazırladığı raporda, 13-16 yaş arası çocukların günde 6,5 saatten az uyuması halinde, onları gelecekte yüksek tansiyon gibi sorunlar beklediğine dikkat çekilerek, çocukların bu sorundan kurtarılması için yatak odalarındaki teknolojik istilanın durdurulması isteniyor. Bunun için ailelerin, çocuklarının yatak odalarından; bilgisayar, bilgisayar oyun konsolları, cep telefonları ve mp3 çalarlar gibi cihazları uzaklaştırmaları gerekiyor.

Araştırmaya göre, çocukların büyük bölümü, 8-9 saatlik uyku yerine geç saatlere kadar ya da gecenin bir yarısı kalkarak televizyon izliyor, müzik dinliyor veya arkadaşları ile mesajlaşıyor ve vücudun ihtiyacı olan uykuyu alamıyor.

Minnesota Üniversitesi Halk Sağlığı Bölümündeki bazı araştırmacıların raporuna göre de odalarında televizyon bulunan çocuklar, bulunmayanlara göre daha çok abur cubur tüketiyor ve daha az fizik kültür aktivitesinde bulunuyor.

LONDRA (İHA) - Yunanistanlı araştırmacıların yaptığı bir araştırma, günde içilen birkaç fincan yeşil çayın kalp krizi riskini azalttığını ortaya çıkardı.

Yeşil çayın kan dolaşımını düzenlediğini ifade eden Atina Tıp Fakültesi Kardiyoloğu Araştırmacı Charalambos Vlachopoulos, başlangıç olarak hergün 2 fincan yeşil çayın içilmesi gerektiğini ifade etti.
Kalp krizinin, biriken yağların damarları zorlayıp tıkaması ve damarları tahrip eden yüksek tansiyon dolayısıyla meydana geldiği ve günümüz dünyasında en çok ölüme neden olan hastalık olduğunu ifade eden Vlachopoulos, “Yeşil çay, dolaşım faaliyetlerini düzenleme bakımından daha yararlı olmasına rağmen Batı dünyası tarafından siyah çaya nazaran daha az tüketiliyor” diyerek yeşil çayda bulunan yüksek kaliteli “flavonoid” adındaki yararlı bileşen maddesinin, kakao, domates ve üzümde de bulunduğuna dikkat çekti.